II SA/Rz 1030/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Ewa Partyka NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi R. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania -skargę oddala- Przedmiotem skargi R. B. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2014 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie obciążenia kosztami w postępowaniu rozgraniczeniowym pomiędzy działką nr 26/2, własności R. B. a działkami sąsiednimi nr 13, własności M. S. oraz nr 14, własności L. J., położonymi w miejscowości H. W podstawie prawnej Kolegium wskazało art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, art. 61a i art. 264 § 1 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. – zwana dalej "K.p.a."). Z akt administracyjnych sprawy i uzasadnienia postanowienia wynika, że decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] Wójt Gminy [...] orzekł o rozgraniczeniu nieruchomości położonej w miejscowości H. oznaczonej jako działka nr 26/2 (własności R. B.) z działkami sąsiednimi, oznaczonymi jako działki nr 13 (własności M. S.) i nr 14 (własności L. J.). Wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. (ponowionym w dniu [...].03.2014 r.) R. B. zwróciła się o wszczęcie postępowania w sprawie obciążenia stron kosztami postępowania rozgraniczeniowego zakończonego ww. decyzją. Wyżej wymieniona dołączyła m.in. zlecenie wykonania prac geodezyjnych geodecie B. K. z dnia [...].07.2012 r., za wykonanie których czynności zobowiązała się zapłacić kwotę 2000 zł. Po rozpoznaniu powyższego wniosku Wójt Gminy [...], działając na podstawie art. 61a § 1 oraz art. 28 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2014 r. Nr [...] odmówił wszczęcia postępowania. Organ wyjaśnił, że postępowanie nie może zostać wszczęte z uwagi na fakt, że w sprawie została już wydana ostateczna decyzja administracyjna. Na powyższe postanowienie zażalenie złożyła R. B., wnosząc o jego uchylenie. Zakwestionowała przyjęte przez organ stanowisko i podała, że zgodnie z uchwałą NSA z dnia 11.12.2006 r., sygn. akt I OPS 5/06 organ może obciążyć kosztami postępowania rozgraniczeniowego strony będące właścicielami nieruchomości sąsiadujących, a nie tylko stronę która żądała wszczęcia postępowania. Po rozpatrzeniu zażalenia wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. W jego uzasadnieniu wskazało, że zgodnie z art. 264 § 1 K.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustala w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Postanowienie w sprawie ustalenia kosztów postępowania administracyjnego ma samodzielny byt, jednakże wydawane jest w ramach postępowania wraz z wydaniem decyzji kończącej postępowanie. Musi być wydane najpóźniej w dniu wydania decyzji lub niedługo po jej wydaniu. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości wydana została w dniu [...] lutego 2013 r., a zatem wydanie postanowienia w sprawie ustalenia kosztów postępowania, ponad rok po jego zakończeniu nie realizowałoby przesłanki "jednoczesności" orzekania o kosztach postępowania wraz z wydaniem decyzji kończącej to postępowanie. Postanowienie to ma charakter incydentalny, a zatem niemożliwe jest wszczynanie odrębnego postępowania. Kolegium uznało, że Wójt Gminy [...] zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie obciążenia kosztami w zakończonym postępowaniu rozgraniczeniowym, na podstawie art. 61a K.p.a. Jednocześnie zwróciło uwagę na bezpodstawność powołania w podstawie prawnej tego rozstrzygnięcia art. 28 K.p.a. Końcowo zaznaczyło, że koszty poniesione przez wnioskodawczynię, tytułem wynagrodzenia należnego geodecie nie stanowią kosztów, które mogłyby zostać rozliczone w trybie art. 264 K.p.a. Cytując treść art. 262 § 1 i § 2 K.p.a. wskazującego, jakie koszty obciążają stronę postępowania, wyjaśniło że z akt sprawy nie wynika, by organ wzywał wnioskodawców rozgraniczenia do uiszczenia zaliczki na poczet kosztów postępowania związanych z wynagrodzeniem geodety za wykonanie powierzonych czynności. Natomiast koszty poniesione przez wnioskodawcę rozgraniczenia we własnym zakresie nie stanowią kosztów postępowania administracyjnego, o rozliczeniu których mógłby orzec organ. Powyższe postanowienie zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie R. B., wnosząc o jego uchylenie. Skarżąca wskazała na bezzasadność stanowiska wyrażonego przez organ. Zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych koszty postępowania rozgraniczeniowego winny zostać podzielone po połowie i solidarnie. Wyjaśniła, że w związku z konfliktem sąsiedzkim i toczącymi się przed sądami powszechnymi postępowaniami, m.in. w sprawie o naruszenie własności, o zniesienie służebności, niezbędnym było rozgraniczenie jej nieruchomości z działkami L. J. i M. S., co też uczyniła, zgodnie z pouczeniem sądu. Jej zdaniem fakt, że toczą się postępowania przed sądami powszechnymi powoduje, że postępowanie nadal trwa, a ona sama nie spóźniła się z wnioskiem o zwrot części kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze podtrzymało w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje; Sądy administracyjne sprawują w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Stosownie do tego przepisu sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a. sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem tylko wówczas, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub w innych przepisach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takiego naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 P.p.s.a., skarga podlegała oddaleniu. Z akt sprawy wynika, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wójt Gminy [...], na żądanie R. B. wszczął postępowanie w sprawie rozgraniczenia nieruchomości poł. we wsi H., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr 26/2, własności wnioskodawczyni z sąsiednimi działkami, tj. nr 13, własności M. S. i nr 14, własności L. J. Postępowanie to zostało zakończone wydaniem przez Wójta Gminy [...] decyzji z dnia [...] Lutego 2013 r. ([...]), w trybie art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 ze zm.) o rozgraniczeniu wspomnianych wyżej nieruchomości. W sprawie niniejszej niesporne również jest, że R. B. wnioskiem z dnia [...] lutego 2014 r. (ponowionym w piśmie z dnia [...].03.2014 r.) wystąpiła do Wójta Gminy [...] o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie obciążenia kosztami w postępowaniu rozgraniczeniowym. Według R. B. kosztami rozgraniczenia w/w nieruchomości winni zostać obciążeni wszyscy uczestnicy postępowania. Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., wydane na podstawie art. 61a K.p.a. Stosowanie do treści art. 61a, § 1 K.p.a. gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Zastosowanie tego przepisu przez organy obu instancji jest prawidłowe. Po myśli art. 264 § 1 K.p.a. jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali w drodze postanowienia wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Trafnie zatem wywiedziono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, iż określenie "jednocześnie z wydaniem decyzji" oznacza konieczność wydania przedmiotowego postanowienia w tym samym czasie co decyzję. Dodając przy tym, że w literaturze przedmiotu i orzecznictwie podkreśla się, iż organ traci prawo do wydania postanowienia w sprawie kosztów, jeżeli nie wyda go najpóźniej w dniu wydania decyzji, ewentualnie – według innego stanowiska – niedługo po wydaniu decyzji. Mając na uwadze to, że decyzja o rozgraniczeniu nieruchomości została wydana w dniu [...] lutego 2013 r., zaś wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie obciążenia kosztami w postępowaniu rozgraniczeniowym pochodzi z dnia [...] lutego 2014 r., a w szczególności uwzględniwszy incydentalny charakter postanowienia w przedmiocie kosztów postępowania (związany ściśle z postępowaniem głównym), Sąd nie znajduje powodów do zakwestionowania legalności zaskarżonego postanowienia. Trzeba również podkreślić, że w postanowieniu wydawanym na podstawie art. 264 § 1 K.p.a. organ nie ustala wysokości kosztów, które mają być zwrócone stronie, lecz jedynie koszty obciążające stronę na podstawie art. 262 § 1 K.p.a. czyli wynikłe z winy strony (pkt 1), poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie (pkt 2). W świetle akt sprawy niniejszej niewątpliwe jest, że organ nie wzywał wnioskodawczyni (skarżącej), jak i pozostałych stron postępowania do wpłacenia zaliczki na poczet kosztów postępowania związanych z wynagrodzeniem geodety za wykonane przez niego czynności. Koszty poniesione we własnym zakresie przez wnioskodawcę rozgraniczenia nie stanowią kosztów postępowania administracyjnego, o rozliczeniu których mógłby orzec organ administracji. Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie, iż w sytuacji, gdy organ nie zażądał zaliczki, natomiast wynagrodzenie geodety opłaciła w własnej inicjatywy jedna ze stron, ustalając wynagrodzenie w porozumieniu z geodetą, to wówczas nie zachodzi konieczność rozliczenia tych kosztów w postanowieniu kończącym postępowanie rozgraniczeniowe (zob. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 19.05.2011 r., II SA/Sz 342/11, lex 993772). Tak więc koszty poniesione przez skarżącą tytułem wynagrodzenia geodety (zgodnie z umową zlecenia z dnia [...].07.2012 r.) nie stanowią kosztów, które mogłyby podlegać rozliczeniu wraz z wydaniem decyzji o rozgraniczeniu, czyli w trybie art. 264 § 1 K.p.a. Dlatego na podstawie art. 151 P.p.s.a. skarga została oddalona.