II SA/Rz 1019/05
WyrokWSA w Rzeszowie2007-05-31
Skład orzekający: Ryszard Bryk, Joanna Zdrzałka, Ewa Jolanta Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny może uchylić decyzję organu odwoławczego w sprawie umorzenia wznowieniowego postępowania administracyjnego, jeśli organ ten nieprawidłowo ocenił termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a także nie ustalił prawidłowo stron postępowania?Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji z powodu istotnych uchybień procesowych. Stwierdzono, że organ odwoławczy nieprawidłowo ocenił termin złożenia wniosku o wznowienie postępowania, a także nie ustalił prawidłowo wszystkich stron postępowania, co narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd podkreślił, że postępowanie wznowieniowe jest nowym postępowaniem, do którego stosuje się prawo obowiązujące w dacie orzekania.Stan faktyczny
Skarżący R.J. domagał się wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty J. o zmianie przebiegu granic między obrębami. Skarżący twierdził, że powinien być stroną tego postępowania, ale bez własnej winy nie brał w nim udziału. Organ pierwszej instancji odmówił uchylenia decyzji, a organ odwoławczy umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając, że wniosek został złożony po terminie. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując prawidłowość ustaleń organów.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty J. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Ewa Jolanta Wojtyna Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi R.J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [....]r. nr [....] w przedmiocie umorzenia wznowieniowego postępowania administracyjnego w sprawie zmiany przebiegu granic pomiędzy obrębami I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty J. z dnia [....]r. nr[....]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na rzecz skarżącego R.J. kwotę 190 zł /słownie: sto dziewięćdziesiąt złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., Nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty J. z dnia [..] r., Nr [...] i umorzył postępowanie pierwszej instancji.
W podstawie prawnej wymienił art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 148 § 2 k.p.a. oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne /jednolity tekst Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086, z późn. zm./.
Skasowana decyzja Starosty J. z dnia [...]r. była wydana w postępowaniu wznowieniowym i odmawia uchylenia własnej ostatecznej decyzji z dnia [...]r., Nr [...] w sprawie zmiany przebiegu granicy pomiędzy obrębem L.D. i obrębem D.
Natomiast rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Starosty J. z dnia [...]r. przedstawia się następująco:
"Zmienić przebieg granic pomiędzy obrębem L.D., a D. na odcinku obejmującym działki nr, nr [....] i [....] położone w obrębie L.D. poprzez:
a) odłączenie z ewidencji gruntów obrębu L.D. działek nr, nr [....] o pow. [....] i [....] o pow. 0,03 ha i dołączenie ich do obrębu D.,
b) działka ewidencyjna z obr. L.D. o nr. 645/2 odpowiada działce z obr. D. o nr. 252/1 o pow. 0,01 ha,
c) działka ewidencyjna z obr. L.D. o nr. 643/2 odpowiada działce z obr. D. o nr. 252/2 o pow. 0,03 ha, na podstawie operatu pomiarowego wraz z mapą uzupełniającą i wykazem zmian gruntowych przyjętego do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J. pod numerem [...] w dniu [...]".
W podaniu z dnia [...]r. R.J. żądał wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego w/w decyzją Starosty J. z dnia [....] r. i twierdził, że powinien być stroną tego postępowania, ale bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu. Podał, że o w/w decyzji dowiedział się kilka dni przed złożeniem podania o wznowienie podczas przeglądania Księgi Wieczystej nr [....].
Dodał, że od 2001 r. z jego wniosku toczy się postępowanie administracyjne dotyczące zmiany konfiguracji granicy działki nr ewid. 22, stanowiącej jego własność z sąsiednimi działkami nr ewid. 252/1 i 252/2, które są własnością K. i E.K. oraz A.B.
Postanowieniem z dnia [....]r., Starosta J. wznowił postępowanie administracyjne, a następnie decyzją z dnia [....]r. odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [....]r.
W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że zmiana granicy administracyjnej pomiędzy obrębami nie spowodowała zmiany granicy działki wnioskodawcy nr 22, której granice są nadal zgodne z ich dotychczasowym przebiegiem.
W odwołaniu R.J. zarzucił, że od 2000 r. trwa spór co do granicy jego działki nr 22, położonej w obrębie D., a działkami nr, nr 643 i 645, które były położone w obrębie L.D. W październiku 2002 r. dokonano podziału działki nr 643 położonej wówczas w obrębie L.D., ale o postępowaniu podziałowym go nie powiadomiono. Po zmianie granicy obrębów działki nr 643/2 i 645/2 włączono do obrębu D. i nadano im odpowiednio numery 252/2 i 252/1.
Podział działki nr 643 bez uprzedniego rozgraniczenia tej działki z jego działką nr 22 nie powinien być dokonany.
Działka nr 252/2 jest opisana przez geodetę niezgodnie ze stanem faktycznym.
Rozpatrując odwołanie, organ II instancji powołał się na art. 148 k.p.a. i stwierdził, że podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania /§ 1/. Natomiast zgodnie z § 2 powołanego artykułu, termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
W 2002 r. Starosta J. po rozpatrzeniu wniosku R.J. decyzją z dnia [....]r., Nr [....] odmówił dokonania w operacie ewidencyjnym wsi D. zmiany przebiegu granicy pomiędzy działką nr 22, a działkami nr, nr 252/1 i 252/2.
Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [....]r., Nr[....]. Decyzja z dnia [....]r. została zaskarżona przez R.J. do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie. Wyrokiem z dnia 2.11.2004 r., sygn. akt SA/Rz 2187/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie skargę oddalił.
W odpowiedzi na skargę /opatrzonej datą 17.01.2003 r./ organ odwoławczy podał, że zmiany granic i powierzchni działek nr, nr 645 i 643 wynikające ze zmiany granic obrębów, wprowadzono do operatu ewidencyjnego wsi L.D. decyzją starosty J.z dnia [...] r., nr [...].
Wskazaną odpowiedź na skargę doręczono R.J. w dniu [...]r., zatem z tym dniem powziął wiadomość o decyzji z dnia [...]r. Podanie o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją złożył dopiero w dniu [...]r. /data nadania w urzędzie pocztowym/. Oznacza to, że R.J podanie o wznowienie postępowania administracyjnego złożył z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a., w związku z czym postępowanie to nie podlega wznowieniu.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie za pośrednictwem organu odwoławczego skarżący R.J. napisał: "Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty J. z dnia [...]r., [...]w sprawie przebiegu i zmiany granicy między obrębami D. działka nr 22, a obrębem L.D. działka nr 643 i 645 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji celem ustosunkowania się do zarzutów moich dotyczących zmian granic między obrębami D.-L.D. i tworzenia nowych działek między działką 22, a 645 i 643.
W sprawie podziału działki 643 zostałem pominięty mimo, że graniczę z tą działką.
Powyższą działkę podzielono w październiku 2002 roku przy spornej granicy i naniesiono pewne zmiany, nie powiadamiając mnie jak również nie wydano mi żadnej decyzji, od której mógłbym złożyć odwołanie. Nowo utworzone działki wprowadzono do aparatu ewidencyjnego wsi L.D. decyzją starosty powiatowego z dnia [...]r., o których dowiedziałem się w 2004 roku po przeglądnięciu KW Nr [...] założonej w Sądzie. Pismo, które skierował WINGiK nie jest decyzją, do której mógłbym się odnieść w wyniku czego nie podjąłem żadnych czynności prawnych.
Niedopuszczalnej jest tworzenie nowych działek między działkami macierzystymi bez powiadamiania stron oraz zakładania Księgi Wieczystej tym bardziej, że stan faktyczny nie odpowiada zapisowi w tej księdze".
W konkluzji stwierdził, że jego zdaniem zaskarżona decyzja narusza przepisy k.p.a. /art. 9, 10, 11 i 145 § 1 pkt 4) oraz przepisy k.p.a. prawa materialnego i k.c., a także kwestionuje podstawę prawną decyzji.
Wykazane uchybienia powinny skutkować wznowieniem postępowania z października 2004 r.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania nie zajęli stanowiska w sprawie i nie wypowiedzieli się co do zasadności skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, ale z przyczyn innych niż w niej podano.
Podstawową funkcją wojewódzkiego sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych aktów administracyjnych pod względem zgodności z prawem procesowym i materialnym /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm./.
Natomiast zakres tej kontroli określają przepisy art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm./, nazwanej dalej skrótem p.p.s.a.
Z przepisów tych wynika, że Sąd I instancji nie jest związany granicami skargi i tym samym bierze pod uwagę naruszenia prawa o jakich nie wspomniano w skardze, a ponadto stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Stronami postępowania wznowieniowego uregulowanego przepisami kodeksu postępowania administracyjnego /k.p.a./ są podmioty, które były stronami postępowania prowadzonego w trybie zwyczajnym, albo następcy prawni tych podmiotów.
W podaniu z dnia [....]r. R.J. żądał wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty Powiatowego w J. z dnia [....]r. Nr[....]. Stronami postępowania zwyczajnego byli:
- A.B. – właścicielka działki nr ewid. 252/2, położonej w D., która wcześniej była położona w obrębie L.D. i miała nr 645/2,
- K. i E.K. – współwłaściciele łączni działki nr 252/1 położonej w D., która poprzednio była położona w obrębie L.D. i miała nr 643/2.
Wymienione osoby były również stronami postępowania wznowieniowego.
Legitymacja materialnoprawna stron postępowania zwyczajnego zasadzała się na tytule własności w/w osób do działek nr, nr 252/1 i 252/2 /art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne – Dz. U. z 2000 r., Nr 100, poz. 1086, z późn. zm., oraz § 10 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz. U. Nr 38, poz. 454/.
W sprawie wznowieniowej ma zastosowanie art. 61 § 4 k.p.a. /por. Wojciech Chróścielewski – Organ administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym, Dom Wydawniczy ABC, W-wa 2002, s. 178/.
Z powołanego przepisu wynika, iż o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie jednej ze stron zawiadamia się wszystkie osoby będące stronami w sprawie.
Oznacza to jednocześnie, że organ w sprawie wznowieniowej powinien sprawdzić, czy strony z postępowania zwyczajnego nadal dysponują legitymacją materialnoprawną.
Przemawia za tym również argument, że postępowanie wznowieniowe jest nowym postępowaniem w stosunku do postępowania zwyczajnego i z tej racji stosuje się prawo obowiązujące w dacie orzekania w sprawie wznowieniowej.
Z pisma Geodety Powiatowego w J. z dnia [....] r., Nr [....]wynika, że K. i E.K. aktem notarialnym nr 4907/2004, zbyli działkę nr 252/1 na rzecz S.Ś., zam. B. 62. Z informacji tej wynika, że zbycie w/w działki nastąpiło w 2004 r. Postępowanie wznowieniowe było wszczęte 25.03.2004 r.
Decyzje w sprawie wznowieniowej były wydane w 2005 roku.
S.Ś. w postępowaniu wznowieniowym nie brała udziału. Jeżeli zbycie wskazanej działki nastąpiło po wszczęciu postępowania wznowieniowego, to wówczas miałby zastosowanie art. 30 § 4 k.p.a., który stanowi, że w razie zbycia prawa w toku postępowania na miejsce dotychczasowej strony wstępują jej następcy prawni. W przeciwnej sytuacji S.Ś. powinna być stroną postępowania wznowieniowego od samego początku.
Wskazane uchybienie procesowe, które Sąd uwzględnił z urzędu przemawia za uchyleniem decyzji obu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i art. 135 p.p.s.a.
Na marginesie należy wyjaśnić, że zdaniem Sądu in merito istnieje możliwość wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją wydaną w postępowaniu wznowieniowym. Za takim zapatrywaniem przemawia art. 145 § 1 /in principio/, który stanowi, że "w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie...", czyli chodzi tutaj o decyzję ostateczną wydaną nie tylko w postępowaniu zwyczajnym, ale również w postępowaniach nadzwyczajnych.
Po drugie Rozdział 2 k.p.a. pt. "Wznowienie postępowania" nie zawiera przepisu zakazującego dalszego wznawiania postępowania administracyjnego.
Na podstawie art. 152 p.p.s.a., Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.
O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.
W ramach informacji należy podać, że po wniesieniu skargi do Sądu, A.B. aktem notarialnym z dnia 7.11.2005 r., Rep. A [...] zbyła działkę nr 252/2 położoną w D. na rzecz R. i S.K., zam. L.D. 83 /pismo Geodety Powiatowego w J. z dnia [...]r., Nr [...]
W ponownym rozpatrywaniu sprawy należy uwzględnić n/w wskazówki:
- sprawdzić, czy obecnie S.Ś. oraz R. i S.K. są właścicielami działek nr, nr 252/1, 252/2, a jeżeli tak to należy im doręczyć odpisy postanowienia Starosty J. z dnia [...]r., Nr [...]wznawiające postępowanie administracyjne, które pozostało w obrocie prawnym,
- przed merytorycznym zbadaniem przesłanek wznowieniowych określonych w art. 145 § 1, należy zbadać, czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym wnioskodawca dowiedział się o decyzji z dnia [...]r. W tym celu należy przeprowadzić dowód z akt Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Nr[...], a w szczególności z odpowiedzi na skargę powyższego organu z dnia [...]r. na decyzję z dnia [...]r. W podanej kwestii oraz związanej z przymiotem strony, powinien się również wypowiedzieć wnioskodawca.
W zależności od wyniku ustaleń co do zachowania terminu i istnienia interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., organ przystąpi do badania przesłanek wznowieniowych, albo umorzy postępowanie administracyjne,
- wydany akt administracyjny uzasadni w sposób odpowiadający wymogom z art. 107 § 3 k.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło