II SA/Rz 1022/12
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-01-22
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu przed sądem administracyjnym ze względu na brak możliwości poniesienia tych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny?Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że wnioskodawca nie posiada środków finansowych ani wartościowego majątku, które pozwoliłyby mu na pokrycie kosztów bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dochody wnioskodawcy są niewystarczające na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, co potwierdza brak środków na zakup opału i remont budynków.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. S. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu dotyczącym decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sprawie scalenia gruntów. Jego jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości 1382 zł brutto, z której znaczną część przeznacza na leki. Posiada dom i nieruchomość gruntową, jednak budynki są w złym stanie technicznym, a on nie ma środków na remont. Dochody nie wystarczają na pokrycie wszystkich niezbędnych wydatków, co potwierdza brak środków na opał.Rozstrzygnięcie
Postanowiono przyznać wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. K., C. P., A. O., J. Z., K. B., K. G., K. Ś., K. B., M. P., M. B., M. S., S. P. i H. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie scalenia gruntów postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
J. S. wezwany do uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. na skutek złożenia wniosku o "wydanie wyroku – postanowienia wraz z uzasadnieniem" z dnia 27 listopada 2013 r., wniósł o zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek w tym zakresie podtrzymał w złożonym w wyniku wezwania urzędowym formularzu PPF mającym zastosowanie do osób fizycznych wnioskujących
o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Wg uzasadnienia wniosku i zawartego w nim oświadczenia, pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną i córką. Jedyne źródło ich utrzymania stanowi pobierana przez niego renta w wysokości 1382 zł. brutto, z której na zakup lekarstw przeznacza ok. 300 zł. miesięcznie (związane jest to z jego złym stanem zdrowia, m.in. cukrzycą, nadciśnieniem, problemami z kręgosłupem). Dochodzą do tego opłaty komunalne, zakup środków czystości, bieżące naprawy, spłata pożyczki.
Jako posiadany majątek wykazał dom o pow. 123 m² wraz z budynkami gospodarczymi i nieruchomością gruntową o pow. 1,68 ha (na zalesienie),
a z pojazdów mechanicznych samochód osobowy Fiat 126p (rok prod. 1979). Zabudowania znajdują się w złym stanie technicznym spowodowanym podtopieniem w 2010 i 2013 r. Z uwagi na brak środków nie jest w stanie ich wyremontować. Z tej samej przyczyny poniósł duże straty w uprawach rolnych. W pierwotnym piśmie
o przyznanie prawa pomocy zasygnalizował również brak środków na zakup opału.
Mając powyższe na uwadze stwierdzono, co następuje:
Zgodnie z art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane stronie postępowania na jej wniosek. Stosownie do art. 12 tej ustawy, przez stronę rozumie się również uczestnika postępowania, a taki status przysługuje wnioskującemu J. S.
Zwolnienie od kosztów sądowych objęte jest zakresem częściowego prawa pomocy, którego przyznanie osobie fizycznej uzależnione jest od wykazania przez nią braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Dokonana w tym kontekście ocena wniosku J. S. wskazuje na jego zasadność, co podyktowane jest oceną jego sytuacji materialnej i finansowej.
Wg oświadczenia nie posiada żadnych wartościowych przedmiotów majątkowych ani zasobów pieniężnych, które mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych związanych z jego udziałem w sprawie. Dochody, pochodzące z pobieranej renty, przeznaczane są w całości na zaspokojenie bieżących wydatków związanych
z utrzymaniem i leczeniem 3-osobowej rodziny. Rodzaj tych wydatków nie budzi zastrzeżeń, tak samo jak spełnianie przez nie kryterium zaspokajania koniecznych potrzeb życiowych. W tym względzie, mimo dominującego w orzecznictwie sądowym poglądu o nieuznawaniu za takie przeznaczanych na spłatę zobowiązań cywilnoprawnych oraz braku szczegółowych wyjaśnień J. S. co do spłacanej pożyczki, uznano, że w kontekście pozostałych informacji okoliczność ta pozostaje bez wpływu na jego zdolność do opłacenia kosztów sądowych. W świetle zasad doświadczenia życiowego nie budzi bowiem wątpliwości, że dochody w podanej wysokości - odnoszone do 3 osób - są niewystarczające na zaspokojenie wszystkich bieżących wydatków o charakterze niezbędnym, o czym w przypadku wnioskodawcy świadczy przede wszystkim sygnalizowany brak środków na zakup opału i remont budynków.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w/z z art. 245 § 3
i art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło