II SA/Rz 1013/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 21 marca 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - postanawia - I. umorzyć postępowanie w zakresie zwolnienia wnioskodawcy od kosztów sądowych, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wyrokiem z dnia 16 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie ustalenia prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Po otrzymaniu odpisu tego orzeczenia skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sadowych i ustanowienie radcy prawnego. Wskazał, że nie jest w stanie ponieść powyższego wydatku, bowiem cierpi na chorobę nowotworową, w związku z którą ponosi znaczne koszty leczenia. Wnioskodawca mieszka z żoną w mieszkaniu o pow. 32 m.kw. Oprócz powyższej nieruchomości wymienieni nie posiadają jakiegokolwiek majątku. Skarżący pobiera rentę w wysokości 2080 zł, zaś jego żona również uzyskuje rentę – w kwocie 918 zł. Comiesięczne wydatki rodziny to: czynsz za mieszkanie – 460,07 zł, rata kredytu – 411,37 zł, ubezpieczenie – 91,34 zł, media – 70 zł, telefon – 49,90 zł, lekarstwa – 250 zł, wyżywienie, środki czystości i artykuły gospodarstwa domowego – 800 zł, paliwo – 100 zł. Ponadto, wnioskodawca wskazał jeszcze na następujące roczne wydatki: dopłata do turnusu rehabilitacyjnego – 2400 zł, ubezpieczenie i przegląd techniczny samochodu – 450 zł, dojazd do lekarzy – 450 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Przedmiotem żądania strony skarżącej jest zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie radcy prawnego. W tym miejscu należy wskazać, że w myśl art. 239 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", nie mają obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strony skarżące działanie organu administracji publicznej w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Sprawa ze skargi W. G. mieści się w tej kategorii, co oznacza, że wymieniony jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku ponoszenia w niej kosztów sadowych. Z tej przyczyny, postępowanie z wniosku o zwolnienie od takich kosztów sądowych należało umorzyć w oparciu o art. 249a P.p.s.a. Natomiast ustanowienie radcy prawnego to częściowe prawo pomocy. Jego adresatem jest strona, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Jak wynika z treści wymienionego unormowania, to osoba ubiegająca się o pomoc Państwa winna udowodnić, że jej faktycznie wymaga, a zatem, iż bez tej pomocy nie będzie mogła realizować swoich praw na drodze sądowej. Warunek ten w przypadku W. G. nie został spełniony. Jak bowiem wynika ze złożonego przez niego wniosku, dysponuje on co miesiąc dochodem w wysokości 2998 zł, natomiast jego i jego żony comiesięczne wydatki to kwota ok. 2500 zł, co oznacza, że do wydatkowania pozostaje jeszcze kwota ok. 490 zł. Tymczasem skarżący, jak już wyżej zaznaczono, nie jest obowiązany do ponoszenia jakichkolwiek kosztów sądowych, zaś w związku z zamiarem zaskarżenia zapadłego w jego sprawie wyroku musi on pokryć tylko wydatek z tytułu wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika. Analizując wniosek strony należy jeszcze zwrócić uwagę, że zasadniczo prywatne zobowiązania stron w postaci pożyczek czy kredytów nie mogą wyprzedzać obowiązku pokrycia kosztów postępowania sądowego. Skarżący w sprawie niniejszej wskazał zaś, że comiesięczna rata zaciągniętego przez niego kredytu to 411,37 zł. Także wydatku na ubezpieczenie, który w przypadku wnioskodawcy wynosi 91,34 zł, nie można uznać za wydatku koniecznego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Żaden bowiem z nich nie jest związany z zaspokojeniem podstawowych potrzeb życiowych. Skoro więc co do zasady to strony postępowania sądowego obowiązane są do poniesienia ciężaru kosztów postępowania z ich udziałem, a skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie tego ciężaru udźwignąć, to adekwatnym do ustalonej sytuacji była odmowa ustanowienia na jego rzecz radcy prawnego. Podstawę orzeczenia stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.