II SA/Rz 1017/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ WSA Robert Sawuła Protokolant Anna Zięba po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 5 maja 2010 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w [...] z dnia [...] października 2009 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia dodatku za pracę w warunkach szkodliwych uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w [...] z dnia [...] września 2009 r., nr [...] Decyzją z dnia [...] października 2009 r., nr [...] Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w Rz. /Szef WSW w Rz./ utrzymał w mocy decyzję Wojskowego Komendanta Uzupełnień w M. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] odmawiającą przywrócenia dodatku za pracę w warunkach szkodliwych w ostatnim miesiącu pełnienia służby A. W. W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art. 127 § 2 oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz.U. nr 98, z 2000 r., poz. 1071 ze zm./ oraz § 7 ust. 1 – 2, § 9 ust. 1 – 3, § 35 rozporządzenia ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych /Dz.U. nr 141, poz. 1497 ze zm./. W uzasadnieniu decyzji Szef WSW w Rz. stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, bo objęta nim decyzja Wojskowego Komendanta uzupełnień w M. spełnia wymogi prawa. Organ odwoławczy podkreślił, że A. W. pracował w warunkach szkodliwych przed dniem 1 listopada 1999 r. Obejmując stanowisko w WKU w M. utracił dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Pracując w WKU M. nie otrzymał takiego dodatku. Z akt sprawy nie wynika aby A. W. utracił praco do tego dodatku po dniu 1 lipca 2000 r. Zdaniem Szefa WSW w Rz., tylko utrata dodatku za pracę w warunkach szkodliwych po tej dacie dawałaby podstawę do przywrócenia tego świadczenia, a więc orzeczenia zgodnie z wnioskiem, a przez to uwzględnienia odwołania. Organ odwoławczy wskazał również, że wypłacanie dodatku za pracę w warunkach szkodliwych był do 30 czerwca 2000 r. regulowane zarządzenie Ministra Obrony Narodowej. Na tej podstawie prawnej A. W. miał wypłacany dodatek do uposażenia w okresie, gdy takie świadczenie związane było z pełnioną służbą. Po dniu 31 maja 2004 r., a więc po dniu zwolnienia wnioskodawcy z zawodowej służby wojskowej przepisy prawa, § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. przyznawały żołnierzowi prawo do dodatku za pracę w warunkach szkodliwych w ostatnim miesiącu służby w wysokości określonej w zależności od okresu pobierania dodatku. W sytuacji, gdy żołnierz utracił prawo do otrzymania takiego dodatku, na podstawie § 9 ust. 1 – 3 rozporządzenia, dodatek podlegał przywróceniu w ostatnim miesiącu w wysokości ukształtowanej w zależności od okresu jego pobierania. W ocenie Szefa WSW w Rz. dla przywrócenia dodatku do uposażenia podstawowe znaczenie posiada moment utraty tego uprawnienia. Jeżeli nastąpiło ono przed dniem 1 lipca 2000 r. to nie ma podstaw prawnych do przywrócenia takiego dodatku. W sprawie objętej odwołaniem jest niewątpliwe, że A. W. utracił prawo do dodatku z tytułu pracy w warunkach szkodliwych przed tą datą. Z tego więc względu nie mógł mieć orzeczonego przywrócenia dodatku. Z decyzją Szefa WSW w Rz. nie zgodził się A. W. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie zarzucił skarżonej decyzji niezgodność z przepisami prawa. Podkreślił, że organy wojskowe nie należycie i nierzetelnie oraz przewlekle rozpatrywali jego sprawę. Przedstawiając swoją drogę zawodową skarżący zaznaczył, że pełniąc służbę w jednostkach wojskowych miał ustalany dodatek za pracę w warunkach szkodliwych. Do listopada 1999 r. taki dodatek przysługiwał skarżącemu. Jego potwierdzeniem jest zaświadczenie dowódcy jednostki nr 2828 wydane 7 października 1999 r. określające okres pobierania dodatku, o przywrócenie którego wnosił. Wreszcie skarżący zauważył, że organy wojskowe wadliwie zastosowały przepisy prawa odmawiając przywrócenia dodatku. Z tych powodów uznał swoją skargę za zasadną. Odpowiadając na skargę Szef WSW w Rz. wniósł o oddalenie skargi, wskazując argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zważył co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działań administracji i stosują prawem przewidziane środki. Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. Sądy rozpoznają skargi w granicach danej sprawy. Skargę Andrzeja Wolanina podlega uwzględnieniu. Z tego powodu Sąd uchylił decyzje obu instancji. Podstawą uchylenia tych rozstrzygnięć jest naruszenie prawa materialnego oraz procesowego, które mogło mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie Sądu naruszenie prawa materialnego polega na błędnej wykładni § 35 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych /Dz.U. nr 141, poz. 1497 ze zm./ w związku z § 26 ust. 3 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004 r. Ministra Obrony Narodowej w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych /Dz.U. nr 141, poz. 1497 ze zm./. Sąd nie może podzielić poglądu organów, że skarżący nie spełniał warunków do przywrócenia dodatku za pracę w warunkach szkodliwych w dniu 30 czerwca 2004 r. Zgodnie z treścią § 26 ust. 3 rozporządzenia z dnia 8 czerwca 2004 r., żołnierz zawodowy, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał warunki uprawniające do przywrócenia dodatku na podstawie rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r., otrzymuje dodatek w ostatnim miesiącu pełnienia służby czynnej stosownie do warunków określonych w § 26 ust. 4 rozporządzenia. Zatem dla ustalenia skarżącemu prawa do dodatku za pracę w warunkach szkodliwych istotna jest treść § 35 rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. Przepis ten stanowił, że żołnierz zawodowy otrzymujący na podstawie dotychczasowych przepisów dodatek o charakterze stałym, któremu w związku z wejściem w życie rozporządzenia dodatek ten nie będzie przysługiwał albo będzie przysługiwał w niższej kwocie, do czasu ustalenia uposażenia wraz z dodatkiem stałym co najmniej równego dotychczas otrzymywanemu, otrzymuje ten dodatek w kwocie będącej różnicą porównywanych uposażeń. W zakresie przywrócenia prawa do dodatku zastosowanie miały przepisy § 9. W myśl tej regulacji żołnierzowi zawodowemu, który utracił prawo do otrzymania dodatku, w tym za pracę w warunkach szkodliwych, przywraca się ten dodatek w wysokości obowiązującej w dniu zwolnienia ze służby, z zastrzeżeniem warunków określonych w ust. 2 tego przepisu. Zatem Sąd stwierdza, że organy wojskowe w rozpoznawanej sprawie błędnie wyłożyły i zastosowały treść § 35 rozporządzenia z 2000 r. W ust. 1 tego przepisu znajdują się w istocie dwie normy. Pierwszą jest zdanie pierwsze, które określa sytuację żołnierza, który otrzymuje stosowny dodatek na podstawie dotychczasowych przepisów, jeżeli stawka tego dodatku będzie niższa albo w ogóle taki dodatek nie będzie dla niego ustalany. Drugą normą jest zdanie drugie § 9 rozporządzenia, określające zasady przywracania prawa do dodatku. W ocenie Sądu właśnie zdanie drugie § 35 jest przepisem zobowiązującym organy wojskowe do przywrócenia prawa do dodatków, tym wszystkim, którzy w przeszłości takie prawo utracili, a pobierali ten dodatek z tytułu pełnienia określonej służby. Wtedy § 35 ust. 1 zd. 2 w łączności z § 9 rozporządzenia daje podstawę do przywrócenia prawa do dodatku. Na podkreślenie zasługuje to, że wskazany przepis wyraźnie posługuje się terminem "przywrócenia prawa do dodatku". Sytuacja objęta dyspozycją § 35 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia nie "przywraca" żadnego dodatku, bo odnosi się do sytuacji żołnierza, który na podstawie dotychczasowych przepisów otrzymuje dodatek. Tak więc przywrócenie dodatku musi odnosić się do tych przypadków, które z chwilą wejścia w życie rozporządzenia nie miały ustalonego prawa do dodatku, ale w przeszłości także prawo im przysługiwało. Z sytuacją taką mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżący przed wejściem w życie rozporządzenia nie pobierał dodatku z tytułu pracy w warunkach szkodliwych, choć w takich warunkach pracował do 1999 r. Taki sposób wykładni wskazanego przepisu odpowiada nie tylko wykładni językowej przepisu ale pozostaje w zgodzie z zasadami wykładni systemowej i celowościowej. Zdaniem Sądu sensem powołanego przepisu jest stworzenie podstaw do wypłaty dodatków stałych osobom, które takie dodatki pobierały, a przestały być im wypłacane ze względu na zmianę w zakresie pełnienia służby. Sąd nie może się zgodzić ze stanowiskiem, że przepisy rozporządzenia z 2000 r. mają zastosowanie tylko do osób, które utraciły prawo do dodatku po tej dacie. Z faktu, że wskazane rozporządzenie wchodziło w życie w określonym momencie nie musi wynikać, że obejmuje tylko sytuacje powstałe po tej dacie. Odstępstwem od takiej reguły może być wyraźny przepis i takim jest § 35 ust. 1 tego aktu. Skoro więc skarżący spełniał warunki do przywrócenia dodatku na podstawie § 35 ust. 1 rozporządzenia z 2000 r., to taki dodatek jest jego uprawnieniem w ramach regulacji rozporządzenia z 2004 r. Wprost taki wniosek wynika z § 26 ust. 3 rozporządzenia z 2004 r. Wskazując na powyższe naruszenia prawa materialnego Sąd wskazuje również na konieczność odniesienia się do okoliczności pełnienia przez skarżącego służby w warunkach szkodliwych. W ponownym rozstrzyganiu organy powinny jednoznacznie ocenić zebrane w sprawie dowody i stwierdzić czy przyjmują istnienie przesłanek do przywrócenia dodatku, czy też w ich ocenie takie okoliczności nie występują. Brak takiego odniesienia do tej okoliczności jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W ponownym postępowaniu, po wyjaśnieniu wskazanej okoliczności organy będą zobowiązane zastosować wskazany sposób wykładni przepisów prawa. Mając na uwadze powyższe oraz treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. Sąd orzekł jak na wstępie.