II SA/Rz 1004/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Maria Mikolik AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 7 października 2025 r. sprawy ze skargi S. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2025 r. nr SKO.4111/39/2025 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku uchyla zaskarżone postanowienie. II SA/Rz 1004/25 UZASADNIENIE Decyzją z dnia 1 września 2005 r. nr SR/Z-4062/6399/636/2005 Prezydent Miasta [...] (dalej: "Prezydent", "organ I instancji") przyznał S.K. (dalej: "skarżący") zasiłek pielęgnacyjny na okres od 1 września 2005 r. do bezterminowo. Decyzja ta stała się ostateczna. Kolejno decyzjami z dnia 11 września 2006 r. (SR/Z-4062/6399/636/2006/zm.) i dnia 8 listopada 2018 r. (ŚS/R-5131-1-000073/2018/7078/RG) powyższa decyzja była zmieniana w części dotyczącej wysokości zasiłku pielęgnacyjnego. Następnie Prezydent w wyniku powzięcia informacji o przysługującym skarżącemu od 1 czerwca 2018 r. uprawnieniu do dodatku pielęgnacyjnego, decyzją z dnia 14 listopada 2024 r. nr ŚS-O.5131.1.006613.2024.7078.RW uchylił z urzędu własną decyzję z 1 września 2005 r. orzekającą o przyznaniu skarżącemu zasiłku pielęgnacyjnego. Wnioskiem z 3.02.2025 r. (data wpływu do organu) skarżący reprezentowany przez pełnomocnika r. pr. K.G. złożył odwołanie od decyzji z 14 listopada 2024 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Jako przyczynę wniesienia odwołania z uchybieniem terminu wskazał na stan zdrowia - pod koniec w 2024 r. przebył udar mózgu i był hospitalizowany. Ponadto podał, że korespondencja zawierająca decyzję z 14 listopada 2024 r. została doręczona osobie nieuprawnionej. Wyjaśnił także, że z uwagi na pobyt w szpitalu o decyzji dowiedział się dopiero 24 stycznia 2025 r. Postanowieniem z dnia 14 maja 2025 r. nr SKO.4111/39/2025 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie (dalej: "SKO", "Kolegium"), działając na podstawie art. 59 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. - dalej: "k.p.a."), odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia wniosku (uwaga Sądu: powinno być "odwołania"). Kolegium wyjaśniło, że w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Przy czym prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Kolegium uznało, że wskazywane przez skarżącego okoliczności (pobyt w szpitalu i błędne doręczenie korespondencji) mają znaczenie drugorzędne. Istotny jest fakt, że wobec deklarowanego na dzień 24 stycznia 2025 r. ustania przyczyny uchybienia terminu wniosek o jego przywrócenie należało złożyć w nieprzekraczalnym siedmiodniowym terminie liczonym od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. W przedmiotowej sprawie złożenie wniosku nastąpiło z przekroczeniem tego terminu. SKO wyjaśniło, że termin ten należy liczyć od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, tj. od dnia 24 stycznia 2025 r. Zatem termin ten, który jest nieprzywracalny, upłynął 31 stycznia 2005 r. Strona reprezentowana przez pełnomocnika przedmiotowy wniosek złożyła dopiero 3 lutego 2025 r. Kolegium uznało, że strona posiadała obiektywną możliwość skutecznego wniesienia wniosku co najmniej w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. S.K. złożył skargę na to postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. 1. art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że złożenie wniosku nastąpiło z przekroczeniem 7- dniowego terminu liczonego od dnia ustania przyczyny uchybienia tj. od 24 stycznia 2025 r.; 2. art. 58 § 1 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania; 3. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, sprzeczną z zasadami logiki ocenę materiału dowodowego w sprawie, polegającą na przyjęciu, że pieczęć urzędu pocztowego na zaadresowanej kopercie nie wskazuje na zachowanie przez skarżącego terminu. Wobec powyższych zarzutów zwrócił się o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu skarżący zakwestionował stanowisko Kolegium o złożeniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dopiero 3 lutego 2025 r. Podkreślił, że wniosek ten został złożony w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w dniu 31 stycznia 2025 r. a więc z zachowaniem siedmiodniowego terminu. Na dowód powyższego skarżący dołączył potwierdzenie nadania przesyłki poleconej z dnia 31 stycznia 2025 r. Wyjaśnił, że wskazana przez organ data 3 lutego 2025 r. to data otrzymania przesyłki. W przedmiotowej sprawie decydującym faktem jest data nadania pisma a nie data otrzymania przesyłki przez adresata. Wobec powyższego skarżący stwierdził, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony z zachowaniem terminu. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i podtrzymało twierdzenia i argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024, poz. 1267). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, albo zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Jej przedmiotem jest postanowienie, które zostało wydane na podstawie art. 59 § 1 i § 2 k.p.a.. Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Co do zasady, o przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej (art. 59 § 1 k.p.a.), zaś o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (art. 59 § 2 k.p.a.). Warunkiem uwzględnienia prośby o przywrócenie terminu jest zgłoszenie wniosku w tym przedmiocie w terminie siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu oraz jednoczesne dokonanie czynności, dla której określony był termin (art. 58 § 2 k.p.a.). Brzmienie przytoczonych regulacji wskazuje jednoznacznie, że warunkiem niezbędnym do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu jest łączne spełnienie wszystkich trzech przesłanek, tj. zachowanie terminu do złożenia prośby o przywrócenie terminu, dokonanie czynności oraz uprawdopodobnienie braku winy podmiotu, który uchybił terminowi. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Rzeszowie odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, powołując się na brak spełnienia pierwszej z przesłanek czyli przekroczenie 7-dniowego terminu na złożenie prośby o przywrócenie terminu. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że skarżący uchybił terminowi do wniesienia odwołania od decyzji z dnia 14 listopada 2024 r., która została doręczona w dniu 4.12.2024 r. (odebrał dorosły domownik – D.K.), a zatem ostatnim dniem do wniesienia odwołania był 18.12.2024 r. Skarżący, działający przez pełnomocnika radcę prawnego K.G., złożył prośbę o przywrócenie uchybionego terminu, wskazując, że przyczyny uchybienia terminu ustały w dniu 24.01.2025 r., jednocześnie dołączając odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 14.11.2024 r. Z akt sprawy wynika też jednoznacznie, że oba te pisma, tzn. odwołanie i prośba o przywrócenie terminu zostały przesłane za pośrednictwem operatora pocztowego Poczta Polska, nadane w dniu 31.01.2025 r. w Ł. Potwierdza to koperta z pieczęcią operatora przekazana przez SKO w Rzeszowie na wezwanie Sądu. Na tę okoliczność powołuje się także skarżący w skardze. Sposób obliczania terminów reguluje art. 57 k.p.a. Zgodnie z jego § 5 pkt 2), termin uważa się za zachowany, jeżeli przed jego upływem pismo zostało nadane w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej albo państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym. Nie ulega wątpliwości, że Poczta Polska została wyznaczona decyzją Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z 2015 r. operatorem pocztowym na lata 2016 – 2025, a zatem złożenie przez skarżącego odwołania wraz z prośbą o przywrócenie terminu w dniu 31 stycznia u tego operatora zostało dokonane z zachowaniem 7-dniwoego terminu do dokonania tej czynności, liczonego od daty ustania przeszkody . tj. 24.01.2025 r. Słusznie podkreśla się w skardze, że data otrzymania przesyłki przez organ nie ma znaczenia dla oceny zachowania terminu z art. 58 § 2 k.p.a. Z wszystkich tych względów Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie zapadło z istotnym, mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem ww. przepisu, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. skutkuje uchyleniem tego postanowienia. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Organ związany oceną prawną wyrażoną w niniejszym wyroku, po jego uprawomocnieniu się, rozpozna wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.