II SA/Rz 1029/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Mazur - Selwa po rozpoznaniu w dniu 7 stycznia 2016 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku G. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego w sprawie z jej skargi na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uzupełnienia postanowienia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2015 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił G. M. ( dalej: Skarżącej) przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym tj.: ustanowienia adwokata lub radcy prawnego uznając, że sytuacja majątkowa pozwala na poniesienie związanych z tym kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ustawowo przewidzianym do tego terminie Skarżąca złożyła sprzeciw od wyżej opisanego postanowienia wnosząc o jego uchylenie w całości. W uzasadnieniu wskazała, że Sąd błędnie ocenił jej sytuację majątkową i przyjął, że nie chce jej ujawnić. Tymczasem Skarżąca wskazuje, że wszystkie dane dotyczące sytuacji materialnej oraz wydatków miesięcznych, są zgodne z prawdą i zostały potwierdzone przesłanymi dowodami. Jednocześnie podkreśliła, ze w miarę możliwości dokonuje oszczędności, które przeznacza na opłaty sądowe w sprawach z jej skarg. Podnosi, że wbrew twierdzeniu Sądu, nie jest w stanie wynająć profesjonalnego pełnomocnika do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U poz. 658): w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Na podstawie art. 245 § 1, § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie zastępcy prawnego, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skarżąca domaga się ustanowienia fachowego pełnomocnika adwokata lub radcy prawnego, który to wniosek mieści się w zakresie częściowego przyznania prawa pomocy. Jak wynika ze złożonego przez nią oświadczenia jest osobą samodzielnie prowadzącą gospodarstwo domowe. Mieszka w domu o powierzchni 100 m2, w którym zajmuje część o powierzchni 50 m2, jest również właścicielką nieruchomości rolnej o powierzchni 1,63 ha. Utrzymuje się z emerytury w kwocie 2.244 zł netto miesięcznie, nie posiada nikogo na utrzymaniu. Jej miesięczne wydatki to: podatki, opłaty za gaz, prąd, wodę, kanalizację, wywóz śmieci, opał, lekarstwa, odzież, środki higieny osobistej, wyżywienie, bieżące remonty mieszkania i opłaty sądowe. Według oświadczenia, ich łączna kwota stanowi równowartość uzyskiwanej emerytury. W ocenie Sądu przedstawiona sytuacja nie uzasadnia skorzystania przez Skarżącą z wnioskowanej pomocy. Wysokość ponoszonych przez nią wydatków: 750 zł – żywność, 250 zł – leczenie, 450 zł – utrzymanie domu, 100 zł – odzież, 60 zł – środki higieny osobistej, 64 zł – podatki i opłaty,400 zł- bieżące remonty mieszkania, 120 zł - telefon, 50 zł – opłaty sądowe, wskazują na to, że jej potrzeby są zaspokajane w stopniu większym aniżeli konieczny, co uzasadnia przekonanie, że Skarżąca posiada możliwości płatnicze pozwalające jej na uzyskanie oszczędności potrzebnych do pokrycia kosztów związanych z dochodzeniem swoich praw przed Sądem, a w niniejszej sprawie dotyczących kosztów związanych z ustanowieniem fachowego pełnomocnika. Sąd pragnie zauważyć, że rozpoznawany wniosek jest kolejnym złożonym w sprawie. Skarżąca nie przedstawiła żadnych nowych okoliczności, które stawiałyby jej wniosek w innym, aniżeli do tej pory, świetle. Poprzednio złożony przez Skarżącą wniosek także dotyczył przyznania prawa pomocy w zakresie częściom, ale z uwagi na to, że Skarżąca domagała się zwolnienia od kosztów sądowych, a obecnie ustanowienia fachowego pełnomocnika, Sąd nie mógł rozpoznać wniosku w ramach instytucji art. 165 P.p.s.a., tj. zmiany lub uchylenia postanowienia. Z uwagi jednak na to, że Skarżąca nie wskazała nowych okoliczności, aktualne są w ocenie Sądu zawarte w poprzednich rozstrzygnięciach wnioski, że przyznanie prawa pomocy nie może zmierzać do ochrony majątku Skarżącej. Sam fakt, że wyliczone przez nią wydatki w pełni pokrywają uzyskiwane dochody nie oznacza, że znajduje się ona w sytuacji uzasadniającej skorzystanie z pomocy państwa. Wśród wymienionych wydatków Skarżąca podała kwotę 400 zł, jaką ponosi w związku z bieżącymi remontami mieszkania. Nie wskazała, że ponoszone przez nią w tym zakresie wydatki są konieczne ze względu na stan budynku, np. istniejące zagrożenie. Określiła je mianem bieżących i wymieniła je wśród wydatków ponoszonych stale, miesięcznie, co wskazuje raczej na to, że związane są one z ulepszeniem budynku. W związku z tym ich ograniczenie, chociażby na czas prowadzenia postępowania przed Sądem, nie wiązałoby się z zagrożeniem i pozwoliłoby na pokrycie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Ponadto nie bez wpływu na ocenę wniosku pozostaje fakt, że Skarżąca nie posiada nikogo na utrzymaniu, a więc całą kwotę emerytury tj. 2.244 zł może przeznaczyć wyłącznie na własne potrzeby. Abstrahując od wskazanych przez Skarżąca wydatków, kwota ta wystarcza na utrzymanie się jednej osoby jak również na poczynienie niezbędnych oszczędności związanych z prowadzeniem sprawy, które na obecnym etapie sięgają kwoty 100 zł związanej z uiszczeniem opłaty od skargi kasacyjnej i pokryciem wynagrodzenia fachowego pełnomocnika. Sytuacja Skarżącej nie jest wyjątkowa, nie wynika by cierpiała na choroby, które wiązałyby się z nadmiernymi wydatkami. W związku z powyższym należy zauważyć, że ponosi ona koszty utrzymania przeciętnego obywatela, które są w całości zaspokajane otrzymywaną emeryturą. Ponadto stan majątkowy Skarżącej tj. fakt posiadania nieruchomości rolnej o powierzchni 1,63 ha, wskazuje na to, że posiada ona ewentualne źródło zaspokojenia niezbędnych potrzeb bez konieczności sięgania do środków z budżetu państwa. Sąd pragnie jeszcze raz podkreślić, na co zwracano uwagę, w poprzednio wydanych rozstrzygnięciach, że przyznanie prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady jaką jest obowiązek ponoszenia kosztów związanych z dochodzeniem praw przed sądem. W ocenie Sądu nie istniej obawa, że uregulowanie wynagrodzenia fachowego pełnomocnika spowoduje uszczerbek koniecznego utrzymania Skarżącej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 245 § 3 oraz art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 P.p.s.a.