II SA/Rz 1027/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Józefczyk po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku J.K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi Z.P. i J.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów - postanawia - przyznać skarżącemu prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego J.K. w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W przesłanym następnie urzędowym formularzu (PPF) zaznaczył, że ubiega się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 8 października 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił przyznania J. K. prawa pomocy. Postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 30 października 2015 r. W dniu 9 listopada 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynął sprzeciw J.K. od postanowienia z dnia 8 października 2015 r., nadany za pośrednictwem operatora pocztowego w dniu 6 listopada 2015 r. W sprzeciwie skarżący nie zgadzając się z postanowieniem referendarza podał, że prawo pomocy należy mu się w całkowitym zakresie. Poinformował, że korzysta kredytów w instytucji [...] S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zmianami), dalej "P.p.s.a" w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r. w przypadku skutecznego wniesienia sprzeciwu postanowienie referendarza sądowego w przedmiocie udzielenia prawa pomocy traci moc. Sąd rozpoznaje wniosek na nowo. Warunki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie radcy prawnego określa art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Stosownie do treści ostatniego z powołanych przepisów przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z istoty prawa pomocy wynika więc, iż ustawodawca odstępuje od ogólnej zasady odpłatności postępowania – art. 199 P.p.s.a. - na rzecz konstytucyjnego prawa do sądu w sytuacjach, gdy strona nie jest w stanie partycypować w kosztach związanych z rozpoznaniem wniesionej przez nią skargi. Wykładnia powyższego unormowania, w szczególności sformułowanie "gdy wykaże" nie pozostawia wątpliwości co do tego, że inicjatywa dowodowa zmierzająca do wykazania, iż zachodzą przesłanki uzasadniające udzielenie prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o takie prawo. Obowiązkiem podmiotu domagającego się pomocy ze środków Skarbu Państwa jest zatem przedstawienie rzeczywistej sytuacji majątkowej oraz rodzinnej, w taki sposób, aby możliwa była ocena zdolności płatniczych w zakresie uiszczenia kosztów sądowych. Skarżący w przedłożonym urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący wskazał, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wyjaśnił, że utrzymuje się wyłącznie z "pracy na roli". Jest właścicielem gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 3,26 ha, z którego tylko część tj. o pow. 1,40 ha przynosi mu dochód. Jest właścicielem domu o powierzchni 70 m. kw. W odpowiedzi na wezwanie Sądu o podanie dodatkowych informacji na temat sytuacji materialnej J.K. podał, że jego średni dochód to 150 zł, natomiast "średnie wydatki" to 300 zł, na utrzymanie domu – 225 zł (w tym 50 zł – energia elektryczna, 25 zł – woda, 150 zł – opał), 20 zł – telefon, 30 zł – "orki i usługi agroturystyczne". Wskazał, że nie posiada pojazdów mechanicznych. Podał także, iż uzyskiwane dopłaty "unijne" to ok. 3000 zł. Mając na uwadze podane przez skarżącego dane Sąd stwierdza, że żądanie J.K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego jest uzasadnione, dlatego wniosek podlega uwzględnieniu. Wyżej wymieniony prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, a jego jedynym źródłem dochodu jest gospodarstwo rolne. Jako dochód skarżący wskazał kwotę ok. 150 zł miesięcznie. Skarżący dodatkowo uzyskuje dopłaty w związku z posiadaniem nieruchomości rolnej, wynoszące ok. 3000 zł rocznie, które w przeliczeniu na miesiąc dają kwotę 250 zł. Jako wydatki skarżący wskazał kwotę ok. 545 zł. Wprawdzie różnica ta świadczy o uzyskiwaniu przez skarżącego dodatkowego, nie wykazanego dochodu, jednak ten uzyskiwany dochód, związany z prowadzeniem gospodarstwa rolnego jest na tyle niski, że wystarcza jedynie na zaspokojenie najbardziej podstawowych potrzeb związanych z mieszkaniem oraz wyżywieniem. Powyższe świadczy niewątpliwie o niemożności wygospodarowania przez składającego wniosek jakichkolwiek środków koniecznych do sfinansowania kosztów jego udziału w niniejszym postępowaniu, tak kosztów sądowych (w tym wpisu sądowego od skargi wynoszącego 200 zł), jak i kosztów związanych ze skorzystaniem z usług profesjonalnego pełnomocnika. Dlatego też uwzględniono w całości żądanie J.K. i zwolniono go od kosztów sądowych oraz ustanowiono dla niego radcę prawnego. Podstawę rozstrzygnięcia stanowi art. 260 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 14 sierpnia 2015 r.) w zw. z art. 245 § 2 i art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.