II SA/Rz 1003/10
PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-11-12
Skład orzekający: Paweł Zaborniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, w której skarżący jest zwolniony z mocy prawa z ponoszenia kosztów sądowych, można odmówić ustanowienia adwokata z urzędu ze względu na sytuację majątkową?Ratio decidendi
Sąd odmówił ustanowienia adwokata z urzędu, uznając, że sytuacja majątkowa skarżącej nie jest na tyle ciężka, aby uzasadniała pokrycie kosztów wynagrodzenia adwokata ze środków publicznych. Pomimo zwolnienia z mocy prawa z opłat sądowych w sprawach o choroby zawodowe, prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata wymaga wykazania, że wnioskodawca nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania ze względu na grożący rodzinie uszczerbek na bieżącym utrzymaniu. Sytuacja materialna rodziny skarżącej, uwzględniająca dochody, posiadany majątek (nieruchomość, samochód) oraz koszty utrzymania, nie została uznana za na tyle wyjątkową, by przyznać pomoc w postaci adwokata z urzędu.Stan faktyczny
Skarżąca K. C. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej odmowy stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżąca zamieszkuje z mężem, a dochody rodziny pochodzą z emerytury i wynagrodzenia za pracę, wynosząc łącznie 2700 zł. Rodzina ponosi koszty leczenia i posiada nieruchomość oraz samochód. Skarżąca jest osobą częściowo niepełnosprawną. Sąd rozpatrywał wniosek o ustanowienie adwokata, biorąc pod uwagę sytuację materialną rodziny oraz fakt zwolnienia skarżącej z mocy prawa z kosztów sądowych.Rozstrzygnięcie
Odmówiono ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 12.11.2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. C. o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie adwokata, w sprawie ze skargi K. C., na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego, z dnia [...].08.2010 r. nr [...], wydaną w przedmiocie odmowy stwierdzenia choroby zawodowej, - postanawia – odmówić ustanowienia adwokata.
Wnioskiem z 3.11.2010 r., skarżąca K. C. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym polegającym na ustanowieniu adwokata. Jej wniosek dotyczy sprawy wszczętej ze skargi na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego o odmowie stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej.
Na podstawie treści wniosku PPF ustalono, iż skarżąca zamieszkuje wraz z mężem J. C. w mieszkaniu o pow. 52,7 m². Dochód rodziny w łącznej kwocie 2700 zł, pochodzi z emerytury J. C. oraz wynagrodzenia za pracę K. C. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy stwierdzono, że dochody rodziny nie wystarczają na pokrycie wszystkich opłat. Rodzina ponosi koszty leczenia w kwocie 300 zł miesięcznie. Członkowie gospodarstwa domowego dysponują nieruchomością rolną o pow. 1,8a, oraz samochodem osobowym Opel Corsa z 2005 r. Wnioskodawczyni jest osobą częściowo niepełnosprawną z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności.
Stwierdzono, co następuje:
Granice procesowego żądania K. C. dotyczą wyłącznie ustanowienia adwokata. Oznacza to, że skarżąca powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania, ze względu na grożący rodzinie uszczerbek na poziomie bieżącego utrzymania (art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 152, poz. 1270 z późn. zm., zwana dalej p.p.s.a./).
Na wstępie należy podkreślić, iż ustawodawca w treści art. 239 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zwolnił z kosztów sądowych skarżących w sprawach z zakresu chorób zawodowych. Zniesienie z mocy prawa ciężaru kosztów sądowych powoduje ten skutek, że skarżąca nie jest obowiązana do pokrycia kosztów sądowych w postaci opłat i wydatków. W rezultacie, koszty postępowania jakie ewentualnie może w przyszłości ponieść wnioskodawczyni sprowadzają się do wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi za sporządzenie środka odwoławczego od wyroku sądu pierwszej instancji (przymus adwokacko - radcowski).
Skarżąca K. C. nie może skorzystać z dobrodziejstw ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu. Jej sytuacja majątkowa nie jest na tyle ciężka, aby istniała konieczność pokrycia wynagrodzenia adwokackiego ze środków publicznych. Rozstrzygając wniosek skarżącej, nie sposób pominąć, że zarówno ona jak i jej współmałżonek uzyskują dochody w stałej wysokości. Łączny dochód rodziny (2700 zł netto) podzielony na jej członków jest wyższy niż minimalne wynagrodzenie. Należy wspomnieć, iż kwota minimalnego wynagrodzenia została określona przez Radę Ministrów w 2010 r. na poziomie 1317 zł. Rodzina zamieszkuje we własnym lokalu. Zarówno skarżąca jak i jej mąż nie mają nikogo na utrzymaniu. Jak już zauważono, K. C. zwolniona jest z mocy prawa w całości z wszelkich wiążących się z niniejszą sprawą kosztów sądowych. Przyznanie prawa pomocy następuje jeżeli wnioskodawca nie posiada majątku zdatnego do utrzymania koniecznego poziomu życia jak i opłacenia kosztów finansowych sprawy sądowoadministracyjnej. Do wydatków zbędnych dla utrzymania koniecznego nie należą wydatki ponoszone na utrzymanie samochodu osobowego. Istniejące rozwiązania komunikacyjne z zakresu transportu publicznego nie stawiają przez osobą fizyczną przymusu posiadania jak i utrzymania pojazdu samochodowego, przez co związane z tym koszty nie sposób zaliczyć do kosztów niezbędnych. Utrzymanie konieczne nie stawia więc przeszkód aby Strona ograniczyła choćby czasowo korzystanie ze swego pojazdu. Wygospodarowane dzięki temu zasoby pozwolą jej wydatkować na ustanowienie fachowego pełnomocnika bez angażowania środków podatników.
Wypada wyjaśnić stronie, że prawo pomocy jest instytucją szczególną, mogąca znaleźć zastosowanie jedynie w sytuacjach charakteryzujących się wyjątkowością. Poziom egzystowania rodziny C. nie odbiega od średniego poziomu życia rodzin w województwie [...], przez co nie może zostać zakwalifikowany jako szczególny. Przyznanie fachowego pełnomocnika skutkowałoby w takich okolicznościach nieuzasadnionym wydatkowaniem środków budżetu państwa.
Wskazane okoliczności rodzinne i majątkowe rodziny C. nakazywały rozstrzygnąć wniosek skarżącej na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. , w sposób określony w treści sentencji niniejszego postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło