II SA/Rz 1030/14
PostanowienieWSA w Rzeszowie2014-09-23
Skład orzekający: Piotr Godlewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, prowadząca wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci, której jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie męża, a miesięczny dochód na osobę wynosi 422 zł, powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych, biorąc pod uwagę ponoszone wydatki i posiadany majątek?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni powinna zostać zwolniona z kosztów sądowych, ponieważ jej sytuacja finansowa, uwzględniająca dochody męża i ponoszone wydatki na utrzymanie czteroosobowej rodziny, nie pozwala na pokrycie kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania. Pomimo posiadania domu i nieruchomości rolnej, bieżące wydatki i niski dochód na osobę czynią opłacenie wpisu sądowego niemożliwym bez naruszenia podstawowych potrzeb życiowych.Stan faktyczny
R. B. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające wszczęcia postępowania. Wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i dwójką dzieci, a jedynym źródłem dochodu jest wynagrodzenie męża. Miesięczny dochód na osobę wynosi 422 zł. Wnioskodawczyni przedstawiła szczegółowy wykaz rocznych wydatków, obejmujący m.in. opał, składki KRUS, koszty dojazdów do pracy, opłaty za media, ubezpieczenie, wydatki szkolne, utrzymanie samochodu i pola, internet i telefon. Posiada dom i nieruchomość rolną.Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 23 września 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania postanawia przyznać skarżącej prawo pomocy obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych.
R. B. w terminie do uiszczenia wpisu sądowego (100 zł.) od wniesionej skargi, wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu PPF zwróciła się o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych.
Wg uzasadnienia wniosku PPF i zawartego w nim oświadczenia, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i 2 dzieci. Jedyne źródło dochodów stanowi wynagrodzenie za pracę męża; miesięczny dochód na osobę wynosi 422 zł.,
z czego bardzo ciężko utrzymać rodzinę (wg załączonej kserokopii zeznania podatkowego, jego dochód za 2013 r. wyniósł 20 265 zł.). Nie korzystają z pomocy społecznej. Ponoszone wydatki (w stosunku rocznym) obejmują zakup opału –
4900 zł., składki skarżącej w KRUS – 1500 zł., bilety na dojazd do pracy – 4000 zł., opłaty za energię elektryczną i gaz – 3000 i 900 zł., ubezpieczenie – 900 zł., wydatki szkolne – 2000 zł., utrzymanie samochodu (18-letnie Suzuki Alto) – 3800 zł., utrzymanie pola – 1500 zł., opłaty za internet i telefon – 600 i 400 zł. Jako posiadany majątek został wykazany dom o pow. 114 m² i nieruchomość rolna o pow. 1,06 ha.
Rozpoznając złożony wniosek stwierdzono, co następuje:
Zwolnienie od kosztów sądowych wchodzi w zakres częściowego prawa pomocy, którego przyznanie w przypadku osoby fizycznej uzależnione jest od wykazania przez wnioskującego braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny – art. 245 § 3 w/z z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.).
Stosownie do powyższego, o przyznaniu w opisanym zakresie prawa pomocy decyduje ocena możliwości finansowych osoby wnioskującej, dokonywana
z uwzględnieniem sytuacji majątkowej, dochodów i wydatków jej oraz osób z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe.
Oceniając w oparciu o wskazane kryterium sytuację finansową i możliwości płatnicze R. B., złożony przez nią wniosek uznano za uzasadniony w całości.
W kontekście wyszczególnionych wydatków, wysokość pozostających do dyspozycji jej i członków rodziny środków finansowych należy uznać za niewystarczającą do wygospodarowania środków na pokrycie kosztów sądowych, w tym wpisu od skargi, którego opłacenie warunkuje jej merytoryczne rozpoznanie. Mimo że jego kwota
w obiektywnym ujęciu nie jest wysoka, dochody rzędu ok. 1600 – 1700 zł. miesięcznie (4 x 422 zł.) przy ponoszonych wydatkach związanych z zaspokajaniem bieżących potrzeb życiowych 4-osobowej rodziny nie pozwalają na poczynienie
w tym celu oszczędności bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Wnioskodawczyni oraz członkowie jej rodziny nie posiadają przy tym żadnych wartościowych przedmiotów majątkowych ani zasobów pieniężnych, które mogłyby stanowić źródło pokrycia kosztów sądowych. Skutkuje to wyłączeniem względem niej wynikającego z art. 199 P.p.s.a. ustawowego obowiązku ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku
z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło