II SA/Rz 1007/06

WyrokWSA w Rzeszowie2007-02-01

Skład orzekający: Małgorzata Wolska, Stanisław Śliwa, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wstrzymanie wypłaty zasiłku stałego za okres wsteczny, po upływie terminu jego wypłaty, jest zgodne z prawem?
Ratio decidendi
Decyzja o wstrzymaniu wypłaty zasiłku stałego ma charakter konstytutywny i nie może wstrzymywać wypłaty świadczenia wstecz, po upływie okresu, za który zasiłek powinien być wypłacony. Wstrzymanie zasiłku za miesiąc, który już minął i za który świadczenie powinno być wypłacone, stanowi naruszenie przepisów ustawy o pomocy społecznej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję wstrzymującą wypłatę zasiłku stałego od czerwca 2006 r. Skarżący podnosił, że nie prowadzi działalności gospodarczej i zawsze współpracował z pracownikiem socjalnym. Organy administracji wskazywały na brak współpracy i nieujawnienie przez skarżącego faktu posiadania udziałów w spółce z o.o., co miało wpływ na jego sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w części dotyczącej wstrzymania wypłaty zasiłku stałego za czerwiec 2006 r.; w pozostałym zakresie skargę oddalono; stwierdzono, że zaskarżona decyzja w części uchylonej nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Stanisław Śliwa /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 1 lutego 2007 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania wypłaty zasiłku stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] w części w której dotyczy wstrzymania wypłaty zasiłku stałego za miesiąc czerwiec 2006 r.; II. w pozostałym zakresie skargę oddala; III. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w pkt I wyroku nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. do wyroku z dnia 1 lutego 2007 r. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r., Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 KPA w zw. z art. 11 ust 2, art. 106 ust. 5 i art. 109 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64 poz. 593 z 2004 r. z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania J. H. od decyzji Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...].07.2006 r., Nr [...] wstrzymującej mu od czerwca 2006 r. wypłatę zasiłku stałego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu podano, że organ I instancji przedmiotową decyzją wstrzymał od czerwca 2006 r. wypłatę zasiłku stałego przyznanego J. H. decyzją z [...].12.2005 r. W odwołaniu od tej decyzji J. H. podniósł, że w miesiącu czerwcu nie otrzymał przyznanego świadczenia, gdyż jego wypłata została wstrzymana. W zaistniałej sytuacji złożył skargę na Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej na ręce Prezydenta [...] zarzucając naruszenie ustawy o pomocy społecznej. W dniu 28 czerwca 2006 r. na wezwanie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, odwołujący się zgłosił do Ośrodka i złożył wyjaśnienia co do posiadania firmy. Zgodnie ze stanem faktycznym stwierdził, że nie jest właścicielem firmy, wyrejestrował ją pod koniec lat dziewięćdziesiątych. W dniu 10 lipca 2006 r. J. H. otrzymał z MOPS zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wstrzymania zasiłku stałego od miesiąca czerwca 2006 r. z uwagi na brak współpracy z pracownikiem socjalnym - nieujawnienie faktu posiadania własnej firmy PPUH "G.". Odwołujący się uważa, że jest to celowe i złośliwe w stosunku do jego osoby postępowanie administracji MOPS. Organ II instancji uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2005 r. przyznany został J. H. zasiłek stały od dnia 1 grudnia 2005 r. do dnia 30 listopada 2007 r. w kwocie 418,00 zł miesięcznie. W dniu 14 czerwca 2006 r. pracownik socjalny uzyskał informację z Policji o tym, że J. H. jest właścicielem firmy PPHU "G." Sp. z o.o. z siedziba w W. W dniu 28 czerwca 2006 r. J. H. zgłosił się do MOPS jednak nie przedłożył dokumentów potwierdzających, że nie prowadzi działalności w formie Spółki z o.o. PPHU "G." z siedzibą w W. Z przeprowadzonego przesłuchania strony wynika, iż odwołujący się nie potwierdził faktu bycia właścicielem Spółki z o.o. "G." podał, iż jest jednym z udziałowców, ale jednocześnie nie wskazał jaką liczbą udziałów posiada. Nie udzielił także wyjaśnień dlaczego na Policji zeznał iż jest właścicielem ww. Spółki. Stosownie do art. 4 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające z pomocy społecznej są obowiązane do współdziałania w rozwiązywania ich trudnej sytuacji życiowej. Natomiast art. 11 ust 2 ustawy stanowi, iż brak współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej, może stanowić podstawę m. in. do wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej. Zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody m. in. w przypadku, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. J. H. nie podjął współpracy z Miejskim Ośrodkiem Pomocy Społecznej w zakresie ustalenia jego faktycznej sytuacji materialnej, a także nie poinformował o posiadanej Spółce. Jak wynika z wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 28.07.2006 r. odwołujący się jest jedynym właścicielem Spółki i posiada 10 udziałów na łączna wartość 25.000 zł. Spółka ta została utworzona 29.08.1990 r. a zmiany umowy Spółki dokonano 26.05.2005 r. Działalność Spółki obejmuje chów i hodowlę zwierząt, działalność usługową związaną z zagospodarowaniem terenów zielonych, wydobyciem żwiru, piasku i gliny, działalność wydawniczą, wykonywania działalności remontowo budowlanej, transportowej, pocztowej oraz szeregu innych rodzajów działalności. Mając powyższe na względzie organ II instancji uznał, że Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej zgodnie z prawem wstrzymał wypłatę J. H. zasiłku stałego z pomocy społecznej. Powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zaskarżył J. H. domagając się jej uchylenia w całości. W uzasadnieniu podał, że wstrzymanie wypłaty zasiłku nie było wynikiem jakiejkolwiek decyzji administracyjnej Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, ani też Prezydenta Miasta. Dopiero po złożeniu skargi, na powyższe postępowanie do Prezydenta Miasta, w miesiącu lipcu uruchomiono administracyjną procedurę wstrzymania zasiłku i szukania argumentów dla uzasadnienia bezprawnego wstrzymania jego wypłaty. Skarżący podał, że zawsze współpracował z pracownikiem socjalnym Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Nie prowadzi działalności gospodarczej i nigdy nie ukrywał, że posiada udziały w spółce z o.o. jednak nigdy nie uzyskiwał z tego tytułu jakichkolwiek przychodów. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12.03.2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 z późn. zm.). Przepis ten przewiduje możliwość wstrzymania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej w przypadku braku współdziałania osoby lub rodziny z pracownikiem społecznym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej. Interpretując użyte przez przepis art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej pojęcie "współdziałania w rozwiązywaniu trudnej sytuacji życiowej" stwierdzić należy iż należy przez nie rozumieć wszelkie wspólne działanie osoby z pracownikiem socjalnym mające na celu poprawę sytuacji życiowej osoby uprawnionej do świadczeń. W analizowanym przypadku może to być przykładowo rozwiązanie trudnej sytuacji życiowej poprzez pomoc w rozpoczęciu działalności gospodarczej w ramach posiadanej Spółki. Stan faktyczny sprawy w zakresie niezbędnym do jej rozstrzygnięcia przedstawia się w sposób następujący. Decyzją z dnia [...].12.2005 r. przyznano J. H. zasiłek stały od dnia 1.12.2005 r. do 31.11.2007 r. w kwocie po 418 zł miesięcznie. Termin wypłaty zasiłku ustalono od dnia 10. do 20. każdego miesiąca za dany miesiąc. Pismem z dnia 14.06.2006 r. Komenda Powiatowa Policji [...] zawiadomiła Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej, że J. H. jest właścicielem firmy o nazwie PPUH "G." Sp. z o.o. W dniu 26.06.2006 r. J. H. złożył w MOPS oświadczenie, że nie jest właścicielem firmy o nazwie PPUH "G." Sp. z o.o. Oddział [...]. Przesłuchany w dniu 28.06.2006 r. J. H. stwierdził, że nie jest właścicielem przedmiotowej firny, wniósł do niej udział ale nie pamięta ile ich wniósł ani nie pamięta ich wartości. Nie posiada dokumentów na temat tej Spółki, nie pamięta nic na jej temat, nie wie jaką działalność prowadziła. Odmówił odpowiedzi na pytanie dlaczego na Policji stwierdził, że jest jedynym właścicielem Spółki. W dniu 28.06.2006 r. MOPS uzyskał informację telefoniczną z Sądu Gospodarczego, że PPHU "G." Sp. z o.o. została zarejestrowana 2.05.2005 r., jej właścicielem jest J. H., wniesiony wkład wynosi 25.000 zł, przedmiot działalności obejmuje m.in. hodowlę zwierząt, leśnictwo, wydawanie książek, roboty budowlane. Zaznaczyć również należy, iż w świetle notatek znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy J. H. nie podał pracownikowi socjalnemu swojego numeru telefonu, twierdząc, iż go nie ma, nie wskazał również numeru żadnej osoby, która mogłaby mu informacje od pracownika socjalnego przekazać. Stawiając się na wezwania organu nie dostarczał żadnych dokumentów dotyczących Spółki, twierdził, że nie pamięta danych na temat Spółki. Dane na temat Spółki według stanu na dzień 28.07.2006 r. organ I instancji uzyskał dopiero zwracając się do Krajowego Rejestru Sądowego o odpis z rejestru przedsiębiorców. Okoliczności faktyczne wskazują w sposób jednoznaczny, że J. H. nie współdziałał z pracownikiem socjalnym w celu wyjaśnienia swojej sytuacji życiowej. Takie stwierdzenie uzasadnia fakt nieinformowania organu o tym, że jest właścicielem Spółki z o.o., nieinformowanie o wysokości udziałów w Spółce, o przedmiocie jej działalności. Wszelkie informacje na temat sytuacji skarżącego organ uzyskał w zasadzie z innych źródeł niż J. H. Wyjaśnienie wskazanych wyżej kwestii nie rozwiązuje całości problemu, bo przecież w dalszej kolejności należy wyjaśnić, czy Spółka prowadzi działalność gospodarczą, jakie ma dochody, jeżeli nie prowadzi działalności gospodarczej to dlaczego. Prowadzenie działalności gospodarczej przez Spółkę lub możliwość jej rozpoczęcia w sposób oczywisty rzutuje na możliwość rozwiązania trudnej sytuacji życiowej skarżącego. Być może, że prowadząc działalność gospodarczą skarżący zacznie uzyskiwać dochody i nie będzie musiał korzystać z pomocy społecznej. Odnosząc ustalenia faktyczne do wskazanej wyżej regulacji przepisu art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej stwierdzić należy, iż wydana decyzja, co do zasady nie narusza przepisów prawa. Trzeba jednak zauważyć, iż decyzja o wstrzymaniu wypłaty zasiłku stałego ma charakter konstytutywny. Nie może ona wstrzymywać wypłaty zasiłku wstecz. Skoro została ona wydana po upływie okresu czasu, w którym należało wypłacić skarżącemu zasiłek za miesiąc czerwiec 2006 r. wstrzymanie zasiłku za ten okres narusza przepis art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Mając na uwadze powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie w punkcie II wyroku znajduje podstawę prawną w art. 151 ppsa, zaś w punkcie III w art. 152 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło