II SA/Rz 102/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-02-17
Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, znajdującej się w trudnej sytuacji życiowej i materialnej, należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni należy przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, ponieważ jej sytuacja życiowa i materialna, w tym znaczący stopień niepełnosprawności, choroba męża, wysokie wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem domu, uniemożliwiają jej poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Instytucja prawa pomocy ma na celu wsparcie osób w takiej sytuacji.Stan faktyczny
E. S. złożyła skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego legalności robót budowlanych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego wniosła o przyznanie prawa pomocy, wskazując na swój znaczący stopień niepełnosprawności, chorobę męża, trudne warunki mieszkaniowe i wysokie wydatki związane z leczeniem, utrzymaniem domu i bieżącymi potrzebami. Skarżąca pobiera rentę rolniczą, a jej mąż emeryturę.Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2017 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego legalności robót związanych z wykonaniem betonowych zbiorników - postanawia - przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
E. S. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego legalności robót związanych z wykonaniem betonowych zbiorników. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od tej skargi w wysokości 500 zł wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wskazała, że jest osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności, niezdolną do samodzielnej egzystencji. Po domu porusza się z trudem o kulach. Obydwoje z mężem są poważnie chorzy i systematycznie leczą się u specjalistów, co wiąże się z opłatami nie tylko za lekarstwa, ale również za przejazdy do stosownych placówek medycznych. Żyje w bardzo trudnych warunkach, bez bieżącej wody, centralnego ogrzewania. W grudniu 2016 r. wnioskodawczyni pożyczyła kwotę 2000 zł na doprowadzenie wody do domu. Z uwagi na zły stan zdrowia skarżąca ponosi opłaty dotyczące korzystania z usług osób trzecich w postaci sprzątania domu, koszenia trawy czy wysyłki listów (urząd pocztowy oddalony jest o ok. 4 km od miejsca zamieszkania strony). Skarżąca zwróciła uwagę, ze w lutym bieżącego roku zakupiła 1200 kg węgla za kwotę 900 zł. W miesiącu tym musi także wydatkować 120 zł na ubezpieczenie domu, jak też chciałaby zakupić kołdrę, bowiem śpi obecnie pod kocem. Majątek strony to dom z lat 60-tych, nadający się do remontu, nieruchomość rolna o pow. 0,49 ha oraz o pow. 0,62 ha. Z kolei mąż skarżącej jest właścicielem działki leśnej o pow. 0,47 ha, do której jednak nie ma drogi dojazdowej (sprawa o ustanowienie służebności drogi koniecznej w toku). Pobierana przez E. S. renta rolnicza to 1110,74 zł, natomiast emerytura jej męża wynosi 1360,28 zł.
Rozpoznając wniosek zważono, co następuje:
Żądanie skarżącej podlega uwzględnieniu, bowiem ze złożonego przez nią oświadczenia wynika, że znajduje się w trudnej sytuacji życiowej. Jest mianowicie osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, niezdolną do samodzielnej egzystencji z uwagi na trudności w poruszaniu się. Stan zdrowia jej męża także jest zły. Obydwoje pozostają w stałym specjalistycznym leczeniu, co związane jest ze znacznymi wydatkami, na które składają się nie tylko te na lekarstwa, ale także na dojazdy do stosownych placówek leczniczych. Problemy zdrowotne powodują także, iż do czynności takich jak sprzątanie, koszenie trawy czy wysłanie korespondencji drogą pocztową strona zmuszona jest korzystać z odpłatnych usług osób trzecich. Ponadto, dom, w którym wymieniona mieszka wraz z mężem jest stary i wymaga remontu. Obecnie brak jest w nim centralnego ogrzewania, jak też nie ma w nim dostępu do wody. Wnioskodawczyni celem doprowadzenia wody wydatkowała w listopadzie 2016r. kwotę 2000 zł, którą pożyczyła i musi teraz spłacić. Ostatnio strona zakupiła także opał za kwotę 900 zł. Skarżąca i jej mąż dysponują wprawdzie stałymi dochodami w postaci renty i emerytury, jednak z uwagi na liczne wskazane wyżej wydatki nie są one wystarczające do pokrycia kosztów niniejszego postępowania sądowego.
Z wyżej wymienionych względów orzeczono o uwzględnieniu wniosku strony w całości. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy w całkowitym zakresie – a więc obejmującym z mocy art. 245 § 2 P.p.s.a. zarówno zwolnienie od kosztów sadowych, jak i ustanowienie adwokata – przyznawanej jest osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Analiza wniosku strony prowadzi do konkluzji, że uiszczenie przez nią choćby części kosztów niniejszego postępowania mogłoby prowadzić do niemożności zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Przeciwdziałać powyższemu ma właśnie instytucja prawa pomocy, która stanowi dofinansowanie strony znajdującej się w trudnej sytuacji materialnej i która z obiektywnych przyczyn nie może jej poprawić. W przypadku wnioskodawczyni o takiej obiektywnej niemożności polepszenia możliwości finansowych świadczy zły stan zdrowia zarówno jej, jak i jej męża, który generuje wysokie wydatki.
Podstawę orzeczenia stanowi art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło