II SA/Rz 1029/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-10

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, który posiada emeryturę netto w kwocie 2244 zł i jest właścicielem nieruchomości rolnej o powierzchni 1,63 ha, może zostać zwolniony od kosztów sądowych w postępowaniu administracyjnosądowym, jeśli jego wydatki obejmują m.in. bieżące remonty mieszkania i opłaty za telefon?
Ratio decidendi
Wnioskodawca nie może zostać zwolniony od kosztów sądowych, ponieważ jego sytuacja materialna, pomimo posiadania emerytury, pozwala na poniesienie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wydatki na telefon i bieżące remonty nie są uznawane za wydatki konieczne w rozumieniu przepisów o prawie pomocy, a ich ograniczenie pozwoliłoby na pokrycie kosztów sądowych.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni G. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych po tym, jak jej skarga na postanowienie Wojewody została odrzucona. Wnioskodawczyni wskazała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura w kwocie 2244 zł netto, która jest w całości przeznaczana na bieżące wydatki. Posiada również nieruchomość rolną o powierzchni 1,63 ha. Sąd rozpoznał wniosek, analizując dane dotyczące jej wydatków.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni G. M. prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 września 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni G. M. prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę G. M. na postanowienie Wojewody [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia. W dniu 7 września 2015 r. do tut. Sądu wpłynął wniosek G. M. o zwolnienie od kosztów sądowych. Wymieniona wskazała w nim, że jedynym źródłem jej utrzymania jest emerytura w kwocie 2244 zł netto. Wydatkowana jest ona w całości na podatki i opłaty takie jak za gaz, prąd, wodę, kanalizację, wywóz śmieci, opał, lekarstwa, odzież, środki higieny osobistej, wyżywienie, bieżące remonty mieszkania i opłaty sądowe. Z wniosku, jak też danych zawartych w aktach innych spraw sądowych z udziałem G. M. wynika, że mieszka ona w domu o pow. 100 m.kw., w którym zajmuje część o pow. 50 m.kw. Wnioskodawczyni, jak wskazuje, jest właścicielką nieruchomości rolnej – 1,63 ha. Nie posiada żadnych oszczędności, akcji, obligacji, udziałów i żadnych wartościowych ruchomości, jak np. samochodu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że przy ocenie żądania strony skorzystano ze szczegółowych danych dotyczących jej wydatków, które podała ona do sprawy oznaczonej sygnaturą akt II SA/Rz 507/15, w której również ubiegała się o przyznanie prawa pomocy. Dane te wskazują na następujące miesięczne wydatki wnioskodawczyni: 750 zł – żywność, 250 zł – leczenie, 450 zł - utrzymanie domu, 100 zł – odzież, 60 zł – środki higieny osobistej, 64 zł – podatki i "opłaty", 400 zł – bieżące remonty mieszkania, 120 zł – telefon, 50 zł – opłaty sądowe. Sytuacja materialna strony jest jedyną przesłanką przyznania jej wsparcia w ramach instytucji prawa pomocy. W przypadku prawa pomocy w częściowym zakresie, a o takie właśnie ubiega się skarżąca domagając się zwolnienia od kosztów sądowych, wnioskodawca winien wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stanowi o tym art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Przedstawione wyżej informacje odnoszące się do sytuacji finansowej strony świadczą o tym, że w zakresie jej możliwości płatniczych pozostaje poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Obecnie bowiem, wobec odrzucenia skargi, G. M. mogłaby być zobowiązana do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł w razie, gdyby zdecydowała się ją wnieść (za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika). Powyższa oplata jest najniższą tytułem wpisu, jaka obowiązuje na gruncie procedury sądowoadministracyjnej. Ponadto, zestawiając ją z dochodem strony należy zwrócić uwagę, że stanowi ona tylko niewielką jego część. Należy także mieć na względzie, że jedynie wydatkom koniecznym, a więc przesądzającym o egzystencji jednostki można nadać priorytetowe znaczenie wobec konieczności uiszczenia kosztów sądowych. Wynika to z jednoznacznego brzmienia powołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Odnosi się on do sytuacji, gdy strona na skutek samodzielnego sfinansowania swojego udziału w postępowaniu znalazłaby się w stanie zagrożenia zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych jak w zakresie wyżywienia, leczenia czy mieszkania. Takimi wydatkami, które trudno zaliczyć do tych niezbędnych w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. są w przypadku skarżącej te przeznaczane na telefon w kwocie 120 zł oraz na "bieżący remont". W przypadku tego ostatniego trudno dać wiarę twierdzeniu skarżącej, że rzeczywiście co miesiąc przeznacza kwotę 400 zł na wspomniany remont. Jednak nawet w sytuacji prawdziwości tego twierdzenia, ograniczenie wspomnianego wydatku pozwoliłoby stronie na poczynienie określonych oszczędności, a w konsekwencji na pokrycie kosztów swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Na możliwość czynienia przez skarżącą takich oszczędności wskazuje wprost ona sama, gdy podaje, że swój dochód przeznacza m. in. na opłaty sądowe. Uznając więc, że G. M. jest w stanie zebrać środki pieniężne potrzebne do pokrycia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, odmówiono jej przyznania prawa pomocy, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło