II SA/Rz 1029/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-12-10

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której jedynym dochodem jest emerytura, a wydatki obejmują m.in. remonty mieszkania i usługi telefoniczne, wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Wydatki na remonty mieszkania i usługi telefoniczne nie mieszczą się w pojęciu wydatków koniecznych, a ich ograniczenie pozwoliłoby na sfinansowanie profesjonalnego zastępcy prawnego. Prawo pomocy ma charakter wyjątkowy i nie może służyć ochronie majątku.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni G. M. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody odmawiające uzupełnienia postanowienia. Skarżąca podała, że jej jedyny dochód to emerytura w wysokości 2244 zł, przeznaczana na utrzymanie, dom i opłaty sądowe. Wskazała na miesięczne wydatki, w tym na remonty mieszkania i telefon. Sąd odrzucił jej skargę postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni G. M. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni G. M. prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę G. M. na postanowienie Wojewody [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia. W sprawie tej skarżąca wniosła o ustanowienie pełnomocnika w osobie adwokata bądź radcy prawnego. Podała, że jej jedyny dochód to emerytura w wysokości 2244 zł, w całości przeznaczana na utrzymanie własne, domu oraz opłaty sądowe. Wnioskodawczyni oświadczyła, że nie posiada żadnych oszczędności, akcji, obligacji, udziałów, jak też wartościowych ruchomości, jak np. samochodu. W uzupełnieniu powyższych danych wnioskodawczyni podała, że jej comiesięczne wydatki to: 750 zł – wyżywienie, 250 zł – lekarstwa i leczenie, 350 zł – gaz, energia elektryczna, woda i kanalizacja, wywóz śmieci, 100 zł – opał, 100 zł – odzież, 60 zł – środki higieny osobistej, 64 zł – podatki i opłaty, 400 zł – bieżące remonty mieszkania, 120 zł – telefon, 50 zł – opłaty sądowe. Skarżąca przedłożyła także wyciąg ze swojego rachunku bankowego, z którego wynika saldo na dzień 9 października 2015 r. wynoszące 0,87 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Na wstępie zaznaczyć należy, że sytuacja materialna strony podlegała już badaniu w niniejszej sprawie, w której rozpoznawany był jej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca nie wskazała zaś danych innych od tych, które były podstawą odmownego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. I tak, wynika z nich, że skarżąca to osoba prowadząca jednoosobowe gospodarstwo domowe w części domu o powierzchni 50 m.kw. Nie ma żadnych osób na utrzymaniu, więc cały pobierany tytułem emerytury dochód może przeznaczyć wyłącznie na zaspokojenie związanych z jej osobą potrzeb. Uzyskiwany przez stronę dochód jest wystarczający do realizacji tychże potrzeb i to nie tylko związanych z tzw. niezbędnym utrzymaniem, ale także innych tj. w zakresie korzystania z usługi telefonicznej czy też odnoszących się do remontu domu. Wydatki w tych dwóch ostatnio wymienionych przedmiotach w podanym przez skarżącą wymiarze (odpowiednio 120 i 400 zł miesięcznie) nie mieszczą się z pewnością w pojęciu wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, o których stanowi art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Należy też mieć na uwadze, że na możliwość skarżącej zgromadzenia środków pieniężnych niezbędnych do pokrycia kosztów zainicjowanego jej skargą postępowania wskazuje także podana przez nią okoliczność, iż jedną z pozycji w ramach ponoszonych wydatków stanowią opłaty sądowe. Ponadto, w sprawie oznaczonej sygn. akt II SA/Rz 355/14 G. M. uiściła tytułem części opłaty kancelaryjnej za odpis zapadłego w tej sprawie orzeczenia wraz z jego uzasadnieniem kwotę 20 zł, a wcześniej tytułem części wpisu od skargi w tej sprawie kwotę także 20 zł. Nie bez znaczenia dla rozpoznania obecnego żądania strony jest też to, że wezwana ona została do nadesłania wyciągów ze swoich rachunków bankowych za okres od 1 sierpnia 2015 r. do dnia wykonania wezwania. W odpowiedzi skarżąca nadesłała taki wyciąg, jednak dotyczący tylko października 2015 r. Powyższe może budzić wątpliwości co do rzeczywistej jej sytuacji majątkowej, której nie chce ona ujawnić. W świetle powołanego wyżej art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., prawo pomocy w częściowym zakresie (o takie ubiega się skarżąca domagając się ustanowienia na swoją rzecz zawodowego pełnomocnika) może zostać przyznane osobie, która wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie rozpoznającej niniejszy wniosek, G. M. nie wykazała, by poza zakresem jej możliwości płatniczych znajdowało się uiszczenie wynagrodzenia dla zawodowego pełnomocnika. Jak już bowiem wyżej zaznaczono, nie wszystkie wyszczególnione przez nią wydatki stanowią o jej koniecznym utrzymaniu. Ich więc tylko ograniczenie spowodowałoby, że strona samodzielnie sfinansowałaby swój udział w sprawie, także za pośrednictwem profesjonalnego zastępcy prawnego. Należy podkreślić, że prawo pomocy to instytucja o wyjątkowym charakterze, której zastosowanie w odniesieniu do danej strony nie może zmierzać do ochrony jej majątku, a taki skutek wystąpiłby właśnie w wypadku przychylenia się do wniosku skarżącej. Uznając więc brak zaistnienia podstaw do ustanowienia dla skarżącej pełnomocnika odmówiono uwzględnienia żądania w tym zakresie, o czym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło