II SA/Rz 1014/16

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 21 kwietnia 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku W. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków - postanawia - odmówić zmiany pkt II postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 sierpnia 2016r. sygn. akt II SA/Rz 1014/16 w części dotyczącej kosztów sądowych. Sygn. akt II SA/Rz 1014//16 Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 21 lutego 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę W. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków. Składając wniosek o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia W. S. wniósł równocześnie o zwolnienie z opłaty za powyższe. Wskazał, że dochody rodziny nie pozwalają na pokrycie kosztów związanych ze sprawą. Przeznaczana są one bowiem na sfinansowanie kosztów leczenia, wyżywienia i ogrzania domu o pow. 110 m.kw. (bez docieplenia i ze starymi oknami). Wnioskodawca zaznaczył, że jest osobą niepełnosprawną i wymaga opieki. Wspólne gospodarstwo domowe prowadzi wraz z żoną i synem. Należące do rodziny nieruchomości rolne mają powierzchnię 0,5234 ha i 0,2705 ha. Emerytura skarżącego wynosi 1880 zł, zaś emerytura jego żony to 1014 zł. Z uwagi na to, że powyższe oświadczenie uznano za niewystarczające do rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku strony, wezwaną ją do jego uzupełnienia. W odpowiedzi skarżący podał, że syn, który pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uprawia nieruchomości rolne (drzewa owocowe, warzywa) wyłącznie na potrzeby rodzinne. Wymieniony płaci składkę wynoszącą 390 zł w związku z ubezpieczeniem w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Jako średnie comiesięczne wydatki skarżący wskazał: wyżywienie – 1580 zł, leczenie – 265 zł, energia elektryczna – 87,49 zł, gaz – 31,95 zł, woda i kanalizacja – 121,39 zł, wywóz śmieci – 24,75 zł, opał – 295 zł, telefon i Internet – 91 zł, utrzymanie samochodu osobowego (który ostatnio wymagał wymiany różnych części), koniecznego z uwagi na niepełnosprawność skarżącego – 380 zł. Salda rachunków bankowych na koniec marca 2017 r. wynoszą w przypadku skarżącego: 3,59 zł, zaś w przypadku jego syna: 3,12 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Skarżący W. S. ubiegał się już w niniejszej sprawie o prawo pomocy w całkowitym zakresie tj. dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Po rozpatrzeniu tego żądania referendarz sądowy, postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2016 r., zwolnił wymienionego od obowiązku uiszczenia wpisu od skargi (pkt I), natomiast odmówił przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie tj. odnośnie do pozostałych kosztów sądowych oraz ustanowienia zawodowego pełnomocnika (pkt II). W uzasadnieniu tego orzeczenia referendarz podkreślił, że nie wszystkie wydatki strony mają charakter koniecznych (tj. na odzież, utrzymanie samochodu czy "bieżące koszty możliwości użytkowania bud."). Zauważył nadto, że bezrobotny syn wnioskodawcy ma nadzieję na podjęcie zatrudnienia, co poprawiłoby sytuację rodziny. Uwzględnił także, że wydatki skarżącego na leczenie wynoszą ok. 400 zł miesięcznie. Ze względu na to, że skarżący obecnie domaga się przyznania prawa pomocy w częściowo tożsamym zakresie tj. dotyczącym części kosztów sądowych (opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem), to za zasadne uznano wykorzystanie w niniejszej sprawie instytucji zawartej w art. 165 P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Z mocy z kolei treści art. 167a § 1 P.p.s.a, zacytowane unormowanie może być także stosowane przez referendarza sądowego w odniesieniu do własnych postanowień. Zmiana, do której odwołuje się brzmienie art. 165 P.p.s.a. to zmiana okoliczności istotnych z punktu widzenia podjęcia rozstrzygnięcia w danej kwestii. W przypadku prawa pomocy chodzi więc o zmianę sytuacji rodzinnej, majątkowej czy dochodowej, które wpływają na zasadność bądź bezzasadność przyznania stronie prawa pomocy. Analiza danych przedstawionych przez W. S. tzn. zarówno tych przedstawionych na potrzeby pierwszego z wniosków, jak i obecnie prowadzi do wniosku, że w istocie tak wysokość dochodów, jak i łącznych wydatków strony nie zmieniła się. Nadal więc oscylują one wokół kwoty ok. 3000 zł. Należy jednak mieć na względzie, że rodzina skarżącego liczy obecnie mniej osób, bowiem do wspólnego gospodarstwa domowego nie wchodzi już bezrobotny dawniej syn strony. Powyższe musi mieć oczywiście pozytywne "przełożenie" na sytuację finansową tej rodziny, bowiem "odpadają" wydatki na jednego z jej dotychczasowych członków. Ponadto, należy także zwrócić uwagę na znaczne zmniejszenie się wydatków na leczenie tj. z kwoty 400 do 265 zł oraz na opał z kwoty 417 zł do 295 zł. Podkreślenia wymaga także, iż opłata, od której zwolnienia domaga się skarżący wynosi 100 zł i jest w istocie najniższą z opłat sądowych związanych z postępowaniem sądowym. Podana wyżej sytuacja strony nie uzasadnia przyjęcia, że uiszczenie tej opłaty znajduje się poza jej możliwościami finansowymi zwłaszcza w kontekście wydatku na telefon i Internet, który w przypadku rodziny wynosi 91 zł. Wydatek ten nie ma zaś z pewnością charakteru koniecznego w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Według tego przepisu, częściowe prawo pomocy przyznawane jest stronie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy uwzględnić także, że syn skarżącego uprawia nieruchomość rolną na potrzeby rodziny, co z pewnością zmniejsza wydatki na wyżywienie. W tym kontekście oraz odejścia ze wspólnego gospodarstwa domowego jednego z synów wnioskodawcy niejasne jest znaczne zwiększenie tych ostatnich. W pierwszym bowiem wniosku strona wskazała, że z tytułu wyżywienia wydaje miesięcznie ok. 1250 zł, natomiast obecnie wskazała, że jest to kwota 1580 zł. Mając wszystko powyższe na względzie uznano, że nie ma podstaw do zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 19 sierpnia 2016 r. i przyznawania skarżącemu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od opłaty sądowej wynoszącej 100 zł. Dlatego orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165, art. 167a § 1, art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.