II SA/Rz 1002/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak /spr./ Sędziowie WSA Piotr Godlewski WSA Karina Gniewek - Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu z dnia 8 lipca 2025 r. nr SKO.405.ŚR.908.170.2025 w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - oddala skargę - Przedmiotem skargi T.P. (dalej: "Skarżąca"), jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnobrzegu, dalej: ("Kolegium" lub "Organ odwoławczy") z dnia 8 lipca 2025 r. nr SKO.405.ŚR.908.170.2025 w przedmiocie uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent" lub "Organ I instancji"), decyzją z dnia 6 czerwca 2025 r. nr ŚR.8252.174.2025.GR odmówił przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem. Ze znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 10 czerwca 2025 r. W dniu 26 czerwca 2025 r. Skarżąca złożyła osobiście w Urzędzie Miasta [...] odwołanie od powyższej decyzji. Kolegium, działając na podstawie art. 134 w związku z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej: "k.p.a.") stwierdziło, że odwołanie T.P. zostało wniesione z uchybieniem 14 – dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji stronie, przewidzianego dla jego określonego w art. 129 § 2 k.p.a. Wnosząca odwołanie nie uprawdopodobniła, że uchybienie nastąpiło bez jego winy i nie wnosił o przywrócenie terminu (art. 58 § 1 i 2 k.p.a.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Skarżąca przyznała, że odwołanie zostało złożone z opóźnieniem. Równocześnie wskazała, że decyzja jest dla niej krzywdząca, bowiem jej mąż legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności datowanym do dnia 23 kwietnia 2028 r. i z uwagi na liczne choroby wymaga całodobowej pomocy. Skarżąca wniosła o pozytywne załatwienie jej odwołania i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga okazała się zupełnie niezasadna, o czym zadecydowały następujące względy. Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935; zwana dalej w skrócie P.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Jednocześnie w ramach prowadzonej kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 P.p.s.a.). Sądowa kontrola przedmiotu skargi nie wykazała jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania administracyjnego, które mogłyby stanowić argument za uznaniem zarzutów skarżącej strony. Stan faktyczny sprawy został ustalony zgodnie z wymogami zasady prawdy materialnej tj. przepisami art. 7, art. 77 i art. 80 K.p.a., dzięki czemu mógł stanowić oparcie dla ustaleń faktycznych Sądu – art. 133 § 1 P.p.s.a. Przekazane do WSA akta sprawy dostatecznie przedstawiają konieczne do zastosowania przepisów prawa materialnego okoliczności faktyczne, nie wymagając tym samym przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentów na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. Na podstawie przekazanych do WSA akt administracyjnych ustalono ponad wszelką wątpliwość, że Organ I instancji na mocy swej decyzją z dnia 6 czerwca 2025 r. nr ŚR.8252.174.2025.GR odmówił przyznania Skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym mężem, a decyzja została doręczona Skarżącej w dniu 10 czerwca 2025 r. Zwrotne potwierdzenie odbioru decyzji administracyjnej zostało sporządzone w sposób pozwalający na przyjęcie faktu doręczenia pisma. Nie może budzić wątpliwości, iż odmowna decyzja w/w Organu została opatrzona wymaganym w tej sytuacji pouczeniem o prawie wniesienia odwołania do SKO w Tarnobrzegu w terminie ustawowym 14 dni. Oznaczało to, że termin na skorzystanie z przysługującego stronie prawa do wniesienia odwołania upłynął dnia 24 czerwca 2025 r. Wbrew treści wyraźnego pouczenia, Skarżąca złożyła swe odwołanie sporządzone dnia 26 czerwca 2025 r. do SKO osobiście w Urzędzie Miasta [...] z uchybieniem terminu, gdyż w dniu 26 czerwca 2025 r. Treść jej środka zaskarżenia nie zawierała wniosku o przywrócenie uchybionego terminu na podstawie art. 58 § 1 i 2 K.p.a. Zatem, Kolegium, działając na podstawie art. 134 K.p.a. zobowiązane było stwierdzić, że odwołanie T.P. zostało wniesione z uchybieniem 14 – dniowego terminu liczonego od dnia doręczenia decyzji stronie, przewidzianego dla odwołań w art. 129 § 2 k.p.a. Mając na uwadze powyższy stan faktyczny oraz prawny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., stronie przysługuje czternastodniowy termin do wniesienia odwołania, który rozpoczyna swój bieg od dnia doręczenia decyzji organu I instancji. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż decyzja Prezydenta Miasta [...] została doręczona Skarżącej w dniu 10 czerwca 2025 r., natomiast odwołanie zostało złożone dopiero w dniu 26 czerwca 2025 r., a więc po upływie ustawowego terminu. Okoliczności przedstawione w skardze, choć niewątpliwie świadczą o trudnej sytuacji rodzinnej i zdrowotnej Skarżącej oraz jej męża, nie mogą stanowić podstawy do pominięcia obligatoryjnych wymogów proceduralnych wynikających z przepisów K.p.a. Wymaga podkreślenia w tym miejscu, że przestrzeganie przez stronę terminów procesowych stanowi gwarancję prawidłowego toku postępowania administracyjnego i służy zapewnieniu stabilności decyzji administracyjnych i kształtowanych przez nie stosunków prawnych. Brak zachowania tych terminów, w sytuacji, gdy nie wystąpiły okoliczności wyłączające winę strony, nie pozwala na uwzględnienie skargi, niezależnie od słuszności motywów osobistych czy rodzinnych. Prawidłowo zatem organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność rozpoznania odwołania z powodu uchybienia terminu – art. 134 P.p.a. - zaś Sąd nie znalazł podstaw do przyjęcia, że w niniejszej sprawie zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające odstąpienie od ścisłego stosowania przepisów dotyczących terminów procesowych. Z tych przyczyn, a więc z powodu pełnej legalności postanowienia Organu odwoławczego, WSA działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. zobligowany był do oddalenia skargi.