I SO/Rz 9/18
PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-07-23
Skład orzekający: Andrzej Tokarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej ubiegającej się o prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, należy przyznać prawo pomocy, jeśli sprawa, której dotyczy skarga, należy do spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych?Ratio decidendi
W przypadku spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych, strony skarżące nie mają obowiązku uiszczania kosztów sądowych, co czyni wniosek o zwolnienie od tych kosztów bezprzedmiotowym. Jednakże, wniosek o ustanowienie pełnomocnika w takiej sprawie może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów związanych z wynagrodzeniem pełnomocnika, biorąc pod uwagę jego trudną sytuację materialną i rodzinną.Stan faktyczny
JW złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przed wniesieniem skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Wnioskodawczyni, emerytka z niskimi dochodami i licznymi zobowiązaniami, ubiegała się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Jej sytuacja materialna i rodzinna została szczegółowo opisana we wniosku.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych oraz przyznać JW prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Andrzej Tokarz po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku JW o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym złożonym przed wniesieniem skargi na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddział w [.] z dnia [.] maja 2018 r. nr [.] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu składek i odsetek za zwłokę od składek na ubezpieczenie społeczne rolników - p o s t a n a w i a - I. umorzyć postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych, II. przyznać JW prawo pomocy poprzez ustanowienie adwokata
JW wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (adwokata). Wniosek zgłosiła przed wszczęciem postępowania sądowoadministracyjnego.
W złożonych, pod rygorem odpowiedzialności karnej, oświadczeniach podała, że jest emerytką, cierpi na wiele dolegliwości. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 772,35 zł. Korzysta z pomocy społecznej – programu dożywiania, otrzymuje świadczenie 200 zł na zakup posiłków. Mieszka z synem, który z powodu schorzeń nie pracuje. Mieszkają w domu o pow. 100 m2, w złym stanie, nadającym się do generalnego remontu. Posiada nieruchomość rolną o pow. 50 ar. Nie posiada innego majątku, w tym oszczędności i pojazdów mechanicznych. Ma natomiast liczne zobowiązania, m.in. powstałe w związku z edukacją syna. Na żywność przeznaczają około 400 zł, środki czystości 100 zł, telefon 25 zł, energia elektryczna 80 zł, gaz 8 zł, odpady
15 zł, a do tego podatek od nieruchomości i ubezpieczenie domu.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302) zwanej dalej: "Ppsa", przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z art. 239 § 1 pkt 1 lit. e) Ppsa wynika, że strony skarżące działanie organu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Rozpoznanie wniosku o prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych okazało się zatem zbędne (bezprzedmiotowe), a postępowanie w tym zakresie podlega umorzeniu na podstawie art. 249a i art. 258 § 2 pkt 7 Ppsa, ponieważ sprawa – w razie wniesienia skargi, podlegać będzie rozpoznaniu przez Sąd bez pobierania od skarżącej jakichkolwiek należności. Należeć będzie bowiem do zakresu "ubezpieczeń społecznych".
Jeżeli chodzi natomiast o pozostały zakres wniosku, tj. ustanowienie pełnomocnika (adwokata), to w ocenie referendarza sądowego wnioskodawczyni uprawdopodobniła w sposób dostateczny przesłanki określone w art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 262 Ppsa. Zasadniczo rodzina utrzymuje się z niewielkiego świadczenia i pomocy społecznej, nie domownicy nie pracują. Sytuacja dochodowa nie budzi większych wątpliwości, a sytuacja rodzinna i bytowa wnioskodawczyni była oceniana także przez pracowników pomocy społecznej, skoro przyznano jej świadczenie z przeznaczeniem na nabycie posiłków. W takim stanie rzeczy poniesienie wydatku na wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru może znajdować się poza zasięgiem obecnych możliwości płatniczych rodziny, co w świetle art. 246 § 1 pkt 1 Ppsa pozwala przyjąć, że wnioskodawczyni nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z podanych względów, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i art. 245 § 2 w zw. z art. 262 Ppsa ustanowiłem dla wnioskodawczyni pełnomocnika w osobie adwokata, którego z nazwiska wskaże Okręgowa Rada Adwokacka w [.].
Z uwagi na uwzględnienie wniosku przed wszczęciem postępowania sądowego referendarz zwraca uwagę wnioskodawczyni, że prawo pomocy zostało jej przyznane dla potrzeb przyszłego postępowania sądowego i tylko w granicach związanych z decyzją opisaną w formularzu PPF. Nie służy ono zaś udzieleniu jej bezpłatnej pomocy prawnej, która nie będzie miała związku z postępowaniem sądowym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i tą decyzję. Nie może być zatem wykorzystane dla żadnych innych celów.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło