II SA/Rz 1018/12

PostanowienieWSA w Rzeszowie2012-12-21

Skład orzekający: Referendarz sądowy Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni przysługuje prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, jeśli jej deklarowane dochody są niewiarygodne w kontekście utrzymania rodziny i gospodarstwa rolnego?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ deklarowane przez wnioskodawczynię dochody są niewiarygodne. Analiza dochodów i wydatków wskazuje, że rodzina posiada nieujawnione źródła dochodów, co jest sprzeczne z wymogami art. 246 § 1 pkt 2 PPSA, dotyczącymi konieczności wykazania niemożności poniesienia kosztów bez uszczerbku na utrzymaniu.
Stan faktyczny
Skarżąca M. P. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej odmowy przeglądania akt i sporządzania odpisów przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Wnioskodawczyni wraz z rodziną utrzymuje się z dopłat unijnych i zasiłków rodzinnych, posiadając jednocześnie gospodarstwo rolne. Referendarz sądowy uznał wniosek za niewiarygodny ze względu na nieproporcjonalność deklarowanych dochodów do kosztów utrzymania rodziny i gospodarstwa rolnego.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy M. P. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 21.12.2012 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku M. P., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi wyżej wymienionej, na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, z dnia [...].10.2012 r., nr [...], wydane w przedmiocie odmowy przeglądania akt, sporządzania notatek i odpisów, - postanawia – odmówić przyznania prawa pomocy. Wnioskiem, który wpłynął do Sądu w dniu 27.11.2012 r., skarżąca M. P. zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jej wniosek dotyczy sprawy kontroli postanowienia SKO o odmowie przeglądania akt sprawy administracyjnej, sporządzania notatek i odpisów. Na obecnym etapie postępowania strona skarżąca może być zobowiązana do uiszczenia wpisu sądowego z tytułu złożenia skargi do WSA w wysokości 100 zł. Pozostałe koszty postępowania, jakie ewentualnie w przyszłości może ponieść wnioskodawczyni sprowadzają się opłaty kancelaryjnej z tytułu złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku WSA, opłat do wnoszonych środków odwoławczych, a także wynagrodzenia przysługującego fachowemu pełnomocnikowi za sporządzenie środka odwoławczego od wyroku sądu pierwszej instancji (przymus adwokacki). Na podstawie analizy treści wniosku PPF oraz nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego oświadczeń ustalono, iż wnioskodawczyni tworzy wraz z mężem oraz trójką swych dzieci (dwóch synów i córka) pięcioosobowe gospodarstwo domowe. W skład mienia strony wchodzi: nieruchomość rolna o pow. 5,15 ha. Według skarżącej rodzina utrzymuje się z dopłat unijnych, które wynoszą w skali roku 5523 zł (w treści wniosku w rubryce 10 o tytule dochód miesięczny brutto M. P. wpisała kwotę dopłat unijnych 5523 zł) oraz zasiłków rodzinnych na dzieci w łącznej miesięcznej wysokości 419 zł. Stwierdzono, co następuje: Wniosek M. P. nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca wnosząc o zwolnienie od pełnych kosztów sądowych ubiega się o przyznanie prawa pomocy w granicach częściowych tej instytucji. Obejmują one zniesienie obciążeń fiskalnych. Według treści art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270; zwana dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, jeżeli wnioskująca osoba fizyczna wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku na swoim utrzymaniu koniecznym oraz swojej rodziny. W ten sposób, prawodawca stara się chronić podstawy zachowania minimalnej egzystencji osoby fizycznej. O odmowie przyznania prawa pomocy w niniejszej sprawie decyduje brak wymaganej wiarygodności wniosku o prawo pomocy. Jak wynika z zestawienia sumy łącznych dochodów członków gospodarstwa skarżącego, wynoszą one w skali miesiąca kwotę 879, 25 zł (dopłata unijna podzielona przez liczbę miesięcy w roku plus świadczenia pielęgnacyjne). Strona twierdzi, że nie uzyskuje innych dochodów w tym dochodów z gospodarstwa rolnego. Rodzina nie występuje także o świadczenia z pomocy społecznej gdyż według skarżącej kwota zasiłku wynosi tylko 30 zł (strona w piśmie z dnia 12.12.2012 r. określiła, że świadczenie na tym poziomie: to kpiny). Łączne dochody rodziny podzielone na liczbę jej członków dają kwotę 175,8 zł. Ta wysokość ma wystarczyć do zakupu żywności, lekarstw, opłaty za środki komunikacji oraz innych wydatków koniecznych. Jednocześnie strona twierdzi, że nie korzysta z pomocy społecznej. Względy doświadczenia życiowego oraz logiki nakazują stwierdzić, że zachowanie minimalnych podstaw utrzymania sześcioosobowej rodziny oraz pokrycia kosztów utrzymania 5,5 ha gospodarstwa rolnego (np. podatek od nieruchomości, materiał siewny) wymaga wpływów zdecydowanie większych niż deklarowany przez wnioskodawczynię dochód w wysokości 879, 25 zł na miesiąc. Skala wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego jednoznacznie sugeruje, że skarżąca posiada nieujawnione, dla potrzeb uzyskania prawa pomocy, źródła dochodów. Ten wniosek potwierdza fakt nie korzystania z pomocy społecznej przez wnioskodawczynię oraz jej rodzinę. Wnioskująca i Jej rodzina spełnia kryterium dochodowe otrzymania jednego z zasiłków przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej. Miałaby również prawo uzyskać jedną z form niepieniężnej postaci pomocy społecznej. Rodzina przy tak niskich dochodach wobec obecnego poziomu cen i opłat, aby żyć na granicy utrzymania koniecznego, musiałaby korzystać ze świadczeń z pomocy społecznej. Z pewnością przy przypadającej na członka rodziny kwocie ok. 176 zł na miesiąc, strona nie twierdziłaby, że zasiłek w wysokości 30 zł nie wystarcza jej potrzebom. To oświadczenie wzmacnia przekonanie o tym, że także skarżąca uznałaby dochód 879, 25 zł (brutto), za nieodpowiadający realiom utrzymania tak licznej rodziny oraz gospodarstwa rolnego. Jeżeliby oświadczenie skarżącej na temat jej dochodów miało odpowiadać prawdzie, to nie kierowałaby do Sądu korespondencji za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. Od momentu wpływu skargi związane z tym koszty obciążyły budżet rodziny na ok. 20 zł. Także ta okoliczność wpływa na ocenę wiarygodności wniosku skarżącej M. P. Z wyżej powołanych względów orzeczono o odmowie przyznania prawa pomocy w oparciu o art. 246 § 1 pkt 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło