II SA/Rz 1007/10

WyrokWSA w Rzeszowie2011-03-08

Skład orzekający: Jerzy Solarski, Anna Bembenek, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o udzieleniu zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości powinna zostać uchylona w przypadku uchylenia decyzji wywłaszczeniowej, na której się opierała?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o udzieleniu zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości podlega uchyleniu, gdyż została wydana w oparciu o decyzję wywłaszczeniową, która została następnie uchylona. W takiej sytuacji zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., co skutkuje koniecznością uchylenia decyzji zależnych.
Stan faktyczny
B. S. została wywłaszczona z nieruchomości gruntowej na rzecz Gminy w celu rozbudowy cmentarza komunalnego. Prezydent Miasta wydał decyzję o wywłaszczeniu, a następnie udzielił zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie prawa materialnego i proceduralnego. W toku postępowania Wojewoda uchylił decyzję wywłaszczeniową i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie SO (del.) Anna Bembenek WSA Robert Sawuła Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 8 marca 2011 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej B. S. kwotę 440 zł /słownie: czterysta czterdzieści złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] Wojewoda [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej w skrócie k.p.a.) oraz art. 9a w związku z art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm., określanej dalej jako u.g.n.), po rozpoznaniu odwołania B. S. od decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], o udzieleniu Gminie [...] zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowej położonej w K., przy ul. P., oznaczonej jako działka nr 3097/1 o pow. 0,2534 ha, objętej KW [...] prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K., stanowiącej dotychczas własność B. S., a wywłaszczonej na rzecz Gminy [...] decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], z rygorem natychmiastowej wykonalności – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że Prezydenta Miasta [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] orzekł o wywłaszczeniu nieruchomości poprzez pozbawienie prawa własności nieruchomości gruntowej położnej w K. przy ul. P. oznaczonej jako działki nr 3097/1 o pow. 0,2534 ha, stanowiącej własność B. S. Jednocześnie w decyzji tej określił, że wywłaszczenie następuje na rzecz Gminy [...], stwierdził, że nieruchomość zostaje wywłaszczona z przeznaczeniem na realizację celu publicznego – rozbudowa cmentarza komunalnego wraz z komunikacją, znajdującego się przy ul. K. w K., określił, że przejęcie własności nieruchomości na Gminę nastąpi z dniem, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna oraz ustalił na rzecz B. S. odszkodowanie za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości 147 251,00 zł. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Miasta [...] przyjętego Uchwałą Rady Miasta z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...], zmienionego Uchwałą Rady Miasta z dnia [...] grudnia 2005 r., nr [...], przedmiotowa nieruchomość przeznaczona jest pod rozbudowę cmentarza komunalnego wraz z komunikacją w K. i stanowi cel publiczny. Termin rozpoczęcia robót zaplanowany był na lipiec 2010 r., jednakże trwające negocjacje zmierzające do nabycia nieruchomości spowodowały, że termin ten może być zagrożony. Wobec tego natychmiastowe zajęcie nieruchomości zabezpieczy ważny interes społeczny i umożliwi uzyskanie pozwolenia oraz rozpoczęcie rozbudowy cmentarza. W odwołaniu B. S., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata, wniosła o uchylenie decyzji i wstrzymanie jej wykonania. Decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a to art. 122 ust. 3 u.g.n. przez udzielenie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości bez wykazania, że zwłoka w zajęciu nieruchomości uniemożliwiłaby realizację celu publicznego oraz naruszenie przepisów postępowania, w tym w szczególności art. 107 § 3 k.p.a. przez ogólnikowe uzasadnienie decyzji. Po rozpoznaniu sprawy w trybie odwoławczym Wojewoda decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, że przedmiotowa działka przeznaczona jest pod rozbudowę cmentarza komunalnego w K. wraz z komunikacją, co stanowi cel publiczny zgodnie z art. 6 ust. 9 u.g.n. /zakładanie i utrzymywanie cmentarzy/. Ponieważ z informacji uzyskanych od zarządcy cmentarza wynika, że miasto dysponuje terenem przygotowanym do pochówku na okres 1 roku, dlatego zachodzi zagrożenie braku miejsc na dokonywanie pochówku zmarłych. Natomiast teren przeznaczony pod nekropolię musi być przygotowany przed rozpoczęciem pochówków, co wymaga wcześniejszego uzdatniania terenu, w formie drenażu dla wód opadowych i infiltrujących w podłoże wokół terenów przeznaczonych pod pole grzebalne. Wobec tego natychmiastowe zajęcie nieruchomości zabezpieczy ważny interes społeczny i umożliwi uzyskanie pozwolenia budowlanego, a następnie rozpoczęcie rozbudowy cmentarza komunalnego. W skardze B. S., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata, wniosła o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji, formułując zarzuty takiej, jak w odwołaniu. Wniosła też o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 1007/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji; postanowienie to stało się prawomocne. Pismem z dnia 25 lutego 2011 r. /data wpływu do Sądu 28 lutego 2011 r./, pełnomocnik skarżącej wniósł, na podstawie "art. 161 pkt 3 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi o umorzenie postępowania i zasądzenie od Wojewody na rzecz skarżącej kosztów postępowania wg norm przepisanych". Do wniosku załączył decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...], uchylającą w całości decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w K., oznaczonej jako działka nr 3097/1 i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie aczkolwiek z przyczyn, które Sąd wziął pod rozwagę z urzędu. I. W pierwszej kolejności odniesienia wymaga wniosek o umorzenie postępowania, w którym wskazano na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2010 r., nr [...], uchylającą decyzję Prezydenta Miasta [...] o wywłaszczeniu nieruchomości, której dotyczy niniejsza sprawa. Jako podstawę umorzenia powołano przepis "art. 161 pkt 3" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a./ przy czym zauważyć należy, że najprawdopodobniej wnioskodawcy chodziło o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn stało się bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego "z innych przyczyn" /niż wymienione w punkcie 1 i 2, a więc cofnięcie skargi i śmierć strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego/ w rozumieniu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. mamy do czynienia wówczas, gdy w toku postępowania, a przed wydaniem wyroku przestanie istnieć przedmiot zaskarżenia. Innymi słowy, gdy zaskarżona decyzja w innym /nadzwyczajnym/ postępowaniu zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego i sąd administracyjny zostanie pozbawiony przedmiotu kontroli. W rozpoznawanej sprawie taki przypadek bezprzedmiotowości postępowania nie występuje. Zatem wniosek o umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie mógł być uwzględniony. II. Kontrola sądu administracyjnego sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym zgodnie z przepisem art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, jeśli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kierując się powyższymi kryteriami Sąd uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, ponieważ w rozpoznawanej sprawie nastąpiło naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. III. Poza sporem pozostaje, że zaskarżona decyzja Wojewody [...], jak i utrzymana nią w mocy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. o udzieleniu Gminie [...] zgody na niezwłoczne zajęcie nieruchomości gruntowej, oznaczonej jako działka nr 3097/1 o pow. 0,2534 ha, zostały wydane w oparciu o decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia tej nieruchomości. Z przedłożonej przez pełnomocnika skarżącej przy wniosku z dnia 25 lutego 2011 r. decyzji Wojewody z dnia [...] października 2010 r., nr [...] wynika, że decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości oznaczonej jako działka nr 3097/1 została uchylona, z przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Sąd ustalił, że na dzień orzekania /8 marca 2011 r./, nie wpłynęła do tut. Sądu skarga na decyzję Wojewody z dnia [...] października 2010 r., nr [...]. Stwierdzić więc należy, że zaistniała podstawa wznowienia postępowania administracyjnego, o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Z tych przyczyn zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca podlegają uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 135 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach uzasadnia art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło