II SA/Rz 10/08

WyrokWSA w Rzeszowie2008-04-18

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Małgorzata Wolska, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy świadectwo pracy wystawione z pamięci, bez dokumentacji, przez osobę nieuprawnioną do posługiwania się pieczęcią firmy, może stanowić podstawę do uznania okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze na potrzeby przyznania zasiłku przedemerytalnego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja Wojewody, utrzymująca w mocy decyzję Starosty o odmowie przyznania zasiłku przedemerytalnego, jest zgodna z prawem. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było stwierdzenie, że świadectwo pracy wystawione przez W. W. nie spełnia wymogów formalnych określonych w przepisach, ponieważ zostało sporządzone z pamięci, bez dokumentacji, przez osobę nieuprawnioną do posługiwania się pieczęcią firmy, co uniemożliwia zaliczenie wskazanego okresu do stażu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze.
Stan faktyczny
Skarżący S. M. domagał się przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, powołując się na okresy pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organy administracji odmówiły przyznania zasiłku, uznając, że skarżący nie wykazał wymaganego 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Kluczowym dowodem, który organy uznały za niewiarygodny, było świadectwo pracy wystawione przez W. W. dotyczące okresu zatrudnienia w Rzemieślniczym Zakładzie Remontowo-Budowlanym. Skarżący kwestionował ocenę dowodów przez organy, wskazując na niemożność uzyskania dokumentacji od nieistniejącego pracodawcy.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie NSA Małgorzata Wolska AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 15 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku przedemerytalnego -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] października 2007 r. Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2007 r. Nr [...] o odmowie przyznania S. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W podstawie prawnej organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 10 ust. 4 pkt 2 i art. 150 a) ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, ze zm.). Postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej wymienioną decyzją toczyło się na wniosek S. M. złożony w dniu [...].02.2006 r. Z akt sprawy wynika jednak, iż kwestia przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego była już wcześniej przedmiotem rozpoznania organów – Starosty, który decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. odmówił przyznania prawa do wnioskowanego zasiłku oraz Wojewody, który utrzymał tę decyzję w mocy- decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Organy uznały wówczas, że S. M. nie spełnił warunków do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego, nie wykazując wymaganego okresu wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a także nie dopełniając obowiązku rejestracji jako bezrobotnego do dnia 12.01.2002 r., zgodnie z dyspozycją art. 3 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (Dz. U. z 2003 r., Nr 6, poz. 65). S. M. wnosił również o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Wojewody z [...].04.2003 r. W tej sprawie odmówiono jednak wznowienia postępowania – decyzją z dnia [...] września 2004 r., utrzymaną w mocy decyzją Ministra Gospodarki i Pracy z dnia [...] października 2004 r. Skarga S. M. na ostatnią z wymienionych decyzji została oddalona prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lipca 2005 r. sygn. akt II SA/Wa 307/05. W dalszej kolejności, [...].02.2006 r. S. M. złożył wymieniony wcześniej wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego przedkładając świadectwa pracy obejmujące okres od 1.09.1969 r. do 31.05.1988 r., w tym świadectwa pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, a także zaświadczenie ZUS Inspektorat w S. o prowadzeniu działalności gospodarczej w okresie 1.06.1988 r. do 31.12.2001 r. Wskazał, że przepracował 32 lata 3 miesiące i 24 dni, a jako stolarz w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze ponad 16 lat. Decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. Starosta odmówił wnioskodawcy przyznania prawa do zasiłku przedemerytalnego, uznając, iż nie spełnia on warunku wymienionego w art. 37 j ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31.12.2001 r., co powoduje, że prawo do zasiłku na podstawie art. 150 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mu nie przysługuje. Organ ustalił bowiem, że wykazywany przez wnioskodawcę okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wynosi jedynie 10 lat 5 miesięcy i 3 dni, zamiast wymaganych przez ustawodawcę 15 lat, przy co najmniej 30 latach uprawniających do emerytury. Okres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w przypadku S. M. obejmuje zatrudnienie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy w Zakładach Przemysłu Gumowego "[...]" w S. w okresie od 8.01.1976 r. do 10.06.1986 r. jako stolarz – stanowisko wymienione w Wykazie A, dz.XIV/25/1 zarządzenia Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Starosta nie zaliczył natomiast do okresu zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, wykazywanego przez wnioskodawcę zatrudnienia w Rzemieślniczym Zakładzie Remontowo-Budowlanym S. W. od 1.09.1969 r. do 30.09.1975 r. oraz w Rzemieślniczym Zakładzie Remontowo-Budowlanym W. W., jako stolarz wykonujący stale i w pełnym wymiarze czasu pracy prace cykliniarskie. Oceniając zebrany materiał dowodowy organ nie uznał bowiem za wiarygodne zeznań świadków, stwierdzając, że okres zatrudnienia każdego z nich w zakładzie, w którym pracował S. M. był stosunkowo krótki, a w okresie tym mieli niewielki z nim kontakt, ponieważ pracowali na innych budowach. Fakt, że w okresie zatrudnienia w Rzemieślniczym Zakładzie Remontowo-Budowlanym S. W., a potem W. W., S. M. nie wykonywał stale prac cykliniarskich, znajduje także potwierdzenie w jego wniosku o zawieszenie postępowania, gdzie wskazał, że pracował "również" jako cykliniarz oraz w zeznaniach, gdzie stwierdził, że zajmował się tylko cyklinowaniem i trochę lakierowaniem. Od decyzji tej odwołał się S. M., wnosząc o jej uchylenie i kwestionując stanowisko organu uznające zeznania świadków za niewiarygodne. Stanowisko to jest bezpodstawne, skoro świadkowie jednoznacznie potwierdzili, że wykonywał pracę cykliniarza w pełnym wymiarze czasu pracy. Organ uznał je natomiast za nieprzekonywujące, wnioskując, że skoro świadkowie ci wykonywali na budowach różne prace, to tak samo musiało być w przypadku odwołującego. Na potwierdzenie faktu, że będąc zatrudniony jako stolarz w okresie od 1.09.1969 r. do 30.12.1975 r. wykonywał pracę cykliniarza w pełnym wymiarze czasu pracy, S. M. przedstawił kserokopie legitymacji ubezpieczeniowej. Z uwagi na prowadzenie postępowania karnego w sprawie posłużenia się przez S. M. podrobionym dokumentem – legitymacją ubezpieczeniową, tj. o przestępstwo z art. 270 § 1 kodeksu karnego, postępowanie odwoławcze postanowieniem Wojewody z dnia [...] maja 2007 r. było zawieszone. Zostało ono podjęte po wydaniu przez Prokuraturę Rejonową w S. postanowienia o umorzeniu dochodzenia w w.w. sprawie z uwagi na brak znamion czynu zabronionego. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] października 2007 r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] lutego 2007 r. o odmowie przyznania S. M. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W jej uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowań toczących się przed organami zatrudnienia od 2002 r. oraz przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem art. 150 a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 37 j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, regulujące warunki nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego. Z przedłożonych przez odwołującego świadectw pracy i zaświadczenia ZUS wynika, że odwołujący nie wykazał się 35 letnim okresem uprawniającym do zasiłku- art. 37 j ust. 1 pkt 1 (wykazał 32 lata 3 miesiące i 24 dni), a zatem badaniu podlegała kwestia co najmniej 15 lat wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (art. 37 j ust. 1 pkt 2). Z art. 37 j ust. 1 pkt 2 i ust. 1 a ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu wynika, że zaliczeniu do okresu uprawniającego do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego podlegają wyłącznie okresy wykonywania pracy w warunkach szczególnych, potwierdzone sporządzonym przez pracodawcę, zgodnie z obowiązującymi przepisami, świadectwem pracy lub świadectwem pracy w szczególnych warunkach albo też na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Kserokopia legitymacji ubezpieczeniowej nie stanowi odpowiedniej dokumentacji, w myśl przepisów ustawy o zatrudnieniu o przeciwdziałaniu bezrobociu. Jeśli natomiast chodzi o przedłożone świadectwa pracy, organ uznał jedynie okres od 8.01.1976 r. do 10.06.1986 r. za okres wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, tj. 10 lat 5 miesięcy i 3 dni, nie uwzględnił natomiast okresu od 1.06.1988 r. do 31.12.2001 r., w którym S. M. prowadził działalność gospodarczą zakład stolarski. W okresie tym odwołujący nie był zatem pracownikiem Spółdzielni Handlowo-Usługowej w S., a wobec tego prezes tej spółdzielni nie był uprawniony do wystawienia świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Nie zostały również zaliczone okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w Rzemieślniczym Zakładzie Remontowo-Budowlanym S. W. od 1.09.1969 r. do 30.09.1975 r. oraz w Rzemieślniczym Zakładzie Remontowo-Budowlanym W. W. od 1.10.1975 r. do 30.12.1975 r. z uwagi na to, że świadectwo wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze zostało wystawione w 2005 r., w czasie kiedy wystawiający je W. W. nie był uprawniony do posługiwania się pieczęcią "Rzemieślniczy Zakład Remontowo-Budowlany W. W.", ponieważ działalność rzemieślniczą w zakresie murarstwa pod taką nazwą prowadził od 30.09.1975 r. do 31.12.1976 r. Ponadto zgodnie z zeznaniami W. W. dokument został sporządzony z pamięci, ponieważ nie zachowała się dokumentacja pracownicza. W złożonej na tę decyzję skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oraz piśmie ją uzupełniającym nazwanym "zażalenie", S. M. zwrócił się o uznanie przestawionych przez niego dokumentów i przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego. Wskazał, że w sytuacji, kiedy nie istnieje firma, w której pracował, a jej właściciel S. W. nie żyje, nie jest w stanie inaczej niż poprzez zeznania świadków udowodnić jaką pracę wykonywał. Syn zmarłego S. W., który przejął po nim firmę – W. W. wystawił świadectwo pracy według swojej wiedzy, a fakt ten potwierdził w złożonych zeznaniach oraz w obecności notariusza. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które były podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Dodatkowo podkreślił, że świadectwo pracy wystawione przez W. W. nie opiera się na żadnej dokumentacji, a sporządzający je pracował w zakładzie ojca sporadycznie, stad też nie mógł po upływie ponad 20 lat potwierdzić z całą pewnością, że skarżący nieprzerwanie stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał wyłącznie prace cykliniarskie, będąc faktycznie zatrudnionym na stanowisku stolarza. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji, obejmującą badanie zaskarżonych aktów pod względem ich zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to po stronie Sądu obowiązek zbadania, niezależnie od podnoszonych w skardze zarzutów, czy zaskarżony akt odpowiada prawu i uwzględnienie skargi, skutkujące w przypadku zaskarżenia decyzji jej uchyleniem, jeśli stwierdzi - naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd stwierdza natomiast nieważność decyzji jeśli zachodzą przyczyny przewidziane w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób, który uzasadniałby jej eliminację z obrotu prawnego. Decyzja ta wydana w oparciu o art. 150 a ustawy z dnia ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001, ze zm.), dodany ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 164, poz. 1366), dotyczy odmowy przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego. Zgodnie z wymienionym przepisem prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia (ust. 1), albo która do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełniła warunku posiadania okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, jeżeli w dniu 31 grudnia 2001 r. pobierała zasiłek dla bezrobotnych i w wyniku zaliczenia okresu pobierania tego zasiłku do okresu uprawniającego do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego uzyskałaby prawo do tych świadczeń (ust. 2). Osoba, o której mowa w art. 150 a) ust. 1 i 2, może złożyć wniosek o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego do dnia 28 lutego 2006 r., do właściwego dla jej miejsca zamieszkania powiatowego urzędu pracy, a wnioski te rozpatruje starosta (art. 150 a) ust. 5 i 6). Z powyższych unormowań, że warunki do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego oceniane muszą być według art. 37 j) ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. Przepis ten stanowił, iż zasiłek przedemerytalny przysługuje osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku oraz posiadającej okres uprawniający do emerytury, jeżeli: 1) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 30 lat dla kobiet i 35 lat dla mężczyzn lub 2) posiada okres uprawniający do zasiłku wynoszący 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn, w tym co najmniej 15 lat wykonywania prac uznanych w przepisach emerytalnych za zatrudnienie w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Odmowa przyznania skarżącemu prawa do zasiłku przedemerytalnego w rozpatrywanej sprawie nastąpiła z uwagi na nie wypełnianie przesłanek warunkujących jego nabycie, a w szczególności brak 35 –letniego okresu uprawniającego do nabycia tego prawa i okresu 30-letniego z 15-letnim okresem zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Okoliczność braku 35-letniego okresu uprawniającego do zasiłku jest w sprawie bezsporna, spór między stronami dotyczy natomiast wykazania co najmniej 15 – letniego okresu zatrudnienia skarżącego w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Na potwierdzenie tego rodzaju zatrudnienia S. M. przedstawił : - świadectwo z dnia [...].02.2002 r., wydane przez Zakłady Przemysłu Gumowego "[...]" S.A. w S., potwierdzające wykonywanie w okresie od 8.01.1976 r. do 10.06.1986 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy jako stolarza, tj. na stanowisku wymienionym w Wykazie A dziale XIV/25/1 stanowiącym załącznik do zarządzenia Nr 4 Ministra Przemysłu Chemicznego i Lekkiego z dnia 7 lipca 1987 r. w sprawie prac wykonywanych w szczególnych warunkach lub szczególnym charakterze, w zakładach przemysłu chemicznego i lekkiego, a także - świadectwo uzupełniające do świadectwa pracy z dnia [...].12.1975 r., wystawione przez Rzemieślniczy Zakład Remontowo – Budowlany W. W. w H., stwierdzające, że S. M. jako stolarz od dnia 1.09.1969 r. do 31.12.1975 r. stale i w pełnym wymiarze czasu pracy wykonywał prace cykliniarskie wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. Nr 8, poz. 43, ze zm.). W wymienionym okresie S. M. zatrudniony był w Zakładzie Remontowo – Budowlanym S. W. (od 1.09.1969 r. do 30.09.1975 r.) oraz w Zakładzie Remontowo – Budowlanym W. W. (od 1.10.1975 r. do 30.12.1975 r.). Organy orzekające w sprawie dały wiarę tylko świadectwu wystawionemu przez "[...]" i uznały okres od 8.01.1976 r. do 10.06.1986 r., wynoszący: 10 lat, 5 miesięcy i 3 dni, za okres wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Organy nie uznały natomiast świadectwa wykazującego okresy zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w Rzemieślniczym Zakładzie Remontowo-Budowlanym S. W., a potem W. W.. Świadectwo to wystawione zostało w 2005 r., a jak wynika z pisma Urzędu Miasta i Gminy L. z dnia [...].10.2007 r., W. W. na podstawie zezwolenia nr [...] wydanego przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej L. prowadził działalność rzemieślniczą w zakresie murarstwa – Zakład Remontowo – Budowlany od 30.09.1975 r. do 31.12.1976 r. Oznacza to, iż w dacie wydania "uzupełniającego" świadectwa w 2005r. W. W. nie był uprawniony do posługiwania się pieczęcią "Rzemieślniczy Zakład Remontowo-Budowlany W. W.". Ponadto z relacji W. W., wynika, iż dokument wobec niezachowania się dokumentacji pracowniczej został sporządzony z pamięci. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do podważenia oceny dokonanej przez organ i uznania przedstawionego przez skarżącego dokumentu w kontekście powoływanego w zaskarżonej decyzji art. 37 j) ust. 1 a) cyt. ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Przepis ten, dodany ustawą z dnia 12 września 2001 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 89, poz. 973) wszedł w życie z dniem 12 września 2001 r i obowiązywał do dnia 31 grudnia 2001 r. Znajduje zatem zastosowanie w sprawie, jako że intencją ustawodawcy wyrażoną w art. 150 a) powoływanej ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy było przy przyznawaniu prawa do zasiłku przedemerytalnego stosowanie zasad określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r. W myśl art. 37 j ust. 1 a) tej ustawy, okresy wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, o których mowa w ust. 1, są uwzględniane po przedłożeniu odpowiedniej dokumentacji, zgodnie z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, bądź na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Przepis ten stanowi odstępstwo od otwartego systemu dowodowego, określanego przez art. 75 § 1 k.p.a., zgodnie z którym jako dowód należy w postępowaniu administracyjnym dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem. Z woli ustawodawcy od dnia wejścia w życie powołanego wyżej art. 37 j ust. 1 a), okoliczność zatrudnienia w warunkach szczególnych lub w szczególnym charakterze w postępowaniu w sprawie zasiłku przedemerytalnego musi być dowiedziona środkami wymienionymi w tym przepisie, nie jest zaś możliwe stosowanie w tym postępowaniu art. 75 § 1 k.p.a. Poglądy takie wyraził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 8.05.2002 r., III PZP 6/02 (Biul. SN 2002/5/4) oraz w postanowieniu z dnia 10.07.2002 r., III KKO 3/02, Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym w postanowieniu z dnia 6.02.2002 r., III KKO 14/01 (OSN-PUSiP 2003/2/51), a także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25.06.2003 r., SA/Rz 611/02 (nie publ.). Środkami dowodowymi z mocy art. 37 j ust. 1a) ustawy są: dokumentacja zgodna z wymogami określonymi w odrębnych przepisach, ewentualnie prawomocne orzeczenie Sądu. Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 1 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz. U. z 1983r. Nr 8 poz. 43 ze zm.), wydane na podstawie art. 55 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267) w § 2 ust. 1 stwierdza, iż okresami pracy uzasadniającymi prawo do świadczeń na zasadach określonych w rozporządzeniu są okresy, w których praca w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze jest wykonywana stale i w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym na danym stanowisku pracy. Okresy pracy, o których mowa w ust. 1, stwierdza zakład pracy, na podstawie posiadanej dokumentacji, w świadectwie wykonywania prac w szczególnych warunkach, wystawionym według wzoru stanowiącego załącznik do przepisów wydanych na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia, lub w świadectwie pracy (§ 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia). Wymogi zaś dotyczące treści świadectwa pracy zawarte są w Rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15.05.1996r w sprawie szczegółowej treści świadectwa pracy oraz sposobu i trybu jego wydawania i prostowania. (Dz.U. z 1996r. Nr 60, poz. 282). Przedstawione przez S. M. świadectwo wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze w Zakładzie Remontowo-Budowlanym w H. nie odpowiada wymogom prawa, m. in. § 2 ust. 2 rozporządzenia z 1983 r. W. W. wystawił je w 2005 r. bez posiadanej dokumentacji i opatrzył pieczęcią nieistniejącego zakładu. W tej sytuacji organ słusznie odmówił przedstawionemu dokumentowi mocy dowodowej i w konsekwencji odmówił przyznania zasiłku przedemerytalnego. Wobec zarzutu skarżącego, że firma w której pracował nie istnieje, a jej właściciel S. W. nie żyje i nie jest on w stanie inaczej niż poprzez zeznania świadków udowodnić jaką pracę wykonywał, organ zasadnie zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jaki i odpowiedzi na skargę wskazał, iż skarżący ma możliwość wystąpienia do sądu powszechnego o ustalenie, iż w spornych okresach wykonywał on pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Takie stanowisko wyraził również Sąd Najwyższy w powoływanej wcześniej uchwale z dnia 8.05.2002 r. Na marginesie Sąd wskazuje, iż organ w przedmiotowej sprawie niezasadnie zastosował w toku postępowania art. 75 k.p.a. i przeprowadzał dowody – z dokumentu – legitymacji ubezpieczeniowej oraz przesłuchiwał świadków na okoliczność zatrudnienia w spornym okresie S. M. w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze. Brak też było podstaw do oceny świadectwa wykonywania prac w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze z dnia [...].01.2002r., wystawionego przez Prezesa Zarządu Spółdzielni Handlowo-Usługowej w S., jako że dokumentu tego skarżący nie dołączył do wniosku z dnia [...].02.2006 r. o przyznanie prawa do zasiłku przedemerytalnego, na podstawie którego wszczęte zostało postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie. Uchybienia te nie miały jednak wpływu na wynik sprawy, a zatem jako nieistotne nie mogły stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Z przytoczonych wyżej względów Sąd uznał, że skarga nie może zostać uwzględniona, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu i w oparciu o art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło