II SA/Rz 1014/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 3 września 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku O. Sp. z o.o. z/s w [.] o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi O. Sp. z o.o. z/s w [.] na decyzję [.] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [.] z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.] w przedmiocie wycofania produktu z obrotu - p o s t a n a w i a - odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [.] grudnia 2014 r. nr [.], Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [.] nakazał Spółce wycofać z obrotu suplement diety pn. "[.]", nr partii [.], data minimalnej trwałości 19/3/2016, a także suplement diety pn. "[.]", nr partii [.], data minimalnej trwałości 8/8/2015, zgromadzić wycofane wyroby w magazynie przedsiębiorstwa w [.] oraz przedłożyć dokumentację potwierdzającą wycofanie i zgromadzenie produktów. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Z ustaleń faktycznych organu wynika, że w produktach tych stwierdzono występowanie THC (tertahydrokannabinolu – organicznego związku chemicznego z grupy kannabinoidów, izomeru kannabidiolu i substancji psychotropowej wymienionej w załączniku nr 2 do ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii). Substancja ta nie powinna zaś znajdować się w żywności, jak i w suplemencie diety, który jest środkiem spożywczym, ponieważ jest szkodliwa dla zdrowia. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki rozstrzygnięcia te zostały utrzymane w mocy decyzją [.] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [.] z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.]. W skardze na opisaną w sentencji decyzję Spółka zawarła wniosek o wstrzymanie jej wykonania argumentując, że wykonanie decyzji spowoduje trudne do odwrócenia skutki w postaci konieczności zniszczenia partii zakwestionowanych produktów lub upływu daty ich minimalnej trwałości. Żaden z potencjalnych dystrybutorów rzeczonych produktów nie będzie bowiem chciał nabyć takich, których termin minimalnej trwałości będzie krótki. Przetrzymanie produktów w magazynie Spółki może zatem skutkować realnym brakiem możliwości wprowadzenia ich do obrotu i konieczności utylizacji, także poniesieniem kosztów magazynowania bez możliwości ich rekompensaty w postaci sprzedaży magazynowanych przez długi czas produktów. Do dnia wniesienia skargi szkody wynoszą już 159 496,57 zł netto z tytułu wycofania produktów z obrotu oraz częściowe koszty transportu w wysokości 1899,92 zł. Koszty te w przyszłości mogą wzrosnąć. W odpowiedzi na skargę organ nie odniósł się do ww. wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania decyzji. Jednak stosownie do art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej zwanej: "Ppsa", po przekazaniu sądowi skargi Sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zaskarżona decyzja posiada atrybut wykonalności w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa. Należy jednak zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 77 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 594 z późn. zm.), który powołany został w decyzji pierwszoinstancyjnej jako podstawa nadanego decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, decyzjom organów urzędowej kontroli żywności (czyli także organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej – art. 73 ust. 1), o których mowa w art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 (tj. rozporządzenia (WE) Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt), w przypadku stwierdzenia uchybień zagrażających zdrowiu lub życiu człowieka, jest nadawany rygor natychmiastowej wykonalności. Ustawodawca nie pozostawił zatem organom urzędowej kontroli żywności swobody w decydowaniu o wykonalności wydawanych przez nie decyzji, lecz przesądził, że decyzje takie podlegać będą natychmiastowemu wykonaniu bez konieczności oczekiwania na ich ostateczność lub prawomocność. Rodzi to jednocześnie konsekwencje dla całego postępowania administracyjnego, ponieważ zgodnie z art. 130 § 1 i § 3 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wniesienie odwołania od decyzji, której nadano rygor natychmiastowej wykonalności, nie wstrzymuje jej wykonania. Okoliczność ta nie wyłącza rozpoznania przez Sąd wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej w trybie art. 61 § 3 Ppsa, choć przemawia za stanowiskiem, że zaskarżone decyzje powinny zostać już wykonane. Strona skarżąca nie uprawdopodobniła możliwości zaistnienia po jej stronie zdarzeń określonych w art. 61 § 3 Ppsa, które utożsamia z niemożliwością zbycia wyprodukowanych i oferowanych w sprzedaży produktów. Kwestia zbycia określonej ilości produktu nie jest bowiem wartością gwarantowaną, lecz związaną z popytem, którego w żadnej mierze nie wykazano. Nie można zatem przyjąć założenia, że przed upływem minimalnego terminu przydatności Spółka zbyłaby wszystkie oferowane produkty, których dotyczą zaskarżone decyzje. Nie zrelatywizowano także wartości niesprzedanych produktów objętych nakazem wycofania z obrotu do ogółu osiąganych przez Spółkę dochodów, a jak wynika z ogólnie udostępnianych na stronie internetowej Spółki informacji oferuje ona w sprzedaży przeszło 100 innych produktów (zob. http://www. [.] /11,13/Produkty/). Analizując wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej Sąd obowiązany jest to oceny przesłanek wstrzymania nie tylko pod kątem interesów strony skarżącej, ale też innych uczestników postępowania, a nawet podmiotów, których podlegająca wykonaniu decyzja dotyczy jedynie pośrednio np. tylko w wymiarze faktycznym, a nie wyłącznie prawnym. W sprawie zawisłej przed Sądem ocenie podlegać musi więc również i to, czy ewentualne udzielenie ochrony tymczasowej stronie skarżącej na czas postępowania sądowego nie będzie groziło szkodą lub trudnymi do odwrócenia skutkami innym podmiotom, jak np. potencjalnym konsumentom. Objęte nakazem suplementy diety stanowią bowiem środki spożywcze (art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia), a więc produkty przeznaczone do spożycia, które mogą posiadać cechę szkodliwości dla zdrowia lub życia człowieka (art. 3 ust. 3 pkt 44 ww. ustawy). Z powodu takiego niebezpieczeństwa ustawodawca zdecydował o nadawaniu decyzjom określonym w art. 77 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia rygoru natychmiastowej wykonalności i regulacji tej nie sposób pominąć podczas rozpatrywania wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej na czas trwania postępowania sądowego. Jest to tym bardziej uzasadnione w przypadku suplementu diety o nazwie [.], którego data minimalnej trwałości upłynęła w dniu 8 sierpnia 2015 r., tj. na dzień przed przekazaniem przez organ skargi do Sądu. Jednak uzupełnienie braków formalnych skargi (nadesłanie odpisu aktualnego wydruku informacji z Krajowego Rejestru Sądowego), które pozwoliły na przystąpienie do rozpoznania wniosku, nastąpiło dopiero 17 sierpnia 2015 r. Tymczasem z art. 52 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia wynika, że środki spożywcze oznakowane datą minimalnej trwałości lub terminem przydatności do spożycia mogą znajdować się w obrocie do tej daty lub terminu. Konkludując, ochrona życia i zdrowia ludzi (potencjalnych konsumentów) winna mieć pierwszeństwo przed ewentualnymi skutkami ekonomicznymi wykonania decyzji, których odwrócenie będzie możliwe np. w trybie odszkodowawczym za działania władzy publicznej, także w stosunku do drugiego z produktów objętych nakazem, którego data minimalnej trwałości jeszcze nie upłynęła. Nie przewidując wyniku oceny legalności zaskarżonych decyzji w przedstawionych okolicznościach uznać jednak należało, że w dalszym ciągu aktualny pozostaje stan uzasadniający stosowanie środków zaradczych, o których mowa w art. 54 rozporządzenia nr 882/2004, ponieważ Spółka nie kwestionuje, że w rzeczonych produktach wykryto niezgodności, o których mowa w tym przepisie. Z podanych względów, na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.