II SA/Rz 1001/06

WyrokWSA w Rzeszowie2007-03-09

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Maria Zarębska-Kobak, Krystyna Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podpisanie umowy o współpracy z firmą ubezpieczeniową, która wchodzi w życie po rejestracji jako agent ubezpieczeniowy, stanowi podjęcie pozarolniczej działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, skutkujące pozbawieniem statusu bezrobotnego?
Ratio decidendi
Podpisanie umowy o współpracy, która jest jedynie przygotowaniem do podjęcia działalności gospodarczej i wchodzi w życie po spełnieniu wymogów formalnych (rejestracja), nie jest równoznaczne z faktycznym podjęciem pozarolniczej działalności gospodarczej. Status bezrobotnego może być pozbawiony jedynie w przypadku faktycznego prowadzenia takiej działalności, a nie działań zmierzających do jej podjęcia.
Stan faktyczny
Skarżąca L.K. została pozbawiona statusu bezrobotnej decyzją Starosty Powiatu, która została utrzymana w mocy decyzją Wojewody. Organy uznały, że podpisanie przez skarżącą umowy o współpracy z ING N.-N. P. S.A. w dniu [...]r., która wchodziła w życie po rejestracji jako agent ubezpieczeniowy, stanowiło podjęcie pozarolniczej działalności gospodarczej i było podstawą do wznowienia postępowania i pozbawienia jej statusu bezrobotnej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów i uznając, że umowa ta była jedynie przygotowaniem do działalności, która faktycznie została podjęta później.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu i postanowienie Starosty o wznowieniu postępowania. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak WSA Krystyna Józefczyk Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 9 marca 2007 r. sprawy ze skargi L.K. na decyzję Wojewody z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia statusu bezrobotnego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia [...]r. nr [...]oraz postanowienie Starosty Powiatu [...]z dnia [...] r. nr[...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej L.K. kwotę 240 zł /słownie: dwieście czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...]r., [...]Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu z dnia [...]r., [...] uchylającą decyzję własną z dnia [...]r. [...] pozbawiającą L.K. statusu bezrobotnej z dnia [...] r. i orzekającą o pozbawieniu jej prawa do zasiłku. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że odwołanie L.K. nie mogło być uwzględnione, gdyż decyzja Starosty Powiatu zaskarżona tym środkiem prawnym była zgodna z przepisami prawa. W szczególności Wojewoda jako trafnie uznał stanowisko organu I instancji wskazujące na prowadzenie przez odwołującą pozarolniczej działalności gospodarczej w dniu orzekania o przyznaniu jej statusu osoby bezrobotnej. Zdaniem organu odwoławczego zaistnienie tej okoliczności musiało skutkować wszczęciem postępowania wznowieniowego w sprawie decyzji z dnia [...]r. i orzeczeniem o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej od [...]r. Uzasadniając potrzebę wznowienia postępowania i wydania decyzji będącej przedmiotem skargi Wojewoda podkreślił, że podpisanie przez odwołującą umowy o współpracy z ING N.-N. P. S.A. w dniu [...]r. musi skutkować przyjęciem istnienia w dniu rejestracji i wydania decyzji o uznaniu odwołującej za bezrobotną okoliczności nie znanej organom zatrudnienia, a to uzasadnia wznowienie postępowania i pozbawienie odwołującej statusu bezrobotnej. Wniosek taki jest tym bardziej uzasadniony, gdyż z treści umowy łączącej odwołującą z ING N.-N. P. S.A. wynika, że umowa ta wchodzi w życie w dniu następnym po dacie wpisania L.K. do rejestru agentów ubezpieczeniowych. Dniem tym jest [...]r., zatem od tej daty L.K. nie powinna posiadać statusu osoby bezrobotnej. Z decyzją Wojewody nie zgodziła się LK. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy /Dz.U. nr 99, poz. 1001 z późn.zm./ oraz art. 7, art. 8, art. 9 i art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./. Na tej podstawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu skargi wskazała, że organy zatrudnienia dokonały błędnej wykładni przepisów prawa przyjmując, że podpisanie umowy z ING N.-N. P. S.A. o współpracy w dniu [...]r. jest równoznaczne z podjęciem pozarolniczej działalności gospodarczej, a więc powinno skutkować utratą statusu bezrobotnej w dniu [...]r. Zdaniem skarżącej umowa o współpracy była jednym z elementów przygotowania do podjęcia faktycznej działalności gospodarczej i nie powinna być traktowana jako jej podjęcie. Ostatecznie działalność gospodarcza została podjęta w dniu [...]r., z chwilą jej zgłoszenia w Urzędzie Skarbowym i ZUS. Zatem w dniu zgłoszenia się do Powiatowego Urzędu Pracy w dniu [...]r. działalność gospodarcza nie była prowadzona, co oznacza, że brak jest podstaw do wznowienia postępowania z powołaniem się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Ponieważ w jej sprawie postępowanie wznowieniowe oparte zostało na tej właśnie przesłance, to przyjąć należy, że organy dopuściły się naruszenia przepisów regulujących wszczęcie postępowania administracyjnego. Z tych też powodów skarżąca uznała skargę za zasadną. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi wskazując na argumentację leżącą u podstaw własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez sądy wyznaczony jest kryterium legalności, przy czym zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a. sądy nie są związane zarzutami skargi, jej podstawą prawną ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Wychodząc z tak określonego zakresu kontroli Sąd stwierdza, że skarga L.K. zasługuje na uwzględnienie. Konsekwencją takiego stanowiska jest uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu z dnia [...]r., [...] oraz postanowienia Starosty Powiatu z dnia [...]r., [...] wznawiającego postępowanie z urzędu w sprawie zakończonej decyzją ostateczną tego organu z dnia [...]r. [...] nr[...]. Uzasadnienie takiego orzeczenia znajduje oparcie w następujących przesłankach. Art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. pozwala wznowić postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją tylko pod warunkiem, że wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, ale nie znane organowi, który wydał decyzję. Przenosząc treść tego przepisu na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]r. mogłoby mieć miejsce, gdyby przyjąć założenie organu, że w dniu wydania tej decyzji istniała ważna dla sprawy okoliczność nie znana organowi. Zarówno Wojewoda jak i Starosta Powiatu twierdzą, że taką okolicznością było prowadzenie przez skarżącą działalności gospodarczej na podstawie umowy z ING N.N. Polska z dnia [...]r. Sąd tego stanowiska nie podziela, zatem twierdzi, że w dniu wydania decyzji objętej postępowaniem wznowieniowym, a więc [...]r. nie istniały żadne nowe okoliczności dotyczące statusu prawnego skarżącej. Zwłaszcza taką okolicznością nie mogła być działalność prowadzona przez skarżącą, gdyż w tej dacie skarżąca takiej działalności gospodarczej nie prowadziła, a tym bardziej nie mogła jej prowadzić od [...]r. Z tego powodu Sąd podziela zarzut skargi wskazujący na naruszenie przez decyzję art. Z ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Stosownie do treści tego przepisu bezrobotnym jest osoba, która m.in. nie podjęła pozarolniczej działalności gospodarczej /art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy/. Podjęcie takiej działalności, zdaniem Sądu musi być interpretowane ściśle, co oznacza że musi być wiązane z faktycznym przystąpieniem do wykonywania czynności, które petryfikują określony rodzaj działalności. Z treści tego przepisu nie mieszczą się działania, które zmierzają do podjęcia działalności, gdyż nie jest to podjęcie działalności. Rozumienie treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy nie może być oderwane od całokształtu przepisów regulujących zasady podejmowania działalności gospodarczej lub zawodowej. Analiza akt sprawy wskazuje, że skarżąca przez podpisanie umowy o współpracy z ING N.-N. Polska nie podjęła działalności pozarolniczej, o której stanowi art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia. Okoliczność ta może być traktowana co najwyżej jako działanie zmierzające do podjęcia działalności. Wniosek taki wypływa z treści samej umowy oraz z dokumentów zgromadzonych w sprawie, które jednoznacznie wskazują, że działalność zarobkowa została podjęta przez skarżącą dopiero w marcu 2006 r. Na rzecz takiego stanowiska przemawia i to, że podstawą prowadzenia przez skarżącą działalności jest umowa agencyjna, a ta może być realizowana tylko przez podmiot /agenta/ w ramach prowadzonego przedsiębiorstwa. W tym sensie jest to umowa kwalifikowana, by być agentem trzeba mieć przedsiębiorstwo, a więc być przedsiębiorcą w rozumieniu prawa. Z kolei bycie przedsiębiorcą wymaga działania zgodnego z prawem, czyli przedsiębiorca może podejmować działalność gospodarczą po uzyskaniu wpisu do stosownego rejestru, w przypadku osoby fizycznej – do ewidencji działalności gospodarczej /art. 7 ustawy z dnia 19 listopada 1989 r. Prawo o działalności gospodarczej Dz.U. nr 101, poz. 1178 ze zm./. Ze względu na taki stan prawa przyjąć trzeba, że stanowisko skargi jest uzasadnione, bo skarżąca podjęła działalność zarobkową dopiero po spełnieniu wszystkich prawem określonych wymogów, a to miało miejsce w marcu 2006 r. Skutkiem takiego rozumienia przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. f ustawy o promocji zatrudnienia... jest stwierdzenie, że wykładnia tej regulacji dokonana przez organy zatrudnienia doprowadziła do naruszenia treści art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Naruszenie to polegało na przyjęciu istnienia nieznanego organowi faktu prowadzenia przez skarżącą działalności pozarolniczej, w sytuacji, gdy okoliczność taka nie miała miejsca i w dniu wydania decyzji z dnia 16 lutego 2006 r. ani nie istniała, a tym samym nie była okolicznością nową i nieznaną. Z tych względów Sąd mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i c) p.p.s.a. orzekł jak na wstępie. 12.03.07mk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło