II SA/Rz 1018/16
WyrokWSA w Rzeszowie2017-03-23
Skład orzekający: Elżbieta Mazur - Selwa, Maciej Kobak, Małgorzata Wolska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy rozbudowa budynku mieszkalnego, wykonana w granicy działki, może zostać zalegalizowana, jeśli narusza przepisy dotyczące odległości od granicy działki sąsiedniej, ale nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły wystarczającego postępowania wyjaśniającego. W szczególności nie ustalono jednoznacznie, czy wykonane prace były zgodne z treścią zgłoszenia, a także czy naruszenie przepisów dotyczących odległości od granicy działki sąsiedniej (paragraf 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury) ma charakter przepisu techniczno-budowlanego uniemożliwiającego legalizację, czy też dotyczy prawa sąsiedzkiego i nie stanowi zagrożenia dla dóbr chronionych prawem publicznym.Stan faktyczny
Skarżący dokonali rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wypełniając przestrzeń między budynkiem mieszkalnym a gospodarczym. Organy nadzoru budowlanego uznały te prace za samowolę budowlaną, ponieważ wykraczały poza zakres zgłoszenia remontu i naruszały przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki sąsiedniej oraz wysokości pomieszczeń. W konsekwencji nakazano rozbiórkę rozbudowy. Skarżący twierdzili, że prace były zgodne ze szkicami dołączonymi do zgłoszenia.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Maciej Kobak /spr./ NSA Małgorzata Wolska Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi A. K. i K. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy budynku I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących A. K. i K. K. solidarnie kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi A. i KW (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: "WINB") z dnia [.] maja 2016 roku, nr OA[.] w przedmiocie nakazu rozbiórki rozbudowy o wymiarach 5,3 x 3,0 m budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [.], wykonanej na działce ewid. nr 3086, w granicy z działką ewid. nr 3085.
Skarżona decyzja zapadła w następujących okolicznościach faktycznych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [.] prowadził postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [.]. Organ ustalił, że pomiędzy budynkiem mieszkalnym oraz budynkiem gospodarczym, usytuowanymi na działce nr 3086 wykonana jest zabudowa przestrzeni pomiędzy tymi budynkami. Zabudowa ta posiada długość około 5,3 m oraz szerokość ok. 0,6 m mniejszą, niż szerokość ściany szczytowej budynku gospodarczego od strony północno-wschodniej; szerokość północno-wschodniej ściany budynku gospodarczego wynosi 3,6 m.
W wykonanej zabudowie urządzone jest jedno pomieszczenie o wymiarach 5,15 x 2,12 m i wysokości ok. 2,15m, dostępne z korytarza budynku mieszkalnego.
Podczas kontroli skarżący przedłożyli zgłoszenie robót budowlanych — "remontu części budynku-komórki na skład opału i różne narzędzia" na działce
nr ewid. 3086 w [.]", dokonane w dniu 10.08.2011r. do Starosty [.]. AK wyjaśniła, że jesienią 2011r. rozebrana została komórka konstrukcji drewnianej, która przylegała do ściany południowo-zachodniej budynku mieszkalnego, w której przechowywane były narzędzia oraz niepotrzebne przedmioty gospodarstwa domowego, ściana południowo-zachodnia tej komórki usytuowana była w odległości ok. 1,2 m od ściany szczytowej budynku mieszkalnego. Wiosną 2012r. zostały rozpoczęte roboty budowlane przy wykonywaniu zabudowy - murowanie ściany na fundamencie istniejącym w granicy pomiędzy działkami nr 3086 i 3085 oraz dwóch ścian na betonowym podłożu terenu posesji, montaż konstrukcji dachu z pokryciem, a w 2014r. wykonane zostały roboty wykończeniowe - tynki zewnętrzne i wewnętrzne oraz montaż okna.
W ocenie Powiatowego Inspektora wykonane roboty budowlane stanowią rozbudowę budynku mieszkalnego.
Organ ustalił, że skarżący dokonali zgłoszenia robót remontowych komórki gospodarczej, która została rozebrana, a następnie w jej miejscu zrealizowana została powyższa rozbudowa o większych wymiarach rzutu poziomego. W ocenie organu powiatowego roboty te zostały wykonane nielegalnie, gdyż roboty remontowe nie mieszczą się w definicji budowy.
Powiatowy Inspektor przeprowadził postępowanie administracyjne w trybie
art. 48 Prawa budowlanego, gdyż zakres wykonanych robót budowlanych wymagał uzyskania pozwolenia na budowę.
Organ stwierdził, że nie został naruszony § 12 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, zgodnie z którym w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych
i drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub
w odległości nie mniejszej niż 1,5 m, na działce o szerokości mniejszej niż 16 m, gdyż jak ustalił organ w przedmiotowej sprawie rozbudowa zrealizowana została
w granicy z niezabudowana działką budowlaną nr 3085.
Organ przyjął, że w przedmiotowej sprawie naruszone został § 72 ust. 1 tego rozporządzenia, w którym podana została minimalna wysokość pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi tj. 2,2m, natomiast pomieszczenie wykonanej rozbudowy, które w ocenie organu jest pomieszczeniem przeznaczonym na pobyt ludzi, posiada wysokość ok. 2,15 m. W ocenie organu nie ma możliwości doprowadzenia rozbudowy do stanu zgodnego z przepisem § 72 ust. 1, gdyż ewentualne roboty budowlane, których celem byłoby zwiększenie wysokości pomieszczenia wiązałyby się np. z rozbiórką dachu rozbudowy, a więc znacznej jej części.
W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [.] stwierdził, że nie ma możliwości zalegalizowania rozbudowy na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z uwagi na naruszenie przepisów warunków technicznych i działając na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, decyzją z dnia [.] listopada 2015r. znak: [.] nakazał skarżącym rozbiórkę wykonanej rozbudowy o wymiarach 5,3 x 3,0 m budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [.], zlokalizowanego na działce ewid. nr 3086, w granicy z działką ewid. nr 3085.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i KW zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania, a także poprzez nieadekwatne do zaistniałej sytuacji zastosowanie przepisów Prawa budowlanego spowodowanie naruszenia ich interesów prawnych i faktycznych.
W toku postępowania organ odwoławczy przeprowadził rozprawę Dokonano oględzin i pomiarów w terenie, które zostały odzwierciedlone na zdjęciach
i sporządzonym szkicu. Podczas rozprawy ustalono, że na działce nr ewid. 3086
w [.] znajduje się budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy. Pomiędzy tymi budynkami został dobudowany obiekt budowlany, który od strony północno-wschodniej przylega do budynku mieszkalnego, natomiast od strony południowo-zachodniej przylega do budynku gospodarczego. Obiekt posiada konstrukcję murowaną, jest otynkowany, posiada dach jednospadowy ze spadkiem
w kierunku działki nr ewid. 3086, pokryty blachą. Dobudowany obiekt budowlany posiada wymiary: długość około 5,20m (odległość pomiędzy budynkiem mieszkalnym a budynkiem gospodarczym), szerokość o około 0,6 m mniejszą niż szerokość przylegającej ściany budynku gospodarczego. Od strony południowo-wschodniej dobudowany obiekt wysunięty jest w stronę działki nr ewid. 3085 o około 10 cm
w stosunku do budynku mieszkalnego oraz o około 8 cm w stosunku do budynku gospodarczego. Odległość po stronie południowo-wschodniej dobudowanego obiektu od ogrodzenia z siatki na słupkach wynosi ok. 6 - cm. W ścianie północno-zachodniej przedmiotowego obiektu budowlanego znajduje się otwór okienny wraz ze stolarką. Drzwi wejściowe do obiektu znajdują się w ścianie północno-wschodniej, wejście
z budynku mieszkalnego. Wewnątrz wybudowanego obiektu znajduje się jedno pomieszczenie.
Podczas rozprawy skarżąca oświadczyła, że obiekt będący przedmiotem prowadzonego postępowania nie jest pomieszczeniem mieszkalnym, ale komórką, pomieszczeniem gospodarczym. Oświadczyła również, że nie jest to pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi, nawet nie ma możliwości, żeby ktoś tam mieszkał, bo na części nie ma fundamentu i jak jest deszcz to pojawia się grzyb. Oświadczyła również, że była w Starostwie i mówiła, że chce zrobić remont komórki, którą rozebrano, obudować pustakami i przedłużyć w stronę budynku gospodarczego. W starostwie powiedzieli, żeby zeszkicować, zrobić zdjęcia i tak też zrobiła. Skarżąca oświadczyła, że była przekonana, iż może zrobić tak jak na szkicu, który doniosła. S. S. - pełnomocnik skarżących ustosunkował się do sprawy zgłoszenia robót budowlanych złożonego w dniu 10.08.2011r. Wskazał, że zgłoszenie zostało przyjęte, a organ nie zgłosił sprzeciwu, ani nie pouczył skarżącej, że może zawierać ono jakieś braki. Analiza zgłoszenia wskazuje, że skarżąca nie wypełniła na druku podstawy prawnej zgłoszenia, która jednoznacznie wskazywałaby na charakter przeprowadzonych, planowanych prac budowlanych. Z kontekstu całej sprawy wynika, że powinien być to art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, bo taka była intencja. Pan SS wskazał, że chodziło o wolnostojący, parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2 i nie budzi wątpliwości, że skarżąca wybudowała go zgodnie ze zgłoszeniem, choć użyto słów nieadekwatnych, a na tę niekonsekwencję organ przyjmujący zgłoszenie nie zwrócił uwagi.
Powołaną na wstępie decyzją WINB w [.] uchylił w całości decyzję organu I instancji i jednocześnie nakazał skarżącym rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego przy ul. [.] (rozbudowy
o wymiarach około 5,3 x 3,0 m, wykonanej przy ścianie południowo-zachodniej budynku mieszkalnego) zlokalizowanej na działce ewid. nr 3086 w [.].
WINB podzielił ustalenia organu I instancji i przyjął, że wykonane przez inwestorów roboty budowlane wykraczają poza zakres dokonanego zgłoszenia. Wykonanych robót budowlanych nie można zakwalifikować jako remont, gdyż remont jest to wykonywanie robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Cechą charakterystyczną remontu jest odtworzenie stanu pierwotnego, stąd nie mogą być uznane za remont roboty budowlane, w wyniku których powstają nowe elementy. Nie stanowi remontu wybudowanie zamiast dotychczasowego obiektu budowlanego, nowego obiektu budowlanego w tym samym miejscu bez zachowania pierwotnej wielkości, kształtu i układu funkcjonalnego.
Wykonanych przez skarżących robót budowlanych nie można było również zakwalifikować, jako budowy wolnostojącego, parterowego budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35 m2. Wykonana rozbudowa zlokalizowana jest pomiędzy budynkami mieszkalnym i gospodarczym, usytuowanymi na działce
nr 3086 i wypełnia całą przestrzeń pomiędzy budynkami. Dobudowana część została wykonana przy ścianie południowo-zachodniej budynku mieszkalnego, w której znajdują się drzwi wejściowe do tej części. Wykonana rozbudowa wraz z budynkiem mieszkalnym tworzy całość pod względem funkcjonalnym i użytkowym.
Zrealizowane roboty organ uznał za samowolę budowlaną. Konsekwencją samowoli budowlanej jest, co do zasady, rozbiórka obiektu budowlanego, ale istnieje możliwość legalizacji samowolnie wykonanej budowy. Zgodnie z art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane zalegalizowanie budowy obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę jest możliwe, jeżeli budowa: 1) jest zgodna
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności: a) ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo b) ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli powyższe warunki nie zostaną spełnione, organ zobowiązany jest zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego nakazać w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W ocenie WINB wykonana przez skarżących rozbudowa budynku mieszkalnego narusza obecnie obowiązujące przepisy techniczno-budowlane, co uniemożliwia podjęcie procedury legalizacyjnej. Zgodnie bowiem z § 12 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie,
w przypadku rozbudowy budynku istniejącego, jej odległość od sąsiedniej działki nie może być niniejsza niż 3 m. Zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 3 w/w rozporządzenia, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273 dopuszcza się rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określone w § 12 ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie
o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary.
Z map znajdujących się w aktach sprawy wynika, że budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy znajdujące się na działce nr 3086, usytuowane są w granicy
z działką nr ewid. 3085. Podczas dokonanych oględzin ustalono, że wykonana rozbudowa budynku mieszkalnego wysunięta jest w stronę działki nr ewid. 3085
o około 10 cm w stosunku do budynku mieszkalnego oraz o około 8 cm w stosunku do budynku gospodarczego. W związku z powyższym przyjęto, że usytuowanie wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego uniemożliwia podjęcie postępowania legalizacyjnego i w konsekwencji zastosowanie znajdzie art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Reformację decyzji organu I instancji uzasadniono ustaleniem, że wykonana rozbudowa nie znajduje się w granicy z działką ewid. nr 3085.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718; zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Natomiast w myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.
W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Dokonując kontroli kwestionowanej decyzji Sąd stwierdził, że organy naruszyły prawo i z tego względu decyzja organu tak I, jak i II instancji podlega wyeliminowaniu z obrotu prawnego.
W pierwszej kolejności, Sąd zwraca uwagę, że nie została w sposób jednoznaczny rozstrzygnięta kwestia tego, czy skarżący realizując inwestycję objętą zgłoszeniem z [.] sierpnia 2011 roku, uczynili to zgodnie z jego treścią, czy też nie. Zwraca uwagę fakt, że skarżący w toku całego postępowania konsekwentnie podawali, iż przystępując do prac budowlanych, dokonali uprzedniego zgłoszenia, od którego organ architektoniczno-budowlany nie wniósł sprzeciwu. W aktach organu I instancji znajduje się odpis zgłoszenia z 10 sierpnia 2011 roku, a jego analiza nie pozostawia wątpliwości, że wykonane przez skarżących prace nie mieszczą się
w zakresie wyznaczonym jego treścią. Konkluzję tę podważa jednak fakt, że skarżący twierdzą, iż elementem zgłoszenia były również zdjęcia, na których zeszkicowano i zwymiarowano planowane prace. Zdaniem skarżących wykonane prace budowlane są zgodne z dołączonymi do zgłoszenia szkicami. Okoliczność ta nie została poddana przez organy ocenie. W aktach sprawy organów obu instancji znajdują się dwa zdjęcia z naniesionym szkicem i wymiarami planowanych prac. Zarówno z odwołania od decyzji organu I instancji, jak i z protokołu rozprawy przeprowadzonej przed organem II instancji w dniu [.] maja 2016 roku wynika jednoznacznie, że skarżący twierdzą, iż przedmiotowe zdjęcia/szkice stanowiły element zgłoszenia z [.] sierpnia 2011 roku (k. 3 protokołu rozprawy). Potwierdził to również pośrednio WINB w swojej decyzji (s. 3), gdzie przyjął wyjaśnienia skarżących, iż w Starostwie poinstruowano ich, aby dokonując zgłoszenia "zeszkicować i zrobić zdjęcia" planowanych prac, co też skarżący uczynili. Sugestia organu przyjmującego zgłoszenie koresponduje z wymogami prawnymi, jakie nakłada na tę czynności art. 30 ust. 2 upb. Wynika z niego, że w zależności od potrzeb, do zgłoszenia dołącza się odpowiednie szkice lub rysunki. Owa potrzeba może wynikać z konieczności uzyskania danych pozwalających prawidłowo zakwalifikować prawnie planowane prace, na przykład – jak w niniejszym przypadku – w celu rozstrzygnięcia, czy mamy do czynienia z remontem, czy też z rozbudową. Uwzględniając naprowadzone okoliczności Sąd stwierdza, że przyjęta przez organy ocena, co do niezgodności wykonanych prac z treścią zgłoszenia z [.] sierpnia 2011 roku jest przedwczesna, albowiem, po pierwsze: nie ustalono, czy przedłożone przez skarżących zdjęcia/szkice, były elementem zgłoszenia i po drugie – w razie odpowiedzi pozytywnej na tak postawione pytanie – czy wykonane prace są zgodne z treścią tego zgłoszenia (wyznaczoną również przez przedmiotowe zdjęcia/szkice). Rozstrzygnięcie omawianych zagadnień jest o tyle istotne, że determinuje tryb postępowania organów. Jeżeli w obu sygnalizowanych kwestiach konkluzja będzie pozytywna, w sprawie może mieć zastosowanie tryb przewidziany w art. 50 ust. 1 pkt 3 i art. 51 upb. Artykuł 50 ust. 1 pkt 3 upb odnosi się bowiem do takiej konfiguracji faktycznej, gdzie roboty budowlane zostały wykonane zgodnie z treścią zgłoszenia,
w sytuacji gdy wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 18 października 2007 r., sygn. II SA/Lu 622/07, publ. LEX nr 394413, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 25 marca 2015 r., sygn. II SA/Go 76/15, publ. LEX nr 1937423. Rolą organów nadzoru budowlanego, jak
w niniejszej sprawie, jest więc ustalenie, czy roboty zostały wykonane zgodnie
z treścią zgłoszenia i czy zgłoszenie było adekwatną formą prawną ich usankcjonowania, a więc, czy roboty te nie wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. Jeżeli organy nadzoru potwierdzą zgodność wykonanych prac z treścią zgłoszenia, ale jednocześnie ustalą, że wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, wdrożą procedury przewidziane w art. 50 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 upb. Na chwilę obecną, kwestia ta, z uwagi na niedostateczne wyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych istotnych w sprawie, jest nierozstrzygalna.
Sąd nie podziela stanowiska organu drugiej instancji również w innej, kluczowej dla sprawy kwestii, a mianowicie co do tego, że w odniesieniu do wykonanych prac budowalnych nie może zostać wdrożona procedura legalizacyjna, ponieważ zrealizowano je z naruszeniem przepisów technicznych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W ocenie WINB w sprawie został naruszony § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Stosownie do jego treści,
w zabudowie jednorodzinnej dopuszcza się rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w § 12 ust. 1 od granicy
z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary. Nie detalizując okoliczności faktycznych, stanowiących podstawę oceny organu Sąd wyjaśnia, iż uznaje za własne stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 27 marca 2012 r., II OSK 42/11, CBOSA, co do tego, że kwestia odległości obiektu od granicy z działką sąsiednią, pomimo że mowa jest o niej w Rozporządzeniu, w pewnych okolicznościach w ogóle nie ma charakteru przepisów techniczno-budowlanych, lecz dotyczy prawa sąsiedzkiego jako prawa cywilnego. Kwestia odległości obiektu od granicy działki sąsiedniej, uwarunkowana jest warunkami technicznymi w zakresie, o jakim mowa
w art. 5 i art. 6 P.b., a nie tylko samym wymogiem posadowienia budynku
w określonej odległości od granicy działki sąsiedniej. Dlatego też, jeżeli odstąpienie od warunków technicznych nie wiąże się z powstaniem zagrożenia dóbr chronionych prawem publicznym, np. wprowadzeniem groźby pożaru, choroby, uszkodzenia mienia, to wadliwym byłoby uznanie na gruncie publiczno-prawnym, wynikającym
z przepisów upb, o takim naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych, które definitywnie uniemożliwiałoby doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (por. wyroki NSA z 12 stycznia 2011 r., II OSK 5/10,
z 23 czerwca 2015 r. II OSK 2824/13, opubl. CBOSA).
WINB oprócz ustalenia, że zrealizowane roboty poprzez swe usytuowanie względem działki sąsiedniej naruszają § 12 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia, nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, które wykazałoby dodatkowe istotne naruszenia pozostałych regulacji Rozporządzenia (np. przepisów dotyczących ochrony przeciwpożarowej). Powołany przepis można uznać za normę techniczno-budowlaną, dopiero wówczas, gdy kwestia usytuowania obiektu budowlanego miałaby wpływ na naruszenie prawnych wymogów bezpieczeństwa obiektów budowlanych, zapobiegania zagrożeniom dla życia, zdrowia lub mienia (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 4 grudnia 2014 r. II SA/Wr 654/14, CBOSA).
W rezultacie stwierdzonych okoliczności Sąd zobligowany był stwierdzić istotne dla określonego przez organy wyniku sprawy naruszenie przepisów
o postępowaniu wyjaśniającym w postaci art. 7, 77 i 80 k.p.a. Organy nie poczyniły ustaleń pozwalających rozstrzygnąć, jaki tryb postępowania ma zastosowanie
w sprawie, oraz czy istnieją podstawy prawne legalizacji wykonanych robót budowlanych.
W ponownie prowadzonym postępowaniu organy uwzględnią uwagi Sądu,
i ustalą ostatecznie, jaka była treść zgłoszenia z [.] sierpnia 2011 roku, czy wykonane roboty budowlane były zgodne z jego treścią i czy wymagały uzyskania pozwolenia na budowę. W zależności od przyjętych ustaleń wdrożą adekwatny tryb postępowania. Wezmą również pod uwagę, że w sytuacji, gdy jedynym uchybieniem inwestora są odstępstwa od przepisów Rozporządzenia, które nie stanowią zagrożenia dla bezpieczeństwa obiektów budowlanych, dla życia, zdrowia lub mienia (§ 12 ust. 3 pkt 3 Rozporządzenia), to nie ma przeszkód do legalizacji wykonanych przez niego robót budowlanych.
Stwierdzone wadliwości postępowania wyjaśniającego obligowały Sąd do uchylenia decyzji organów obu instancji na zasadzie art. 134 § 1, art. 135 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. O kosztach postępowania przed WSA orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło