II SA/Rz 1019/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur - Selwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka WSA Magdalena Józefczyk /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. K. i K. K. na postanowienie Wojewody z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego -skargę oddala- Wojewoda (dalej: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy") postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...]utrzymał w mocy postanowienie Starosty [...] (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] czerwca 2017 nr [...] o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...] o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych W podstawie prawnej postanowienia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, z późn. zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 8m ustawy z dnia 29 czerwca 1963 r. o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 703; dalej: "z.w.g."). Z uzasadnienia postanowienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2017 r. uzupełnionym pismami: z dnia 27 kwietnia 2017r., z dnia 16 maja 2017 r. oraz z dnia 26 maja 2017 r" E. K. i K. K. zwrócili się do Starosty o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] marca 2009 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 8 u.w.g., celem uchylenia ww. decyzji w części dotyczącej działki ewidencyjnej nr 394 o pow. 0,05 ha, położonej w miejscowości B., gm. [...]. Z rozstrzygnięcia wskazanej decyzji wynika, że przedmiotowa działka ewidencyjna nr 394 położona w miejscowości B., gm. [...], stanowiła mienie gromadzkie. W uzasadnieniu swojego wniosku E. K. i K. K. wskazali, że zaliczenie tej działki do mienia gromadzkiego podlegającego komunalizacji, zostało dokonane niezgodnie ze stanem faktycznym i prawnym. W opinii wnioskodawców część przedmiotowej działki stanowiła własność prywatną i nie nadawała się do uznania za drogę publiczną. Do wniosku dołączyli protokół spisany w Sądzie Grodzkim z dnia 18 listopada 1946 r., a także kopię mapy katastralnej i ewidencyjnej. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., znak [...], Starosta odmówił wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją Starosty z dnia [...] marca 2009 r. znak: [...]. W uzasadnieniu wskazał, że E. K. i K. K. wezwani do przedstawienia dowodu własności spornej części przedmiotowej działki, dołączyli kopię Protokołu Sądu Grodzkiego z dnia 18 listopada 1946 r., sygn. [...], z którego nie wynikał związek z działką nr 394 położoną w miejscowości B. gm. [...], zatem nie wykazali przesłanek warunkujących wznowienie postępowania. W zażaleniu na powyższe postanowienie E. K. i K. K. wskazali, że przedmiotowa działka nr 394 mogła powstać jedynie z parcel gruntowych nr 475/1 lub 473, stanowiących własność osób prywatnych, a nie z parceli gruntowej nr 477/3, jak wynika to z synchronizacji geodezyjnej sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. G. Na potwierdzenie swoich twierdzeń, skarżący przedłożyli kopie dwóch odpisów arkuszy posiadłości gruntowej l.p. 262 i 461, gm. [...], powiat podatkowy , w których jako posiadacz gruntu figuruje M. K. i jednocześnie wskazali, że ich wyjaśnienia wyczerpują art. 145 § 1 pkt. 1 K.p.a. Na nieruchomości, wchodzącej w działki nr 394, wybudowano drogę asfaltową na odcinku A-B w B. przez gminę [...]. Powyższych zarzutów nie podzielił organ II instancji, który zaskarżonym do Sądu postanowieniem utrzymał postanowienie organu I instancji w mocy. W uzasadnieniu wskazał, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, mającym na celu ocenę przeprowadzonego postępowania pod względem formalno-prawnym. Art 145 § 1 K.p.a. enumeratywnie wymienia przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie zakończonej decyzją ostateczną. W pierwszej kolejności organ bada dopuszczalność wznowienia, a nie zasadność zarzutów podniesionych we wniosku. Wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postepowania, w myśl art. 149 § 3 K.p.a. może nastąpić tylko z trzech przyczyn: 1) podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną w rozumieniu art. 28 K.p.a.; 2) w podaniu o wznowienie postępowania nie powołano żadnej z przyczyn wznowienia, określonych w art. 145 § 1 K.p.a.; 3) podanie o wznowienie zostało wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 148 § 1 i § 2 K.p.a. Wnioskodawcy pomimo kierowanych do nich wezwań nie przedstawili dokumentu potwierdzającego ich prawa do objętej wnioskiem nieruchomości, co skutkowałoby uznaniem ich za strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Stroną postępowania zgodnie z ww. przepisem jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Po przeanalizowaniu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, tj.: kopii Protokołu Sądu Grodzkiego z dnia 18.11.1946 r., sygn. [...]; kopii odpisów arkuszy posiadłości gruntowej l.p. 262 i 461, gm. [...], powiat podatkowy , w których jako posiadacz gruntu figuruje M. K.; synchronizacji dla działki nr 394 sporządzonej przez geodetę uprawnionego M. G.; karty spisu alfabetycznego z 1965 r. dla parceli katastralnej 477/3 - z okresu zakładania ewidencji gruntów - Wojewoda . podzielił pogląd wyrażony przez Starostę, że wymienione dokumenty nie świadczą o związku z przedmiotową działką nr 394, położoną w miejscowości B., gm. [...]. W skardze na to postanowienie skarżący podnieśli, że w ostatniej chwili zdołali uzyskać z Sądu Rejonowego w [...] w sprawie [...] dwie kopie mapy katastralnej gminy kat. B., z których wynika niezbicie, że odcinek działki 394 oznaczony literami A-B nigdy nie mógł powstać z parceli gr. 477/3 bądź 477/2. Z pgr nr 477/3, bądź 477/2 mógł powstać jedynie odcinek działki nr 394 przyległy do pgr nr 476. Zatem przywoływane przez Starostę, jak i Wojewodę: - synchronizacja dla działki nr 394 sporządzona przez geodetę uprawnionego M. G.; - karta spisu alfabetycznego z 1965 r. dla parceli katastralnej 477/3 z okresu zakładania ewidencji gruntów, jako niezgodne ze stanem rzeczywistym i prawnym nie mogą być brane pod uwagę przy orzekaniu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz.1660). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 zwana dalej "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. Poddawszy zaskarżone postanowienie ocenie legalności w zakresie wyżej przedstawionym Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienia, a organy nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa. Z tego względu zarzuty zawarte w skardze Sąd uznał za niezasadne. Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia jest art. 149 § 3 K.p.a., zgodnie, z którym odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze postanowienia. Brak przymiotu strony jest podstawą do wydania opartego na tym przepisie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania. Oznacza, że tylko podmiot którego sfery prawnej dotyczy ostateczna decyzja administracyjna ma prawo do złożenia wniosku o rozpoczęcie postępowania nadzwyczajnego z przyczyn określonych w art. 145 § 1 K.p.a. O takim kręgu podmiotów uprawnionych do żądania wznowienia postępowania świadczy treść art. 147 K.p.a. ab initio - wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Podsumowując, tylko strona postępowania czyli zasadniczo adresat decyzji administracyjnej, ma prawo żądać wznowienia postępowania administracyjnego. W przypadku gdy żądanie to nie pochodzi od strony, obowiązkiem organu jest wydanie postanowienia o odmowie wznowienia na podstawie art. 149 § 3 K.p.a. Definicję strony postępowania administracyjnego wyraża art. 28 K.p.a., którego konstrukcja wykorzystuje wyrażenie interesu prawnego. Stroną jest ten kto taki interes wykazuje. O posiadaniu przymiotu strony rozstrzyga organ badając czy istnieje obiektywna potrzeba ochrony prawnej jednostki żądającej takiej ochrony. Do cech interesu prawnego zalicza się jego realność, co powoduje wykluczenie interesów przewidywalnych w przyszłości, interesów czysto hipotetycznych, nie istniejących w chwili wydawania decyzji. Interes prawny to rzeczywiście a nie potencjalnie istniejąca potrzeba ochrony prawnej określonego podmiotu. W orzecznictwie i w doktrynie podkreśla się zgodnie, że interes, o którym mowa w art. 28 k.p.a. powinien odznaczać się bezpośrednim związkiem sytuacji prawnej określonego podmiotu prawa z określoną normą prawa materialnego. W niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania dotyczył ostatecznej decyzji Starosty Powiatu z dnia [...] marca 2009 r. stwierdzającej, że nieruchomości położone w obrębie ewidencyjnym B. oznaczone jako działki ewidencyjne wymienione w tej decyzji w dniu 5 lipca 1963 r. to jest w dniu wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych stanowiły mienie gromadzkie. Z uzasadnienia decyzji wynika, że wymienione w decyzji działki przed dniem wejścia w życie ustawy o zagospodarowaniu wspólnot gruntowych były użytkowane przez mieszkańców wsi jako drogi dojazdowe, co zostało potwierdzone na etapie zakładania ewidencji gruntów w 1964 r. i działki aktualnie są sklasyfikowane jako drogi. Materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie potwierdził, że skarżący nie powołują się na własny aktualny interes prawny, bowiem taki nie wynika z akt administracyjnych sprawy, a to oznacza, że skarżący nie mieli legitymacji do wszczęcia postępowania wznowieniowego zakończonego ww. decyzją Starosty. Pomimo trzykrotnego wezwania przez organ skarżący nie wskazali na przepis prawa materialnego, który dawałby im tytuł prawny do nieruchomości objętej decyzją, której dotyczył wniosek o wznowienie postępowania. Strony nie wykazały sie żadnym tytułem prawnorzeczowym do nieruchomości nr 394. położone w B.. Postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.) może zakończyć postępowanie tylko w przypadkach, gdy brak legitymacji do żądania wszczęcia postępowania jest oczywisty, a zatem gdy bez koniecznych czynności postępowania wyjaśniającego jest po stronie żądającego wszczęcia postępowania brak interesu prawnego (wyrok NSA z 8.12.2015 r. sygn. akt II OSK 933/14 dostępny w cbosa). W skardze do Sądu została powtórzona argumentacja zawarta we wniosku o wznowienie, która była przedmiotem oceny przez organy orzekające w sprawie i organy trafnie przyjęły, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Z tych przyczyn Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił, jako niezasadną.