II SA/Rz 10/11

WyrokWSA w Rzeszowie2011-04-05

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Zbigniew Czarnik, Ewa Partyka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu odwoławczego uchylające postanowienie organu pierwszej instancji i umarzające postępowanie odwoławcze jest zgodne z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy, stosując art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia o sentencji innej niż wskazana w tym przepisie. Uchylenie postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenie postępowania odwoławczego nie odpowiada dyspozycji tego przepisu, co czyni takie rozstrzygnięcie wadliwym i podlegającym uchyleniu.
Stan faktyczny
Skarżący H. M. i C. M. wnieśli o uzupełnienie decyzji Starosty dotyczącej zmian w użytkach gruntowych. Starosta uzupełnił decyzję, dopisując powierzchnię działki i podstawę prawną. Skarżący złożyli zażalenie, wskazując na niezgodność powierzchni działki z rzeczywistą. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił postanowienie Starosty i umorzył postępowanie odwoławcze, uznając, że wniosek o uzupełnienie został złożony po terminie. Skarżący zaskarżyli postanowienie organu odwoławczego, twierdząc, że nie otrzymali pierwotnej decyzji i ich pismo stanowiło odwołanie, a nie wniosek o uzupełnienie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzające je postanowienie Starosty, zasądzając od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Maria Piórkowska/spr./ Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik WSA Ewa Partyka Protokolant Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. M. i C. M. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] w przedmiocie uzupełnienia decyzji dotyczącej zmian w użytkach gruntowych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [...] września 2010 r., nr [...] ; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżących H. M. i C. M. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, po rozpoznaniu zażalenia H. i C. M. na postanowienie Starosty z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w sprawie uzupełnienia decyzji z dnia [...] października 2009 r. dotyczącej zmian w użytkach gruntowych w działce nr 558/2 położonej w obr. R. – W., uchylił i umorzył postępowanie odwoławcze. W podstawie prawnej zaskarżonego postanowienia organ powołał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Z jej uzasadnienia i akt sprawy wynika, że H. M. i C. M. złożyli wniosek o uzupełnienie decyzji Starosty z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] poprzez uzupełnienie działki nr 558/2 o jej powierzchnię oraz podanie podstawy prawnej. Postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] Starosta uzupełnił decyzję z dnia [...] października Nr [...] poprzez dopisanie powierzchni działki nr 558/2 oraz dopisanie podstawy prawnej. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyli H. M. i C. M. i wnieśli o jego uchylenie. Wskazali, że nie posiadają działki nr 558/2 o powierzchni 0,5010 ha, bowiem ich działka nr 558/2 posiada rzeczywistą powierzchnię 0,51 ha. Postanowieniem z dnia [...] listopada nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, uchylił i umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ powołując się na treść art. 111 § 1 k.p.a. wskazał, że strona może w terminie 14 dni od dnia doręczenie lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. W orzecznictwie przyjmuje się, że uzupełnienie decyzji następuje w formie decyzji a odmowa uzupełnienia w formie postanowienia. Organ II instancji wskazał, że decyzja Starosty z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] dotycząca zmian klasyfikacyjnych stała się ostateczna w dniu [...] listopada 2009 r. H. M. i C. M. pismem z dnia [...] stycznia 2010 r. (data wpływu [...].01.2010 r.) zatytułowanym odwołanie wnieśli o jej uzupełnienie. Powyższe oznacza, że wniosek o uzupełnienie wpłynął do organu z naruszeniem terminu wskazanego w art. 111 § 1 k.p.a. H. M. i C. M. zaskarżyli to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wnosząc o jego uchylenie. Zarzucili, że błędnie ich pismo z dnia [...] stycznia 2010 r. zostało uznane jako wniosek o uzupełnienie decyzji Starosty z dnia [...].10.2009 r. Wskazali, że do dnia dzisiejszego tej decyzji nie otrzymali i dlatego nie mogli się od niej odwołać. Pismo z dnia [...] stycznia 2010 r. stanowi odwołanie od decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2009 r., w której uzasadnieniu organ ten nie podał powierzchni działki nr 558/2. Decyzja ta została uchylona przez organ odwoławczy, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W dalszej części uzasadnienia skarżący wskazali na niezgodne z prawem i stanem rzeczywistym dokonanie zmian w rejestrze gruntów odnośnie powierzchni działki nr 558/2, której są współwłaścicielami. Zmiany te dokonano bez ich zgody i wiedzy. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo organ wskazał, że sprawa dotycząca powierzchni działki, rozstrzygana jest innym trybem i postępowanie w tej sprawie jest w toku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm./ sąd administracyjny kontroluje zaskarżone decyzje administracyjne i postanowienia w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. W rozpoznawanej sprawie, bezspornym między stronami jest, że decyzją z dnia [...] października 2009r. [...] Starosta dokonał zmiany ustalenia użytków na działce nr 558/2, położonej w R. – W. stanowiącej własność H. i C. M. Bezspornym również jest, że w wyniku skutecznie wniesionego odwołania, na dzień wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia, wydana została decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylająca decyzję organu I instancji w przedmiocie zmian danych ewidencyjnych. Równolegle, organ prowadził postępowanie w przedmiocie sprostowania z urzędu decyzji Starosty z dnia [...] października 2009 r. w oparciu o treść art. 113 § 1 k.p.a., a następnie prowadził postępowanie w przedmiocie uzupełnienia w/w decyzji w oparciu o treść art. 111 § 1 k.p.a. powołując się na taki wniosek skarżących zawarty w odwołaniu od decyzji Starosty z dnia [...] grudnia 2009 r. [...]. W ocenie Sądu, zawarty w wyżej powołanym odwołaniu wniosek skarżących nie zmierza do uzupełnienia decyzji w trybie art. 111 § 1 k.p.a. lecz jego treść, poprzez żądanie "uzupełnienia nr działki o jej powierzchnię" przesądza o merytorycznych argumentach odwołania, notabene skutecznych, albowiem organ II instancji rozpoznając to odwołanie - uchylił decyzję Starosty z dnia [...] grudnia 2009 r. W orzecznictwie sądów administracyjnych oraz doktrynie prawa administracyjnego konsekwentnie prezentowane jest stanowisko, według którego o charakterze danej czynności procesowej decyduje treść oraz intencja wnioskodawcy, a sformułowanie zawarte w art. 128 k.p.a. wskazuje, że odwołanie złożone przez stronę wywiera skutki już w momencie wyrażenia niezadowolenia z zapadłego rozstrzygnięcia. Nadto zauważyć należy, że odczytanie przez organ I instancji żądań skarżących jako zmierzających do zastosowania instytucji "uzupełnienia decyzji" wykracza ponad unormowanie zawarte w art. 111 § 1 k.p.a. Z przepisu tego wynika, że strona może w terminie czternastu dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji zażądać jej uzupełnienia co do rozstrzygnięcia bądź co do prawa odwołania, wniesienia w stosunku do decyzji powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego albo sprostowania zamieszczonego w decyzji pouczenia w tych kwestiach. Organ I instancji wydając postanowienie o uzupełnieniu decyzji z dnia [...] października 2009 r. nr [...] ani nie badał zachowania terminu do złożenia takiego żądania, ani nie dokonał analizy zamysłu skarżących w kontekście złożonego odwołania, już nie mówiąc że wprowadził zmiany rozstrzygnięcia nadając mu nowe, odmienne brzmienie. Organ II instancji rozpoznając zażalenie na w/w postanowienie organu I instancji, powołując jako podstawę prawną art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. uchylił postanowienie organu I instancji i umorzył postępowanie odwoławcze. W tym miejscy wskazać należy, że zastosowany przez orzekający organ przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji- postanowień organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania rozstrzygnięcia o sentencji innej niż wymienione w tym przepisie. Nie ulega wątpliwości, że rozstrzygnięcie organu II instancji uchylającego i umarzającego postępowanie odwoławcze, nie odpowiada dyspozycji powołanego wyżej art. 138 § 1 pkt. 2 k.p.a. a który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzje, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości lub w części. Wskazać również należy, że tej treści rozstrzygnięcia nie przewidują pozostałe rodzaje rozstrzygnięć zawarte w art. 138 k.p.a. Wydając zatem zaskarżone rozstrzygnięcie organ II instancji naruszył dyspozycję art. 138 k.p.a. co powoduje, że postanowienie to jako wadliwe, nie może pozostać w obiegu prawnym. Z przyczyn wyżej podniesionych Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł w oparciu o treść art. 200 powołanej wyżej ustawy z którego wynika, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd I instancji przysługuje skarżącym od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, zwrot kosztów postępowania niezbędny do celowego dochodzenia praw. Z kolei przepis art. 205 § 1 cyt. ustawy określa, że do niezbędnych kosztów postępowania prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem lub radcą prawnym, zalicza się poniesione przez stronę koszty sądowe, koszty przejazdu do sądu strony lub pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma zaś kosztów przejazdu i utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata lub radcy prawnego. Wobec takiego brzmienia przepisu brak jest podstaw do zasądzenia skarżącym, zgodnie ze złożonym przez nich żądaniem kwoty 1000 zł z tytułu zajęcia emerytury przez Urząd Skarbowy w S., kwoty 1500 zł tytułem dotychczas poniesionych kosztów oraz 15 000 zł tytułem utraconych korzyści za okres od 2005 r. do chwili obecnej wobec niemożności korzystanie z nieruchomości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło