II SA/Rz 103/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący – Sędzia WSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2024 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia - p o s t a n a w i a - I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej J. M. kwotę 300 zł (słownie: trzysta złotych), uiszczoną tytułem wpisu od skargi. W dniu 22 stycznia 2024 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wpłynęła skarga J. M. (dalej: "Skarżąca"), reprezentowanej przez zawodowego pełnomocnika – radcę prawnego, na uchwałę Rady Gminy [...] (dalej: "Rada" lub "Organ") z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia. Skarga została nadana w placówce pocztowej na adres organu w dniu 19 grudnia 2023 r., co wynika z załączonej do niej koperty (k. 5 akt sądowych). Jak również wynika z akt sprawy, przed wniesieniem skargi, Skarżąca wystąpiła do Rady Gminy z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa z dnia 16 października 2023 r. (k. 6-7 akt sądowych). Z prezentaty zamieszczonej na ww. piśmie wynika, że wpłynęło ono do Urzędu Gminy [...] w dniu 18 października 2023 r. Ponadto z treści skargi wynika, że Rada nie udzieliła odpowiedzi na ww. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W wykonaniu zarządzenia sędziego sprawozdawcy z dnia 17 kwietnia 2024 r. zwrócono się do Rady o wyjaśnienie, w jaki sposób oraz w jakiej dacie, Skarżąca wniosła do Organu ww. wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz nadesłanie dokumentów na potwierdzenie daty wniesienia tego wezwania do Organu. W piśmie z dnia 25 kwietnia 2024 r. Organ poinformował, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone bezpośrednio w sekretariacie Urzędu Gminy w [...] w dniu 18 października 2023 r. oraz celem udokumentowania tej okoliczności przesłał potwierdzenie z systemu Elektronicznego Obiegu Dokumentów "Proton". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznaczają przepisy art. 3 – 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. – dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 5 i 6 P.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż wyżej wskazane, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r. Nr [...] w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów lasów i gruntów przeznaczonych do zalesienia. Zanim Sąd przystąpi do merytorycznego rozpoznania sprawy w pierwszej kolejności obowiązany jest ocenić dopuszczalność skargi. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że z uwagi na datę podjęcia zaskarżonej uchwały, tj. [...] sierpnia 2001 r., kwestię terminu do wniesienia skargi i wyczerpania trybu właściwego dla jej wniesienia, należało oceniać przez pryzmat regulacji obowiązujących przed 1 czerwca 2017 r., czyli przed wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935). Wynika to z brzmienia art. 17 pkt 2 tej ustawy stanowiącego, że przepisy art. 52 i art. 53 ustawy zmienianej w art. 9 (ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz przepisy ustaw zmienianych w art. 2, art. 6, art. 7 i art. 11 (w tym m.in. ustawy o samorządzie gminnym), w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie natomiast z art. 52 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2). W przypadku aktów prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, należy również przed wniesieniem skargi do sądu wezwać na piśmie właściwy organ do usunięcia naruszenia prawa (§ 4). Zgodnie zaś z art. 53 § 2 P.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym przed 1 czerwca 2017 r.) w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Z kolei zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w brzmieniu sprzed 1 czerwca 2017 r., każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że niewątpliwie warunkiem skutecznego zaskarżenia uchwały podjętej przed dniem 1 czerwca 2017 r. jest uprzednie wystąpienie do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a następnie wniesienie skargi w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na to wezwanie, bądź w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, jeśli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie. Przechodząc zatem na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd stwierdza, że co prawda Skarżąca przed wniesieniem skargi wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, jednakże nie dotrzymała ustawowego terminu na wniesienie skargi. Jak wynika z akt sprawy, Skarżąca wezwała Radę Gminy do usunięcia naruszenia prawa pismem z dnia 16 października 2023 r., które złożyła bezpośrednio w sekretariacie Urzędu Gminy w dniu 18 października 2023 r. Organ nie udzielił odpowiedzi na przedmiotowe wezwanie, w związku z czym Skarżącą obowiązywał sześćdziesięciodniowy termin na wniesienie skargi, licząc od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Termin ten upływał zatem dla Skarżącej z dniem 18 grudnia 2023 r., tj. w poniedziałek, uwzględniając fakt, że dzień 17 grudnia 2023 r. był dniem wolnym od pracy, a więc po myśli art. 83 § 2 P.p.s.a., za ostatni dzień terminu należało uznać następny dzień po dniu lub dniach wolnych od pracy. Skarżąca wniosła zaś skargę w dniu 19 grudnia 2023 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej), a więc z uchybieniem terminu do jej wniesienia. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w pkt I orzekł o odrzuceniu skargi, jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia. O zwrocie uiszczonego wpisu od skargi orzeczono w pkt II na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a.