II SA/Rz 1028/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-11-09
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który utrzymuje się z zasiłku opiekuńczego i opiekuje się niepełnosprawną matką, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Skarżący, który udokumentował swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną oraz koszty utrzymania, może zostać częściowo zwolniony z kosztów sądowych, jeśli wykaże, że uiszczenie pełnych kosztów spowodowałoby uszczerbek w jego niezbędnym utrzymaniu. W pozostałym zakresie, gdy istnieją możliwości finansowe lub pomoc ze strony osób trzecich, sąd może odmówić przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnym, wskazując na niskie dochody z zasiłku opiekuńczego, chorobę własną i matki, którą się opiekuje, oraz posiadanie niewielkiego majątku. Wezwany do uzupełnienia wniosku, przedstawił szczegółową dokumentację dotyczącą stanu zdrowia, wydatków i dochodów. Sąd rozpoznał wniosek, biorąc pod uwagę przedstawione dowody.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolniono go od wpisu od skargi. II. W pozostałym zakresie odmówiono przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S.D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie postanawia I. przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym i zwolnić go od wpisu od skargi, II. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.
Sygn. II SA/Rz 1028/17
U Z A S A D N I E N I E
W rozpoznawanej sprawie skarżący zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że ich uiszczenie spowoduje uszczerbek w jego utrzymaniu i jego rodziny. Utrzymuje się on z zasiłku opiekuńczego w wysokości 520 zł, opiekując się niepełnosprawna matką i prowadząc z nią wspólne gospodarstwo domowe. Sam również choruje i stale zażywa leki. Matka pobiera świadczenie z zabezpieczenia społecznego w wysokości 1300 zł. Jako majątek wskazał działkę rolną o pow. 0,49 ha. Wyszczególnił wydatki miesięczne: energia elektryczna 250 zł, gaz 100 zł, woda 100 zł, podatki 6.66 zł, lekarstwa łącznie 220 zł, telefon 50 zł, wyżywienie 500 zł, ubranie 50 zł, paliwo 250 zł, ubezpieczenie samochodu 30 zł, śmieci 30 zł, wynajęcie maszyn rolniczych i środki ochrony roślin 50 zł, opał 200 zł.
Skarżący wezwany do złożenia dodatkowego oświadczenia dotyczącego stanu majątkowego i wysokości uzyskiwanych dochodów, w tym o udokumentowanie wysokości dochodów wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym, udzielenia informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy materialnej od instytucji, tj. zasiłków, dodatków, zapomóg oraz pomocy od innych osób (pomoc w każdej formie materialna, rzeczowa, inna) i przedłożenia dokumentów wskazujących na trudną sytuację materialną, zdrowotną, wyjaśnienie warunków mieszkaniowych (tytuł prawny do lokalu, powierzchnia, szacunkowa wartość, w przypadku wynajmu – nadesłanie umowy), przedłożenie kserokopii rachunków za dostarczane media: gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon, inne opłaty, przedłożenie wyciągów ze wszystkich rachunków bankowych, kart kredytowych z ostatnich trzech miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, podanie informacji o wszystkich posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji), oświadczył, że wraz z matką zamieszkuje dom, który jest własnością jego siostry na podstawie ustanowionej służebności osobistej mieszkania (dożywotnie współkorzystanie). W sytuacjach nadzwyczajnych obojgu pomaga siostra, która wspiera skarżącego i jego matkę finansowo. Załączył szczegółową i obszerną dokumentację dotycząca stanu zdrowia własnego i matki, kosztów lekarstw matki, własnych wizyt lekarskich specjalistycznych, kosztów utrzymania w postaci faktur za opłaty (media) i podatki, wyciągu z rachunku bankowego. Udokumentował posiadanie samochodu marki Mercedes Benz (1988), ciągnika rolniczego (1960), przyczepy (1992) i opłat ubezpieczenia z tego tytułu.
Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje:
Z mającego zastosowanie w sprawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) wynika obowiązek uprawdopodobnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie o jaki wnioskował skarżący, tj. w zakresie częściowym, poprzez wykazanie, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, m.in. poprzez skonkretyzowanie w postaci dokładnej i wyczerpującej argumentacji, a nawet zobrazowania sytuacji materialnej za pomocą odpowiednich dokumentów, tak by prawidłowo zakwalifikować stan faktyczny do regulacji warunkujących przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie. Owo zobrazowanie powinno nastąpić przede wszystkim na podstawie właściwych dokumentów, które w tej sprawie zostały przedstawione. Pomocne są także akta administracyjne sprawy.
Skarżący udokumentował chorobę matki i własną; wydatki na lekarstwa dla matki pozostają w wysokości oświadczonej kwoty. Skarżący korzysta także z leczenia poza ubezpieczeniowym systemem opieki zdrowotnej (faktura za usługę medyczną, recepta), nie udokumentował własnych kosztów leczenia. Te jednak wydatki uznać należy za usprawiedliwione. Biorąc pod uwagę, że skarżący musi ponieść sezonowe wydatki w postaci przede wszystkim zakupu reszty opału, by zapewnić odpowiednie warunki bytowania sobie i matce, został zwolniony od uiszczenia wpisu od skargi, dzięki czemu sprawie zostanie nadany dalszy bieg w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Natomiast ewentualne pozostałe koszty postępowania, w tym sądowe będzie musiał uiścić finansując je we własnym zakresie. Pozwala na to struktura oświadczonych wydatków, bowiem niektóre z nich choć ujęte w skali miesiąca uiszczane są w innych cyklach (jednorazowo, dwu, trzykrotnie w roku), np. ubezpieczenia pojazdów, zobowiązanie pieniężne z tytułu podatków gruntowych, nakłady w związku z pracami polowymi. Zatem będzie istniała możliwość przeznaczenia pewnych środków pieniężnych na koszty związane z niniejszą sprawą, jeżeli zaistnieje taka konieczność. Dodać należy, że konfrontując oświadczone koszty związane z opłatami z nadesłanymi fakturami, ujawniają się nieznaczne różnice polegające na ich zawyżeniu z faktyczną ich wysokością średniomiesięczną (gaz, woda). Co istotne również w sprawie w postępowaniu administracyjnym występował pełnomocnik z wyboru adwokat, a to oznacza, że skarżący, pomimo niewysokich dochodów, jest w stanie wygospodarować pewne środki pieniężne. Może liczyć także, jak deklarował na pomoc finansową siostry.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. . 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło