II SA/Rz 1028/17

PostanowienieWSA w Rzeszowie2018-04-12

Skład orzekający: Małgorzata Futera

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej lub życiowej od daty wydania poprzedniego postanowienia?
Ratio decidendi
Sąd odmówił zmiany prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy, ponieważ wnioskodawca nie wykazał istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej lub życiowej, która uzasadniałaby wzruszenie poprzedniego rozstrzygnięcia. Zgodnie z art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania mogą być zmieniane lub uchylane jedynie wskutek zmiany okoliczności sprawy, a brak takiej zmiany uniemożliwia uwzględnienie wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując trudną sytuacją materialną związaną z opieką nad niepełnosprawną matką i własnymi chorobami. Wniosek ten został potraktowany jako wniosek o zmianę prawomocnego postanowienia referendarza sądowego z dnia 9 listopada 2017 r., które przyznało prawo pomocy w częściowym zakresie (zwolnienie od wpisu od skargi) i odmówiło w pozostałym zakresie. Skarżący nie wykazał jednak istotnej zmiany swojej sytuacji majątkowej lub życiowej od daty wydania poprzedniego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2017 r. o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi i odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. II SA/Rz 1028/17 P O S T A N O W I E N I E Dnia 12 kwietnia 2018 r. Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2018 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku S.D. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazania przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie - postanawia- odmówić zmiany postanowienia starszego referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 9 listopada 2017 r. sygn. II SA/Rz 1028/17 o przyznaniu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia wpisu od skargi i odmowie przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. WSA/post.1 - sentencja postanowienia Sygn. II SA/Rz 1028/16 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia 9 listopada 2017 r. referendarz sądowy przyznał S.D. (dalej: Skarżący) prawo pomocy w zakresie częściowym w postaci zwolnienie od uiszczenia wpisu od skargi i odmówił w pozostałym zakresie, tj. od pozostałych kosztów sądowych. Od postanowienia Skarżący nie wniósł sprzeciwu, a zatem stało się ono prawomocne. Wraz ze skarga kasacyjną wpłynął kolejny wniosek Skarżącego złożony na urzędowym formularzu PPF, obejmujący prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Podał, że utrzymuje się on z zasiłku opiekuńczego w wysokości 520 zł, opiekując się niepełnosprawna matką i prowadzi z nią wspólne gospodarstwo domowe. Sam również choruje i stale zażywa leki. Matka pobiera świadczenie z zabezpieczenia społecznego w wysokości 1300 zł. Jako majątek wskazał działkę rolną o pow. 0,49 ha. Wyszczególnił wydatki miesięczne: energia elektryczna 250 zł, gaz 100 zł, woda 100 zł, podatki 6.66 zł, lekarstwa łącznie 220 zł, telefon 50 zł, wyżywienie 500 zł, ubranie 50 zł, paliwo 250 zł, ubezpieczenie samochodu 30 zł, śmieci 30 zł, wynajęcie maszyn rolniczych i środki ochrony roślin 50 zł, opał 200 zł. Rozpoznając wniosek stwierdzono, co następuje Wniosek Skarżącego należało potraktować jako wniosek o zmianę postanowienia z dnia 9 listopada 2017 r. II SA/Rz 1028/17. Jest on bowiem kolejnym żądaniem w zakresie przyznania prawa pomocy, identycznym w swojej treści, jak wniosek rozpoznany ww. postanowieniem. W takich więc okolicznościach należało dokonać porównania sytuacji majątkowej i możliwości finansowych istniejących w dacie zgłoszenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Skoro dane zawarte w treści aktualnego wniosku są zgodne z treścią uprzednio rozpoznanego wniosku, informacje o sytuacji materialnej i majątkowej, w tym użyte w nich sformułowania językowe są identyczne, a Skarżący nie wykazał zmiany swojej sytuacji materialnej i życiowej w sposób mający znaczenie w rozpoznawanej sprawie (sytuacja nie uległa pogorszeniu, nie ujawniono nowych okoliczności, z których wynikałyby przesłanki przyznania prawa pomocy), to zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.)- zwanej dalej P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem postanowienia niekończące postępowania w sprawie – a do takiej kategorii należy zaliczyć postanowienia w przedmiocie prawa pomocy- mogą być uchylane lub zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Należy podkreślić, że bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może zmienić lub uchylić swego postanowienia, nawet gdyby doszedł do wniosku, że jego poprzednia ocena tych okoliczności była błędna (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 listopada 1970 r. , sygn. II CZ 139/70, OSPiKA 1971, nr 10, poz. 178). Przez pojęcie "zmiany okoliczności sprawy", zgodnie z orzecznictwem i doktryną, należy rozumieć wszelkie zmiany w okolicznościach faktycznych sprawy, jak i obowiązujących przepisach prawnych, które uzasadniają wydanie postanowienia odmiennej treści niż uprzednio wydane (zob. B. Dauter w: B.Dauter, B.Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, s. 382-383). W przypadku sprawy dotyczącej prawa pomocy zmiana musiałaby być tego rodzaju, by przyznanie prawa pomocy stałoby się zasadne. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wskazał na okoliczności, które mogłyby zostać ocenione w taki sposób, że uzasadniałyby wzruszenie prawomocnego postanowienia z dnia 9 listopada 2017 r. Z porównania wniosków, tj. wniosku załączonego do skargi z dnia 17 sierpnia 2017 r. (k. 7), i obecnie rozpoznawanego wniosku złożonego wraz ze skargą kasacyjną (z dnia 19 marca 2018 r., k. 134) wynika, że zarówno stan majątkowy, sytuacja rodzinna jak też wysokość dochodów w gospodarstwie domowym Skarżącego nie uległy zmianie. Deklarowane kwoty świadczeń pozostały niezmienne. Argumenty wniosku nie uległy najmniejszej zmianie. Powyższe stanowi przeszkodę do zmiany prawomocnego postanowienia z dnia 9 listopada 2017 r., ponieważ brak jest okoliczności, które dawałyby podstawę do przyjęcia, że wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 165 P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie wykazał bowiem, by w okresie od wydania ww. prawomocnego postanowienia do chwili obecnej, tj. do dnia wydania niniejszego postanowienia nastąpiła istotna zmiana okoliczności dotyczących jego sytuacji życiowej determinującej w istotny sposób sytuację majątkową, co uzasadniałoby wydanie postanowienia o treści innej, niż treść postanowienia z dnia 9 listopada 2017 r. Skarżący nie powołał się na ponoszenie nowych wydatków, na okoliczności nadzwyczajne w wyniku których istniałaby konieczność przekierowania środków utrzymania na tenże nadzwyczajny cel, a nawet zaciągnięcia zobowiązań finansowych. W konkluzji jeszcze raz należy wskazać, że wnioskując o przyznanie prawa pomocy Skarżący nie wskazał na okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zmiany ww. postanowienia. Z powyższych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2, art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 165 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło