II SA/Rz 1023/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka AWSA Jolanta Ewa Wojtyna /spr./ Protokolant sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólno-Administracyjnym na rozprawie w dniu 31 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego -skargę oddala- Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 roku [...] ,po rozpatrzeniu odwołania J. B., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] lipca 2006 roku [...] w sprawie: I. przyznania świadczeń w formie: 1/zasiłku rodzinnego na syna N. B. w kwocie 43 zł miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2006 do 31 sierpnia 2006 2/ dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego N. B. w wysokości 70 zł. miesięcznie w okresie od 1 czerwca 2006 do 31sierpnia 2006 3/ dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na N. B. w okresie od 23 czerwca 2006 do 31 sierpnia 2006, II. odmowy prawa do: 1/ zasiłku rodzinnego na syna N. B. w okresie od 1 września 2005 do 31 maja 2006 2/ dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego N. B. w okresie od 1 września 2005 do 31 maja 2006 3/ dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego na N. B. w okresie od 1 września 2005 do 22 czerwca 2006 4/ dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka – syna N. B. w okresie od 1 września 2005 do 31 sierpnia 2006. Podstawę prawną decyzji stanowi art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a. oraz art. 4,5,7 pkt.5,art. 8 pkt. 2 i 5 oraz art. 24 ust.1 i 2 ustawy z 28 listopada 2003 o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. Nr 139poz.992z 2006 roku ). Organ I instancji wskazał, że decyzją nr [...] z [...] grudnia 2005 roku odmówiono J. B. prawa do świadczeń rodzinnych na syna N. z uwagi na fakt, że wnioskodawczyni nie dysponowała wyrokiem sądowym zasądzającym alimenty od ojca dziecka ani też wyrokiem oddalającym powództwo o alimenty, który to wyrok warunkuje przyznanie powyższych świadczeń . Decyzja ta utrzymana została w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lutego 2006 roku znak : [...]. J. B. ponownie wystąpiła w dniu 29 czerwca 2006 roku o przyznanie na syna N. świadczeń rodzinnych w postaci zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem z tytułu samotnego wychowywania dziecka, przedkładając prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w Mielcu z dnia 18 maja 2006 roku sygn. akt: III R [...] oddalający powództwo. W związku z tym przyznano wnioskodawczyni żądane świadczenia, z wyjątkiem dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, co organ uzasadnił tym, że przesłanką jego przyznania jest sytuacja, gdy jedno z rodziców samotnie wychowuje dziecko, a drugi rodzic nie żyje, bądź jest nieznany. Natomiast odnosząc się do okresu , za który zostały przyznane świadczenia rodzinne, organ wskazał, że należą się one od momentu wpłynięcia wniosku z prawidłowo wypełnionymi dokumentami , a więc od czerwca 2006 roku. Organ nie przyjął, że wniosek z dnia 239 czerwca 2006 roku stanowi kontynuację poprzedniego postępowania zapoczątkowanego wnioskiem z 3 października 2005 roku wobec faktu, że postępowanie zakończyło się wskazaną wyżej ostateczną decyzją SKO z [...] lutego 2006 roku. Od decyzji organu I instancji odwołała się J. B.. Zarzuciła, że nie ma wpływu na czas trwania sprawy w sądzie, dlatego, jej zdaniem powinna otrzymać świadczenia za okres poprzedzający jej wniosek z czerwca 2006. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją opisaną na wstępie, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, opierając orzeczenie na przepisach art. 138 § 1 pkt.1 k.p.a, oraz art. 4,5,7 pkt.5, 8 pkt.2 i 5 oraz art. 24 ust.1 i 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. / t.j. Dz. U. Nr 139 poz. 992 z 2006 r./. Organ stwierdził w uzasadnieniu decyzji, że w rozpatrywanej sprawie znajduje zastosowanie przepis. art. 7 pkt.5 lit.c w/w ustawy stanowiący, że zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. Z kolei, wedle przepisu art. 24 ust. 1 i 2 ustawy, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy począwszy od miesiąca , w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. J. B. złożyła taki wniosek wraz z wymaganymi dokumentami czerwcu 2006 roku, a zatem od tego miesiąca należą jej się świadczenia. Brak jest podstaw do przyznania świadczeń za okres wcześniejszy z uwagi na fakt, że strona nie dysponowała wówczas prawomocnym wyrokiem oddalającym powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego na syna. Odnośnie wniosku dotyczącego przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka organ podniósł, że stosownie do przepisu art. 11a ustawy, dodatek taki przysługuje, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego rodziców, ponieważ drugi z rodziców nie żyje, bądź jest nieznany. W ocenie organu w sprawie nie zachodzi wymieniona przesłanka, ponieważ ojciec dziecka żyje i dobrowolnie świadczy alimenty. W skardze do tutejszego sądu J. B. zarzuciła, że prawomocny wyrok oddalający powództwo o alimenty uzyskała dopiero w dniu 23 czerwca 2006 roku, mimo, że pozew wniesiony został w dniu 28 września 2005 roku. Uważa, że nie miała wpływu na czas toczenia się sprawy, dlatego powinna otrzymać zaległe świadczenia. Nadto , od urodzenia dziecka zajmuje się nim samotnie, bowiem jego ojciec ogranicza się jedynie do przekazywania środków finansowych. Organ odwoławczy, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : skarga podlega rozpatrzeniu w trybie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z 2002 r. ze zm.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Kryterium kontroli skargi stanowi zgodność zaskarżonego aktu z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153 poz. 1269 z 2002 r.). Rozpoznając skargę sąd rozstrzyga w jej granicach , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględnia skargę, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzi, że będąca przedmiotem skargi decyzja lub postanowienie dotknięte jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub też w wypadku zachodzenia podstaw do stwierdzenia nieważności określonych w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. Rozpatrując skargę w sposób opisany wyżej, Sąd doszedł do przekonania, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiot sprawy stanowi decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca częściowej odmowy przyznania świadczeń rodzinnych. Problematykę powyższą reguluje ustawa z 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. Nr 139 poz. 992z 2006 r.). Określa ona warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych , zasady przyznawania, ustalania i wypłacania tych świadczeń. Uzupełnieniem tej regulacji jest Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne ( Dz. U. nr 105 poz. 881z 2005 r.) powoływane dalej jako rozporządzenie. Podstawą odmowy przyznania skarżącej wnioskowanych przez nią świadczeń za okres od 1 września 2005 r. do 31 maja 2006 r. było stwierdzenie organów obu instancji, iż przedmiotowe świadczenia należą się począwszy od miesiąca złożenia przez nią wniosku wraz ze wszystkimi wymaganymi przez prawo dokumentami, w tym wypadku wyrokiem oddalającym powództwo o alimenty na rzecz syna skarżącej N. B.. Organy uznały, że skoro dokumenty złożono w dniu 29 czerwca 2006, to od tego miesiąca przysługują wnioskowane świadczenia. W ocenie Sądu stanowisko organów jest słuszne i znajduje odzwierciedlenie w przepisach prawa obowiązujących w dacie wydania decyzji. Ustawa o świadczeniach rodzinnych przewiduje zasadę wnioskowego charakteru wskazanych woniej świadczeń. Wynika to z przepisu art. 23 ust.1 ustawy stanowiącego ,że ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek małżonków, jednego z małżonków, rodziców, jednego z rodziców, opiekuna faktycznego dziecka, opiekuna prawnego dziecka, osoby uczącej się, pełnoletniej osoby niepełnosprawnej lub innej osoby upoważnionej do reprezentowania dziecka lub pełnoletniej osoby niepełnosprawnej. Zasadę tę potwierdza § 2 ust. 1 rozporządzenia stanowiąc, że postępowanie w sprawie o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do niego wszczyna się na podstawie wniosku o ustalenie tych praw. Prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami , do końca okresu zasiłkowego (art. 24 ust.1 i 2 ustawy).Przepis ten ma charakter bezwzględnie wiążący i nie przewiduje wyjątków. Do wniosku należy złożyć szereg dokumentów, niezbędnych do dokonania ustaleń koniecznych do rozstrzygnięcia sprawy, m.in. odpis wyroku oddalającego powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego. Termin złożenia wniosku wraz z dokumentacją ma więc decydujące znaczenie dla określenia początkowego terminu, od którego przyznaje się dane świadczenie. Organ nie może przy tym, kierując się uznaniem , dostosować czasokresu przyznania świadczenia do indywidualnych okoliczności konkretnego przypadku, gdyż dopuściłby się rażącego naruszenia prawa. Zarzut skargi, że skarżąca nie miała wpływu na okres trwania procesu o ustalenie obowiązku alimentacyjnego nie może być więc uwzględniony. Zaskarżona decyzja jest również prawidłowa w zakresie dotyczącym odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Przepis bowiem art. 11a ustawy stanowi, że dodatek ten przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców z powodu jego śmierci, bądź, gdy jest on nieznany. Brzmienie powołanego przepisu nie może budzić wątpliwości, a zatem w sytuacji, gdy świadczenie alimentacyjne nie zostało zasądzone z innych przyczyn niż wskazane, brak jest podstaw do przyznania przedmiotowego dodatku. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, Sąd nie stwierdził naruszeń prawa mogących skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, dlatego Sąd, w oparciu o przepis art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.