II SA/Rz 1012/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Ryszard Bryk /spr./ NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. C.-kuratora spadku po skarżącym J. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2000 r. Nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz K. C.-kuratora spadku kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. II SA/Rz 1012/05 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...].01.2001 r., Nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2000 r., Nr [...] nakazującą K. C. i J. K. dokonać rozbiórki samowolnie realizowanej rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 1098/2 w B. Wskazaną decyzję wydał na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 i 52 ustawy z dnia 7.07.1994 r. - Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126, z późn. zm./. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy przytoczył, że według ustaleń Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego na działce nr 1098/2, położonej w B., stanowiącej współwłasność J. K. i K. C. realizowane są roboty budowlane polegające na rozbudowie istniejącego drewnianego budynku mieszkalnego. Wykonawcą tych robót jest J. K. Współwłaściciele nieruchomości nie posiadają decyzji zezwalającej na wykonanie rozbudowy budynku. W związku z powyższym organ I instancji na podstawie art. 48 prawa budowlanego z 1994 r. nakazał współwłaścicielom budynku dokonać rozbiórki realizowanej części obiektu. W odwołaniu J. K. zarzucił, że wykonany zakres robót budowlanych jest remontem obiektu, zaś o zamierzeniu tym zgłaszał w Urzędzie Gminy i Miasta. Organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji organu I instancji. W trakcie prowadzonego postępowania skarżący ani współwłaścicielka nieruchomości nie okazali dokumentu potwierdzającego, że dokonali w organie administracji architektoniczno-budowlanej zgłoszenia o przystąpieniu do robót remontowych. Ponadto z akt sprawy wynika, że wykonywane roboty budowlane należy zakwalifikować jako budowę. Odwołujący się podał, że przedmiotową część obiektu wykonuje w miejscu istniejącej wcześniej przybudówki inwentarskiej, która przed laty zawaliła się. Przy takim stanie faktycznym, zakres wykonywanych robót nie mieści się w pojęciu remontu w rozumieniu art. 3 pkt 8 prawa budowlanego, natomiast stanowi budowę części obiektu budowlanego. Z przepisu art. 3 pkt 8 prawa budowlanego wynika, że pojęcie remontu polega na wykonywaniu w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu istniejącego. Natomiast zgodnie z art. 3 pkt 6 prawa budowlanego przez budowę rozumie się wykonywanie w określonym miejscu obiektu budowlanego, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę oraz przebudowę obiektu budowlanego. Jeżeli nawet jak twierdzi odwołujący się przedmiotową część obiektu wykonuje w miejscu istniejącego wcześniej budynku obory, to jest to odbudowa obiektu. Zgodnie z art. 48 prawa budowlanego, organ nakazuje rozbiórkę obiektu lub jego części będącej w budowie lub wybudowanej bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący J. K. wniósł o uwzględnienie jego skargi i zarzucił, że wykonane roboty budowlane były remontem istniejącej wcześniej części domu. Roboty te musiał wykonać, ponieważ stan techniczny obiektu stwarzał zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi mieszkających w tym obiekcie. O zamiarze remontu zgłosił w Urzędzie Gminy i Miasta. Do remontu użył nowych materiałów, bowiem stare nie nadawały się już do użycia. Wyremontowana część domu jest niezbędna do użytkowania budynku, nie stanowi zagrożenia i nie narusza niczyich interesów prawnych. Organy nadzoru budowlanego nieprawidłowo potraktowały wykonane roboty jako odbudowę, gdy faktycznie był to remont części obiektu budowlanego. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko i motywy zawarte w zaskarżonej decyzji. K. C. - kurator spadku po skarżącym J. K., na rozprawie sądowej /7.02.2006 r./ oświadczyła, że nie ma stanowiska w przedmiotowej sprawie i dodała, że J. K. był jej bratem, ale obecnie nie chciałaby rozbiórki dokonanej przez jej brata rozbudowy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga popierana przez kuratora spadku jest zasadna z przyczyn uwzględnionych przez Sąd z urzędu. I. Na wstępie należy przytoczyć kilka okoliczności faktycznych zaistniałych w toku postępowania sądowoadministracyjnego. Otóż skarga J. K. wpłynęła do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie w dniu 15.02.2001 r. Pierwsza rozprawa została wyznaczona na dzień 28.05.2003 r. Rozprawa została odroczona, ponieważ w zawiadomieniu o terminie rozprawy listonosz zamieścił informację, że skarżący J. K. nie żyje. Z odpisu skróconego aktu zgonu J., T. /2-ga imion/ K. z dnia 9.06.2003 r., Nr [...], wystawionego przez Urząd Stanu Cywilnego wynika, że wymieniony zmarł w dniu 12.04.2003 r. Z powodu tego zdarzenia Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie - postanowieniem z dnia 8.09.2003 r. zawiesił postępowanie sądowe. Sąd Rejonowy - Wydział I Cywilny w R. /sąd spadku/ pismem z dnia 28.06.2004 r. poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, że nie toczyła się sprawa o stwierdzenie nabycia spadku po J. K., ani sprawa o ustanowienie kuratora spadku. Po tej informacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zwrócił się do w/w sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku w trybie art. 128 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a. Prawomocnym postanowieniem z dnia 6.06.2005 r., sygn. akt [...] - Sąd Rejonowy w R. - Wydział I Cywilny - ustanowił K. C. kuratorem spadku po J. T. K., zmarłym 12.04.2003 r. w R. ostatnio stale zamieszkałym w B. nr [...] /k. 73 akt sądowych/. Na rozprawie sądowej w dniu 7.02.2006 r. K. C. /kurator spadku/ oświadczyła, że nie zostało jeszcze przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po J. K. Skoro takie postępowanie nie zostało przeprowadzone, zatem K. C. jako kurator spadku ma legitymację procesową w postępowaniu sądowoadministracyjnym, czyli reprezentuje w takim postępowaniu spadkobierców zmarłego, którzy nie zostali dotychczas ustaleni przez sąd spadku. II. Z dniem 1.01.2004 r. zostało zniesione ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w ich miejsce utworzono wojewódzkie sądy administracyjne, które rozpoznają sprawy w pierwszej instancji. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /zob. art. 85 i 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1271, z późn. zm., nazwanej niżej przepisami wprowadzającymi oraz art. 3 § 1 powołanej już ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych/. III. Przechodząc do meritum sprawy, w pierwszej kolejności należy nawiązać do art. 134 § 1 p.p.s.a., z którego wynika, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, że ma obowiązek uwzględniać z urzędu uchybienia procesowe i materialnoprawne orzekających organów, o jakich nie wspomniano w skardze. Podstawowym elementem decyzji jest rozstrzygnięcie, które powinno być sformułowane w taki sposób, aby nie było wątpliwości, czego ono dotyczy, jakie uprawnienia zostały przyznane lub jakie obowiązki zostały na stronę nałożone, czyli powinno być sformułowane precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnej interpretacji /dla przykładu wyroki NSA z dnia 15.10.1999 r., IV SA 1654/97 – LEX Nr 47915, 23.09.1999 r., SA/Rz 482/98 – LEX Nr 43933, 27.06.1999 r., SA/Gd 1537/95 – LEX Nr 44086, 2.08.1995 r., III SA 1225/94 – ONSA 3/1996, poz. 135/. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].11.2000 r., Nr [...] tym wymogom nie odpowiada. Brzmi następująco: "nakazuje solidarnie współwłaścicielom działki nr 1098/2 położonej w B. gm. T., tj. Pani K. C. zam. B. [...] i Panu J. K. zam. B. [...] dokonać rozbiórki samowolnie realizowanej rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce nr 1098/2 położonej w B. gm. T.". Przytoczone sformułowanie jest ogólnikowe, bo nie precyzuje o jaką rozbudowę chodzi. Z protokołu oględzin z dnia 16.10.2000 r. i dołączonego doń szkicu wynika, iż inwestor J. K. rozbudował istniejący budynek mieszkalny od strony północnej na długości 9,70 m i szerokości 2,50 m i od strony wschodniej na długości 6,40 m i szerokości 1,85 m pustakami siporex. Wykonane ściany mają wysokość 2,30 m i zostały usytuowane na fundamencie betonowym. Wskazane elementy rozbudowy powinny być zawarte w tekście rozstrzygnięcia. Brak takiego opisu uniemożliwia zdaniem Sądu ewentualną egzekucję nałożonego obowiązku. Okoliczność, iż opis taki znajduje się w uzasadnieniu decyzji organu I instancji nie może sanować wskazanego uchybienia, bowiem rozstrzygnięcia nie można wyprowadzać lub uzupełniać z treści uzasadnienia decyzji /zob. wyrok NSA z dnia 12.04.1999 r., IV SA 1886/96 – LEX Nr 48694/. Zakres obowiązku ustala się wyłącznie na podstawie rozstrzygnięcia, a nie uzasadnienia decyzji. Organ odwoławczy nie zwrócił uwagi na treść rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu I instancji, zatem utrzymał w mocy decyzję która narusza art. 107 § 1 k.p.a. i tym samym naruszył również art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Rzeczone uchybienie procesowe ma zdaniem Sądu in merito wpływ na wynik sprawy, bo wyklucza możliwość wykonania nałożonego obowiązku. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c), art. 135, art. 152 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających, Sąd orzekł jak w punktach I i II wyroku. O kosztach postępowania sądowego orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 97 § 2 przepisów wprowadzających. Zarzuty podniesione w skardze, iż wykonane roboty budowlane są remontem, nie dadzą się pogodzić z charakterem robót przedstawionym w protokole oględzin z dnia 16.10.2000 r. /k. 4 akt administracyjnych/. Inwestor J. K. uczestniczył w tej czynności i podpisał bez zastrzeżeń i uwag protokół z oględzin. Opisane w tym protokole roboty budowlane stanowią rozbudowę w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7.07.1994 r. – Prawo budowlane /tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., Nr 106, poz. 1126 ze zm. – obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji/. Kolejny zarzut, że dokonał w Urzędzie Gminy i Miasta zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych nie został wykazany w postępowaniu administracyjnym, a ponadto był również negowany przez K. C. Ubocznie należy nadmienić, że na wykonanie robót budowlanych określonych w protokole oględzin było wymagane pozwolenie na budowę, które wydawał na wniosek inwestora organ architektoniczno-budowlany. W ponownym rozpatrywaniu sprawy organ uwzględni n/w wskazówki: 1) w pierwszej kolejności ustali, czy zostało przeprowadzone postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po J., T. K., a jeżeli tak zapewni udział w sprawie jego spadkobiercom, 2) weźmie pod uwagę okoliczność, że kurator spadku w postępowaniu administracyjnym ma tylko legitymację procesową, nie ma natomiast legitymacji materialnoprawnej /art. 30 § 5 k.p.a./, 3) zastosuje przepisy prawa materialnego obowiązujące w dacie orzekania, 4) zwróci uwagę na poprawność formułowania rozstrzygnięcia. 15.02.2006 PK