II SA/Rz 1006/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędzia NSA Marian Ekiert Asesor WSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: st.sekr.sąd. Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 11 maja 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi F. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2004 r. Nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie przyznania zasiłku celowego skargę oddala. do wyroku z dnia 11 maja 2005 r. Decyzją z dnia [...] września 2004 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 KPA po rozpoznaniu odwołania F. C. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z [...].08.2004 r. odmawiającej uchylenia ostatecznej decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z [...].08.2001 r., Nr [...] w sprawie przyznania zasiłku celowego w wysokości 2.000 zł z przeznaczeniem na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu aktu podano, że F. C. domagał się wznowienia postępowania zakończonego wskazaną wyżej ostateczną decyzją. Postanowieniem z dnia 25.05.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie w sprawie i wyznaczyło Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie jako organ właściwy do zbadania przyczyn wznowienia oraz do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Zaskarżoną decyzją Dyrektor MOPR odmówił uchylenia decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...].08.2001 r. W odwołaniu od tej decyzji F. C. zarzucił, że "organ prowadzący postępowanie nie dokonał szczegółowej analizy wszystkich okoliczności sprawy jak i przedłożonych dokumentów, gdyż twierdzenie iż dokument tj. wywiad środowiskowy z dnia 3.08.01 znajdował się cały czas w aktach sprawy jest bardzo wątpliwym, a samo powoływanie się na datę 3.08.01 nie świadczy o tym iż dokument ten przez cały czas był w aktach.. Dowodem na to, że go nie było jest cytowanie treści wywiadu z dnia 14.08.01, a nie treści wywiadu z dnia 3.08.01 np. w decyzji OPS, w odpowiedziach SKO, a przede wszystkim w wyroku NSA...". Sąd, zdaniem skarżącego, powołuje się na treść wywiadu z dnia 14.08.2001 r., a nie na wywiad z dnia 3.08.2001 r. Zdaniem skarżącego "niewiarygodnym stał się dokument z dnia 3.08.01". Z jego treści wynika, że został zalany parter domu parterowego czyli wg uchwały nr [...] Zarządu Gminy [...] pkt 5 i 6 należał mu się zasiłek jednorazowy w wysokości 6000 zł. Ponadto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wytłumaczono dlaczego Urząd Gminy odesłał tak wielkie niewykorzystane środki w 2001 r. do Urzędu [...] i w 2002 r. do KPRM w W. jako niewykorzystana na pomoc dla powodzian, a w decyzjach tłumaczy się brakiem środków i możliwości. Podkreślił, że w dniu 12.01.2004 r. stwierdził brak wywiadu w aktach sprawy. Zakwestionował również sposób dystrybucji środków finansowych dla powodzian, zmianę upoważnienia do wydawania decyzji Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej, nie danie wiary jego oświadczeniu i stwierdzenie, że wywiad środowiskowy z dnia 3.08.01 był podstawą rozstrzygnięcia oraz nie przytaczanie treści tego wywiadu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. We wniosku o wznowienie postępowania zainteresowany podał, iż po zapoznaniu się w dniu 12.01.2004 r. z aktami sprawy stwierdził brak wywiadu środowiskowego z dnia 3.08.01 r., a jest to dowód na którego podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności. Analiza materiału dowodowego sprawy nie daje podstaw do uznania zaistnienia przesłanek z art. 145 Kpa oraz uchylenia dotychczasowej decyzji. F. C.powołuje się na brak wywiadu środowiskowego z dnia 3.08.2001 r. Powyższa okoliczność nie została w żaden sposób dowiedziona. Potwierdzenia nie stanowi również wskazanie, iż sąd administracyjny oraz uprzednio orzekające w sprawie organy nie cytowały treści tego dokumentu. Takie twierdzenie powodowałoby niedopuszczalne wnioski, iż każdy dokument, którego treść nie była powoływana w uzasadnieniu orzeczenia nie znajdował się w aktach sprawy. Ocena zebranego w sprawie materiału pozwala stwierdzić, iż protokół aktualizacji wywiadu (na takim druku sporządzony) stał się podstawą do wydania przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej decyzji z dnia [...].08.2001 r. Dokument ten, którego istnienie kwestionuje zainteresowany zainicjował postępowanie w sprawie przyznania pomocy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku powodzi. To w tym właśnie dokumencie zostały wyeksponowane potrzeby rodziny w związku z zaistniałą powodzią. Dokument ten został potraktowany jako wniosek o przyznanie pomocy i organ powołał się na ten fakt w decyzji. Był więc bezspornie znany organowi w dacie wydawania decyzji, nie posiada więc on waloru nowego dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nieznanego organowi który wydał decyzję. Brak zacytowania treści dokumentu w uzasadnieniu decyzji (organu I instancji, II instancji czy też sądu) nie świadczy o tym, że dokumentu nie było w aktach sprawy w dacie orzekania. Czynności przeprowadzone przez organ w dniu 3.08.2001 r., w których uczestniczył F. C. (co potwierdza złożony przez niego podpis), posłużyły Kierownikowi OPS do wydania decyzji w dniu [...].08.2001 r., która to decyzja stała się ostateczna z powodu nieskorzystania przez jej adresata ze zwykłych środków zaskarżenia. Dodatkowo przeczy to twierdzeniu strony, jakoby dokumentu nie było w aktach. Wobec takiego stanu rzeczy Kolegium stwierdziło brak podstaw do ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżył F. C. domagając się jej uchylenia. Decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację przepisów art. 10 ust. 3 w zw. art. 32 ustawy o pomocy społecznej z 29 listopada 1990 r. (Dz.U. z 1998 r., Nr 64, poz. 441 z późn. zm.), naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy to jest art. 80 Kpa przez nierozważenie w sposób wszechstronny i wnikliwy materiału dowodowego (art. 77 Kpa) przez niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i art. 7 Kpa przez niedokładne wyjaśnienie sprawy, co spowodowało naruszenie słusznego interesu skarżącego. Uzasadniając skargę podał, że decyzja wydana w sprawie zasiłku celowego w kwocie 2.000 zł, jako pokrycia wydatków powstałych w wyniku powodzi od samego początku była błędna. Wydający decyzję Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej (bez stosownego upoważnienia) pomoc rządową z rezerwy celowej budżetu państwa i rachunku KPRM dla powodzian nazwał zasiłkiem "docelowym" uzależnionym kwotowo od zupełnie innych kryteriów, jako od ustawy o pomocy społecznej a nie działań w okresie klęski żywiołowej i zasiłku jednorazowego, o czym mówi uchwała Nr [...] Zarządu Gminy [...] z dnia 11.08.2001 r. Decyzja z [...].08.2001 r. została wydana na podstawie wywiadu środowiskowego z 3.08.2001 r. W jej uzasadnieniu podano, że w wyniku powodzi rodzina poniosła straty w gospodarstwie domowym - została zalana piwnica będąca pomieszczeniem użytkowym. Nie jest to zgodne z zapisem w wywiadzie środowiskowym z 3.08.2001 r., gdzie stwierdzono, że w czasie powodzi został zalany cały parter domu murowanego, uległy zniszczeniu wszystkie sprzęty gospodarstwa domowego, zostały zniszczone podłogi, meble, 2 piece gazowy i węglowy, została zalana stodoła, garaż z budynkiem gospodarczym i wiata. "Zniszczony został ogród znajdujący się przy domu, 2,26 ha pola uprawnego, zostało zniszczone powodzią 1,70 obsiany". Sytuacja materialna oraz mieszkaniowa jest bardzo trudna. Dom wymaga generalnego remontu. Rodzina wymaga pomocy finansowej. Dlatego domaganie się stwierdzenia "nieważności decyzji" zgodnie z art. 145 § 1 i § 2 KPA było uzasadnione, gdyż 12.01.2004 r. wywiadu z 3.08.2001 r. nie było w aktach sprawy. Kolegium mówi tylko o wywiadzie i utrzymanie takiej decyzji narusza zapisy uchwały Nr [...] Zarządu Gminy [...] z dnia 11.08.2001 r. pkt 5, 6, w sprawie przyznania jednorazowego zasiłku powodziowego, zaświadczenie z Urzędu Gminy z 26.10. 2001 r., zapisy ustawy z dn. 29 listopada 1990 r., co potwierdza protokół Prezesa Rady Ministrów z 5.09.2002r. mówiący o wysokości pomocy z budżetu państwa i odesłaniu środków dla powodzian przez Urząd Gminy do Urzędu [...] w 2002 r. do KPRM w W. jako niewykorzystane środki na pomoc dla powodzian. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Kontrola zaskarżonego aktu przez sąd administracyjny sprowadza się do badania go pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz.U. Nr 153, poz. 1269) przy czym sąd - z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) - nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dokonując kontroli aktu we wskazanym wyżej zakresie stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Przedmiotowe postępowanie toczyło się w trybie nadzwyczajnym, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego. Podstawy uzasadniające wznowienie postępowania wskazuje przepis art. 145 § 1 i 145a KPA. Jeżeli zachodzi jedna z przesłanek wznowienia określona w tych przepisach i zachowany został termin do złożenia wniosku właściwy organ na podstawie art. 149 § 1 KPA wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie takie stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Właściwy organ po przeprowadzeniu postępowania wydaje decyzję w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a albo uchyla decyzję dotychczasową jeżeli stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub 145a i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. W analizowanej sprawie skarżący domagając się po raz kolejny wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 14.08.2001 r., Nr OPS.8121/ Zc-z.l./43/2001, jako podstawę prawną wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 1, 2 i 5 KPA. Przepisy te przewidują wznowienie postępowania administracyjnego, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne okazały się fałszywe oraz kiedy decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, a także kiedy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Uzasadniając swój wniosek podał, że w aktach administracyjnych sprawy w czasie kiedy wydawano decyzję brak było wywiadu środowiskowego z 3.08.2001 r. oraz organ nie znał treści uchwały Zarządu Gminy [...] z dnia 11 sierpnia 2001 r. Ponadto stwierdził, że Kierownik Ośrodka pomocy społecznej w Gorzycach nie był organem właściwym do przyznania mu świadczenia. Uważa on, że fakt taki potwierdza brak powołania się na te dokumenty w decyzji ostatecznej z dnia [...].08.2001 r., Nr [...]. Braki tych dowodów wskazują- zdaniem skarżącego - zarówno na "sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa" i na ujawnienie się nowych dowodów. Dodał on, że w dniu 10.01.2004 r. nie wiedział jeszcze o sfałszowaniu dowodów, dlatego zachował miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Postanowieniem z dnia 25.05.2004 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wznowiło postępowanie w przedmiotowej sprawie i wyznaczyło Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie, jako organ właściwy do zbadania przyczyn wznowienia i rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ I instancji odmówił uchylenia przedmiotowej decyzji stwierdzając, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się wywiad środowiskowy z dnia 3.08.2001 r., a Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej był organem właściwym do przyznawania świadczeń wynikających z ustawy o pomocy społecznej. Rozpatrując odwołanie od tej decyzji organ II instancji nie dopatrzył się również podstaw do wznowienia przedmiotowego postępowania. Zaskarżona decyzja prawa nie narusza. Stanowisko organów obu instancji, które po uprzednim wznowieniu postępowania stwierdziły, że objęta postępowaniem decyzja z dnia [...].08.2001 r., Nr [...] nie może zostać uchylona jest uzasadnione. Organy w sposób zgodny z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego ustaliły, że nie występuje żadna z podstaw wznowienia postępowania, dlatego nie mogły przejść do etapu merytorycznego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. Organy nie mogły tego zrobić nawet gdyby stwierdziły innego rodzaju wadliwość decyzji. Podstawy wznowienia postępowania wyliczone w art. 145 § 1 i 145a KPA są wyczerpująco i wyjście poza nie jest rażącym naruszeniem prawa. Oczywistym w świetle materiału dowodowego sprawy jest okoliczność, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się protokół wywiadu środowiskowego z dnia 3.08.2001 r. Protokół ten znajduje się na stronie "1" w aktach, stanowi jednocześnie wniosek o przyznanie świadczenia i jest podpisany przez skarżącego. Protokół ten musiał znajdować się również w tych aktach w czasie, kiedy wydawano przedmiotową decyzję. Twierdzenia FC, że protokół ten w aktach się nie znajdował nie znajduje żadnego oparcia w materiale dowodowym sprawy. Nie może zmienić takiego stanowiska Sądu ani fakt, że protokół ten z określeniem daty jego sporządzenia nie był powoływany przez organy wydające decyzje w sprawie, ani przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku. Wskazane organy nie mają obowiązku w uzasadnieniach decyzji czy uzasadnieniach wyroku cytować wszystkich znajdujących się w aktach sprawy dokumentów. Nie można również stwierdzić, by organowi I instancji nie była znana uchwała Zarządu Gminy [...] z dnia 11 sierpnia 2001 r., Nr [...] ustalająca wysokość i kryteria przyznawania zasiłku dla osób, które dotknęła powódź. Wynika to z treści samej uchwały, która zgodnie z jej § 4 została podana do publicznej wiadomości. Poza tym kryteria określone w tej uchwale stosuje Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w objętej postępowaniem decyzji. Przecież ustala on, że w budynku skarżącego została zalana piwnica o charakterze użytkowym i przyznaje z tego tytułu zasiłek w wysokości 2.000 zł, a przecież § 1 ust. 2 wskazanej wcześniej uchwały przewiduje właśnie w przypadku zalania w domu mieszkalnym piwnic o charakterze użytkowym zasiłek w wysokości 2.000 zł. W takiej sytuacji trudno jest przyjąć, że przedmiotowa uchwała nie było organowi I instancji znana w okresie, kiedy wydawał decyzję. Tak więc stwierdzić należy, że podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 KPA w analizowanej sprawie nie zachodzi. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje by w sprawie doszło do wydania decyzji w oparciu sfałszowane dowody lub by akt ten wydano w wyniku przestępstwa. Zasadą wynikającą z art. 145 § 2 KPA jest wznowienie postępowania w przypadku podstaw wznowieniowych z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 KPA po stwierdzeniu sfałszowania lub popełnienia przestępstwa orzeczeniem sądu lub innego organu. Wyjątek od tej zasady dotyczy przypadku, kiedy sfałszowanie dowodu lub popełnienie przestępstwa jest oczywiste, a wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. W badanej sprawie nie jest oczywistym by doszło do wydania decyzji w oparciu sfałszowane dowody lub by akt ten wydano w wyniku przestępstwa, więc podstawa wznowienia z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 KPA nie zachodzi. W takiej sytuacji stwierdzić należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na przyjęcie, by w sprawie zachodziły przesłanki do wznowienia postępowania, stąd też decyzja o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, wydana w oparciu o przepis art. 151 § 1 pkt 1 KPA prawa nie narusza. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że jest ona w pewnym zakresie powieleniem argumentów zawartych w odwołaniu do których Sąd ustosunkował się we wcześniejszej części uzasadnienia. Częściowo zarzuty te dotyczą merytorycznej wadliwości decyzji z dnia [...].08.2001 r., Nr [...] i nie mogą być przez Sąd badane wobec braku wskazanych wcześniej podstaw do wznowienia. Co do zarzutu wydania decyzji przez organ niewłaściwy, to pomijając kwestię zasadności tego stanowiska wskazać należy, że wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości nie jest podstawą - w świetle art. 145 § 1 KPA - wznowienia postępowania. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.