II SA/Rz 1002/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 8 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. Z. o ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy skierowania do domu opieki społecznej postanawia przyznać skarżącemu prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r. sygn. akt j.w., WSA w Rzeszowie oddalił skargę W. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2012 r. Nr [...]. Skarżący wnioskując o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia tego wyroku, wniósł jednocześnie o przyznanie adwokata jako uprawnionego do jego zaskarżenia oraz zwolnienie go od kosztów sądowych; wniosek ten podtrzymał w złożonym następnie w wyniku wezwania formularzu PPF obowiązującym w postępowaniu sądowoadministracyjnym osoby fizyczne wnioskujące o prawo pomocy. W jego treści wskazał na zły stan swojego zdrowia, związaną z nim niezdolność do samodzielnej egzystencji, a także brak możliwości poniesienia kosztów postępowania powodowany wysokością dochodów (emerytura w wysokości 1072 zł. brutto /1028 zł. netto) i ponoszonymi wydatkami (zakup lekarstw – 200 zł., opłaty za gaz i energię elektryczną – odpowiednio 210 i 160 zł., spłata pożyczki na remont mieszkania – 180 zł. oraz opłata za opieką nad nim – 100 zł.). Zamieszkuje samotnie w drewnianym domu o pow. 49 m² położonym na 5,5 arowej działce. Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje: Zgodnie z art. 239 pkt 1 a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Skoro zakres tego uregulowania obejmuje przedmiot skargi, oznacza to, że W. Z. jako osobę korzystającą z ustawowego zwolnienia nie obciążają w sprawie żadne związane z nią koszty sądowe. W tej sytuacji składanie wniosku o zwolnienie od nich należy uznać za zbędne, a jeżeli został on już złożony - nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu. W tych okolicznościach wniosek o ustanowienie adwokata dotyczy przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, warunkowanego wykazaniem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana na podstawie powyższych informacji ocena całokształtu sytuacji materialnej i możliwości płatniczych W. Z. wskazuje, że przesłanka ta została przez niego spełniona. Mimo braku po jego stronie obowiązku ponoszenia związanych ze sprawą kosztów sądowych, nie posiada on wystarczających środków finansowych, aby bez powodowania uszczerbku dla zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb życiowych mógł we własnym zakresie pokryć wydatki związane z ustanowieniem pełnomocnika z wyboru. Stanowisko takie jest o tyle uzasadnione, że uzyskiwane przez niego dochody (1028 zł. netto) praktycznie w całości przeznaczane są na bieżące utrzymanie i leczenie, a więc zabezpieczenie koniecznego utrzymania. Zwrócenia uwagi wymaga, że sama tylko suma wymienionych przez skarżącego kwotowo wydatków daje kwotę 850 zł., a bez wątpienia należy jeszcze uwzględnić w nich zakup żywności. W tym zakresie należy zgodzić się z zawartym w skardze stwierdzeniem wnioskodawcy, że będące do jego dyspozycji dochody pozwalają mu jedynie na bardzo skromne życie. Co prawda wydatki te obejmują spłatę pożyczki, który to rodzaj zobowiązania co do zasady nie jest kwalifikowany jako służący zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, niemniej w przypadku skarżącego jej wcześniejsze zaciągnięcie i wysokość przeznaczanych na to środków nie wpływa w istotny sposób na ocenę jego zdolności do ustanowienia pełnomocnika we własnym zakresie. W kontekście ponoszonych przez skarżącego wydatków bez wątpienia należy też wziąć pod uwagę jego samotne zamieszkiwanie rzutujące na samodzielne ponoszenie całości opłat związanych z utrzymaniem domu, jego wiek (84 lata) i zły stan zdrowia wskazujący na brak możliwości w pełni samodzielnego funkcjonowania. Powyższe okoliczności w zestawieniu z brakiem posiadania przez skarżącego zasobów finansowych lub innych wartościowych składników majątkowych uzasadniają pozytywne ustosunkowanie się do jego wniosku o ustanowienie adwokata, którego w opisanej sytuacji nie jest w stanie ustanowić własnym staraniem. Pozostaje to w ścisłym związku z celem prawa pomocy, jakim jest zapewnienie osobie wnioskującej szeroko rozumianego prawa do sądu i możliwości skorzystania z wszystkich przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień. W tej sytuacji, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.