II SA/Rz 1002/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Jolanta Ewa Wojtyna WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi R. J. na decyzję Wojewody z dnia [...] września 2006 r. nr [...] w przedmiocie statusu bezrobotnego - postanawia - umorzyć postępowanie sądowe. Decyzją z dnia [...] września 2006 r., Nr [...] Wojewoda po rozpatrzeniu odwołania R. J. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2006 r., Nr [...], uchylającej decyzję z dnia [...] września 2005 r., Nr [...] i pozbawiającej R. J. statusu bezrobotnego z dniem 3 sierpnia 2005 r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 10 ust. 4 pkt 2, art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.). Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] czerwca 2005 r. R. J. zarejestrowała się w Powiatowym Urzędzie Pracy i na podstawie decyzji z tego samego dnia uzyskała status osoby bezrobotnej, bez prawa do zasiłku. Następnie decyzją z dnia [...] września 2005 r. pozbawiono ją statusu osoby bezrobotnej z dniem 24 września 2005 r., w którym to dniu otrzymała pożyczkę z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub instytucji z udziałem środków publicznych, na podjęcie działalności pozarolniczej lub rolniczej, co zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy stanowi podstawę utraty statusu bezrobotnego. W związku z powzięciem informacji o podjęciu przez R. J. pracy zarobkowej od dnia 3 sierpnia 2005 r., Starosta postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie pozbawienia R. J. statusu bezrobotnego. W wyniku tego postępowania decyzją z dnia [...] maja 2006 r., Nr [...] uchylił decyzję Starosty z dnia [...] września 2005 r. i pozbawił R. J. statusu bezrobotnego z dniem 3 sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że R. J. przed dniem przyznania jej środków finansowych z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych lub instytucji z udziałem środków publicznych, pomimo spoczywającego na niej obowiązku, nie zgłosiła faktu zawarcia w dniu 3 sierpnia 2005 r. umowy o współpracę z A. SA w W., stanowiącego podstawę pozbawienia jej statusu bezrobotnego z dniem 3 sierpnia 2005 r. Odwołując się od powyższej decyzji R. J. wniosła o jej uchylenie i przywrócenie statusu bezrobotnego z zachowaniem wynikających z tego uprawnień, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazała, że wprawdzie w dniu 3 sierpnia 2005 r. zdała pozytywnie egzamin przed Komisją Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych i została wpisana do rejestru agentów ubezpieczeniowych ale nie było to równoznaczne z podjęciem pracy zarobkowej. Czynności te były niezbędne do podjęcia pracy w charakterze przedstawiciela ubezpieczeniowo - finansowego, której wykonywanie było możliwe dopiero po dniu 24 września 2005 r. Na poparcie swoich twierdzeń wskazała, że warunkiem pracy w wyżej wymienionym zawodzie było m. in. ukończenie specjalistycznego szkolenia zakończonego egzaminem i wpisanie przez Komisję Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych do rejestru agentów ubezpieczeniowych, podpisanie umowy o współpracy oraz wykonywanie zlecanych jej czynności w oparciu w wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Realizując powyższe wymagania w dniu 1 lipca 2005 r. podpisała umowę o współpracy z A. S.A., 3 sierpnia 2005 r. zdała pozytywnie egzamin przed KNUiFE i została wpisana do rejestru agentów ubezpieczeniowych a w dniu 13 września 2005 r. uzyskała wpis do ewidencji działalności gospodarczej. Pozostając w rejestrze bezrobotnych i mając zamiar podjąć własną działalność gospodarczą zwróciła się do Urzędu Pracy z wnioskiem o przyznanie dotacji, który został rozpoznany pozytywnie w dniu 16 września 2005 r. W dniu 11 października 2005 r. zgłosiła w Urzędzie Skarbowym obowiązek podatkowy. Mając powyższe na uwadze, nie mogła prowadzić działalności od dnia 3 sierpnia 2005 r. ponieważ w tym dniu nie zostały dopełnione obowiązki podatkowe i ubezpieczenia społecznego. Pierwsze czynności wykonała dopiero po czynnościach rejestracyjnych, pierwszy rachunek wystawiła dla zlecającego w dniu 30 września 2005 r. Podsumowując wskazała, iż przyjęcie przez Powiatowy Urząd Pracy daty wpisu do KNUiFE za datę rozpoczęcia pracy stanowi nadinterpretację przepisu art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Jej zdaniem wykładnia językowa powołanego wyżej przepisu wskazuje, że chodzi w nim o faktyczne wykonywanie pracy lub świadczenie usług, a nie o czynności jakie są wykonywane w związku przygotowaniem do nich. Rozpoznając powyższe odwołanie organ wspomnianą na wstępie decyzją utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując się na treść art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia wskazał, że R. J. od dnia 3 sierpnia 2005 r. nie spełniała przesłanek do przyznania jej statusu bezrobotnego. Zgodnie z treścią umowy o współpracy zawartą pomiędzy R. J. a A. S.A. weszła ona w życie po dniu wpisania przedstawiciela przez Komisję Nadzoru Ubezpieczeń i Funduszy Emerytalnych do rejestru agentów ubezpieczeniowych, jako osoby wykonującej czynności agencyjne na rzecz Towarzystwa, nie wcześniej jednak niż po dniu, w którym przedstawiciel zdał dodatkowy egzamin praktyczny organizowany przez Spółkę, co zgodnie z wyjaśnieniem, udzielonym przez A. S.A. nastąpiło w dniu 3 sierpnia 2005 r. Niezadowolona z takiego rozstrzygnięcia R. J. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę. Oprócz zarzutów wskazanych w odwołaniu wskazała również, że wszelkie kroki zmierzające do rozpoczęcia działalności gospodarczej były konsultowane z Urzędem Pracy i komisja rozpatrująca wniosek o dotację posiadała wszystkie informacje dotyczące zarówno zawartej umowy o współpracę, wszystkich aneksów do tej umowy, szkoleń, egzaminu praktycznego, wpisu na listę KNUiFE oraz wpisu do ewidencji działalności gospodarczej. Ponadto wskazała, że zgodnie z § 3 pkt 2 umowy o współpracy zobowiązała się samodzielnie rozliczać wszelkie zobowiązania publicznoprawne, a było to możliwe dopiero w dniu 24 września 2005 r. i ta data jest momentem rozpoczęcia faktycznej współpracy z A. Zdaniem skarżącej interpretacja pojęcia osoby bezrobotnej dokonana przez Starostę nie znajduje żadnego uzasadnienia i narusza zasadę zaufania obywatela do państwa poprzez brak uwzględnienia słusznego interesu skarżącej. Zarzuciła organowi, że nie odniósł się do wszystkich jej twierdzeń, nie przeprowadził żadnego postępowania dowodowego, nie przedstawił wystarczającej podstawy prawnej, co już z tego powodu czyni decyzję wadliwą. Podnosi również, że nie zapewniono jej czynnego udziału w postępowaniu, ani organ I ani II instancji, nie wyznaczył jej przed wydaniem decyzji, terminu do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Kwestionuje również prawidłowość wznowienia postępowania, ponieważ w niniejszej sprawie wszystkie sporne okoliczności istniały już w dacie wydania pierwszej decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zawartych w skardze zarzutów wskazał, że w okresie posiadania statusu bezrobotnego skarżąca nie zgłosiła w Urzędzie Pracy faktu podjęcia od dnia 3 sierpnia 2005 r. współpracy z A. S.A., o czym świadczą składane pisemne oświadczenia w "Karcie gotowości do pracy osoby bezrobotnej" w dniach 3 sierpnia 2005 r. i 5 września 2005 r., iż " nie zmieniły się okoliczności zawarte w karcie rejestracyjnej, mające wpływ na status bezrobotnego oraz pobierane świadczenia". Również z wyjaśnień pracowników PUP wynika, że tekst umowy o współpracę skarżąca przedłożyła dopiero w kwietniu na pisemne wezwanie organu zatrudnienia, który informacje o zawarciu umowy uzyskał podczas kontroli prowadzonej w dniach 8 - 9 marca 2006 r. u innej osoby. Fakt ten wynika również z zalegającego w aktach sprawy pisma z dnia 25 kwietnia 2006 r. kierowanego do Dyrektora PUP sporządzonego przez osoby wykonujące kontrolę prawidłowości realizacji umów o przyznanie środków z Funduszu Pracy na podjęcie działalności gospodarczej. W piśmie tym osoby kontrolujące wskazały, że realizacja umowy z R. J. była przez nie wcześniej kontrolowana, ale zasady zawierania umów przez A. S.A. z agentami wyszły na jaw dopiero przy kontroli dokonanej u innej osoby. Uzyskanie zatem informacji o zawarciu przez skarżącą umowy o współpracy, po wydaniu przez Starostę Powiatu [...] decyzji z dnia [...] września 2005 r. o utracie statusu osoby bezrobotnej od dnia 24 września 2005 r., uzasadniało wznowienie postępowania w sprawie, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Przechodząc do kolejnych zarzutów organ wskazał, że zgodnie z Załącznikiem Nr I umowy o współpracę R. J. zobowiązana była do dokonywania na rzecz A. S.A. określonych w tej umowie czynności agencyjnych od 3 sierpnia 2005 r. Bez znaczenia natomiast, jest zdaniem organu od kiedy skarżąca faktycznie rozpoczęła wykonywać pierwsze czynności określone w umowie, tak jak obojętne jest w przypadku bezrobotnego faktyczne wykonywanie umowy o dzieło, zlecenia czy umowy agencyjnej. Samo bowiem zobowiązanie się do rozpoczęcia w określonej dacie wykonywania takiej umowy, skutkuje z mocy ustawy, utratą prawnego statusu bezrobotnego. Zajętego stanowiska, zdaniem organu, nie zmienia również, fakt, że skarżąca w późniejszym okresie dokonała wpisu do ewidencji, gdyż usługi mogły być wykonywane przed dokonaniem tej czynności a rozliczenia mogła dokonać po wpisie do ewidencji działalności. Odnosząc się do zarzutu nie zapewnienia stronie czynnego udziału w toczącym się postępowaniu organ wskazał, że skarżąca postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. doręczonym w dniu 6 maja 2006 r. została zawiadomiona o wznowieniu postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną o pozbawieniu jej statusu bezrobotnej i o przyczynach wznowienia. Wiedziała również o toczącym się postępowaniu odwoławczym, wszczętym z jej inicjatywy. Nie było zatem żadnych przeszkód aby zapoznała się ze zgromadzonymi dowodami, które były wskazywane również w uzasadnieniach postanowień . Reasumując organ wskazał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawy by twierdzić, że skarżąca z dniem 3 sierpnia 2005 r., w związku z podjęciem pracy zarobkowej, na podstawie umowy o współpracę, utraciła status bezrobotnego, co uzasadnia wydaną przez organ decyzję i przemawia za oddaleniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] Wojewoda uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] września 2006 r. Nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] maja 2006 r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji Starosty z dnia [...] września 2005 r. znak [...] i pozbawienia statusu bezrobotnego z dniem 3 sierpnia 2005 r. i umorzono postępowanie wznowieniowe powołując jako podstawę prawną przepis art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm./. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. reguluje instytucję autokontroli. Stosownie bowiem do tego przepisu organ administracji publicznej, którego działanie lub bezczynność zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. Przyjmuje się, iż celem autokontroli jest umożliwienie organom administracji publicznej ponownej weryfikacji własnego działania /lub jego braku/ bez konieczności angażowania sądu administracyjnego w ocenę jego zgodności z prawem /patrz: T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, Warszawa 1999 r., s. 156/. Autokontrola prowadzi do szybszego załatwienia sprawy i to zgodnie z żądaniem skarżącego, a zatem służy realizacji zasady szybkości postępowania wyrażonej w art. 7 p.p.s.a. Przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie wymienia konkretnych form funkcjonowania administracji publicznej, których zaskarżenie do sądu administracyjnego daje organowi tej administracji uprawnienia autokontrolne. Jednakże zwrot "działanie lub bezczynność" użyty w cytowanym przepisie wskazuje na to, że ustawodawca przewiduje stosowanie autokontroli w wypadku tych wszystkich form działania administracji publicznej, które stosownie do art. 3 § 2-3 p.p.s.a. mogą być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Jest to nowe, samodzielne upoważnienie organu administracji publicznej do weryfikacji własnej decyzji, wiążące się wyłącznie z zaskarżeniem tej decyzji do sądu administracyjnego. Treść przepisu art. 54 § 3 p.p.s.a. wskazuje, że warunkiem skorzystania z uprawnienia do autokontroli jest uwzględnienie skargi w całości, a więc uznanie za uzasadnione zarówno zarzutów oraz wniosków skargi, jak i wskazanej w niej podstawy prawnej /patrz: wyrok WSA z 18 lutego 2004 r., III SA 1804/82, ONSA WSA 2005, Nr 1, poz. 9/ nie ma możliwości wybiórczego uwzględnienia skargi. Uwzględnienie skargi w całości to uwzględnienie jej co do istoty, chyba że z treści skargi wynika, iż skarżącemu chodzi o inne rozstrzygnięcie /J. P. Tarno, Postępowanie przed sądami administracyjnymi, s. 106/. Cytowany przepis art. 54 § 3 p.p.s.a. nie określa czynności, które powinien podjąć sąd administracyjny po uwzględnieniu skargi w trybie autokontroli. Mając na uwadze fakt, iż uwzględnienie skargi powoduje, że postępowanie staje się bezprzedmiotowe, uznać należy, że podlega ono umorzeniu na zasadzie przepisów art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania, organ w całości uwzględnił skargę R. J., a więc żądanie strony zostało skonsumowane. Na zasadzie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, Sąd umorzył postępowanie.