II SA/Rz 101/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie Referendarz sądowy Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. C. o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w przedmiocie wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty postanawia zwolnić skarżącego od kosztów sądowych w całości. A. C. wezwany do uiszczenia kwoty 120 zł. tytułem wpisu od skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2007 r. Nr [...] w terminie do jego opłacenia wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na formularzu PPF zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych. W jego uzasadnieniu wskazał na trudną sytuację materialną i brak możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Z zawartego we wniosku oraz złożonego przez wnioskodawcę dodatkowego oświadczenia wynika, iż: - we wspólnym gospodarstwie domowym pozostaje wraz z żoną, 2-letnim synem, rodzicami oraz rodzeństwem (brat i siostra), - posiadany przez nich majątek obejmuje dom o pow. 104 m² z działką o pow. 0,42 ha., samochód ciężarowy m-ki Star z 1982 r. i 26-letni samochód osobowy w złym stanie technicznym, - dochody A. C. i członków jego rodziny obejmują: pobierany przez niego zasiłek wychowawczy wraz z zasiłkiem rodzinnym na dziecko (odpowiednio 400 i 46 zł.), dochody z pracy zarobkowej jego brata – 900 zł. oraz zasiłek rodzinny przysługujący siostrze – 64 zł.; zarówno żona skarżącego jak i jego rodzice są osobami bezrobotnymi i nie osiągają żadnych dochodów, - średnie miesięczne wydatki związane z utrzymaniem obejmują: zakup żywności 800 zł., środków czystości 200 zł., energia elektryczna – 152 zł., gaz w butli – 50 zł., wywóz nieczystości i odpadów – 57 zł., wydatki na dziecko – 170 zł. W wyniku rozpatrzenia założonego wniosku uznano go za uzasadniony i mający oparcie w przedstawionych okolicznościach. Zwolnienie od kosztów sądowych (obejmują one opłaty sądowe: wpis i opłatę kancelaryjną oraz zwrot wydatków) wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, które może być przyznane osobie fizycznej po wykazaniu przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do powyższego wykazanie przesłanki przyznania prawa pomocy spoczywa na osobie wnioskującej, co wg dokonanej oceny skarżący uczynił. Dokonana na tej podstawie ocena sytuacji materialnej A. C. i zamieszkujących z nim osób nie pozostawia wątpliwości co do braku możliwości poniesienia przez niego w sprawie objętej skargą związanych z nią kosztów sądowych i to zarówno w całości jak i w części. Wynika to przede wszystkim z bardzo niskich dochodów przeliczanych na liczbę osób prowadzących wspólne gospodarstwo domowe (kwota 1410 zł. na 7 osób), które bez wątpienia wystarczają jedynie na bardzo skromne utrzymanie. Wydatki związane z zaspokojeniem bieżących potrzeb życiowych oraz koniecznymi opłatami nie pozwalają na poczynienie jakichkolwiek oszczędności. Potwierdza to przedstawione przez skarżącego wyliczenie, zgodnie z którym ponoszone wydatki wyczerpują całość jego i członków rodziny dochodów; wyliczenie to jawi się jako wiarygodne i nie nasuwające wątpliwości do jego zgodności z rzeczywistością. A. C. nie posiada również żadnych zasobów finansowych (oszczędności) ani wartościowych składników majątku, które mogłyby być spieniężone z przeznaczeniem na pokrycie kosztów sądowych. Obciążenie go tymi kosztami spowodowałoby pogorszenie i tak trudnej sytuacji bytowej jego i domowników. Mogłoby też skutkować pozbawieniem go prawa do sądowej kontroli zaskarżonej decyzji, co z punktu widzenia zagwarantowanego w Konstytucji RP prawa obywateli do sądu należy uznać za niedopuszczalne. W tej sytuacji ewentualna odmowa przyznania skarżącemu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie prowadziłaby także do naruszenia przepisów regulujących postępowanie przed sądami administracyjnymi, w tym normujących przyznawanie prawa pomocy. Skoro zatem skarżący skutecznie wykazał spełnienie przesłanki warunkującej przyznanie tego prawa w zakresie częściowym, skutkuje to wydaniem orzeczenia uwzględniającego złożony przez niego wniosek w całości. Z tej przyczyny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji postanowienia.