II SA/Rz 1030/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 15 września 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od wpisu od skargi w sprawie ze skargi A. B. i R. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. R. B. wraz z bratem A. B. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie decyzję Wojewody [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Wezwany do solidarnego z bratem uiszczenia wpisu od tej skargi w kwocie 500 zł złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w części obejmującej wskazaną opłatę. Podniósł, że nie dysponuje środkami pieniężnymi na opłacenie skargi, nie ma oszczędności i nie mógł ograniczyć swoich wydatków, bowiem wszystkie uzyskiwane środki pieniężne przeznacza na bieżące utrzymanie siebie i rodziny tj. żony i małoletnich dzieci (7 i 10 lat). Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie za pracę w wysokości 1630 zł. Jest współwłaścicielem (udział 1/2) nieruchomości rolnej o pow. 0,10 ha. W odpowiedzi na wezwanie o podanie dodatkowych danych strona wskazała, że jej wynagrodzenie za pracę wynosi 1800 zł, zaś miesięczne koszty utrzymania rodziny to "nie mniej niż kwota 2900 zł", a składają się na nie następujące pozycje: 800 zł - wyżywienie, 200 zł – opłata za przedszkole, 400 zł – odzież, obuwie, 200 zł – środki czystości, 300 zł – paliwo, 200 zł – lekarstwa, dentysta, 100 zł – książki, rozrywka, prezenty urodzinowe, 600 zł – utrzymanie urządzeń wod.-kan., gaz, prąd, telefon, Internet. Rodzina nie korzysta ze wsparcia pomocy społecznej. Mieszka w domu, w którym zajmuje część o pow. 70 m.kw. (w pozostałej części mieszkają brat z rodziną oraz rodzice). Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Ze względu na fakt, że to strony postępowania sądowego mają obowiązek ponosić wszelkie związane z nim koszty, przesłanki przyznania prawa pomocy – instytucji stanowiącej odstępstwo od tej zasady - należy interpretować w sposób zwężający. Oznacza to, że przy ocenie danych odnoszących się do stanu rodzinnego, majątkowego i dochodów strony nie mogą się pojawić jakiekolwiek wątpliwości, a jeśli takowe zaistnieją, to nie mogą one przemawiać na korzyść strony. Z mocy art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a", prawo pomocy w częściowym zakresie (a więc obejmujące, zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a., zwolnienie od części opłat sądowych) przyznaje się stronie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przy czym to do wnioskodawcy należy wykazanie, że w tego rodzaju sytuacji się znajduje. Winien on w tym celu przedstawić pełne dane odnośnie do kwestii istotnych z punktu widzenia wskazanej wyżej przesłanki przyznania prawa pomocy, a zatem te dotyczące stanu rodzinnego, posiadanego, majątku i dochodów. W razie zaś, gdy do strony skierowane zostanie wezwanie na podstawie art. 255 P.p.s.a., winna ona udzielić na nie wyczerpującej i jasnej odpowiedzi. Wskazane wezwanie służy bowiem ustaleniu sytuacji materialnej wnioskodawcy i ułatwieniu mu przekazania Sądowi wszystkich potrzebnych w tym zakresie danych. Gdy strona nie stosuje się do treści takiego wezwania w całości, powoduje to wątpliwości co do jej rzeczywistej sytuacji finansowej. Tego rodzaju wątpliwości powstały na gruncie niniejszej sprawy, bowiem w złożonym wniosku R. B. jako swoje dochody brutto wskazał kwotę 1630 zł, następnie odpowiadając na wezwanie podał, że jest to brutto kwota 2600 zł. Ponadto podane przez stronę comiesięczne wydatki – 2800 zł znacznie (tj. o 1000 zł) przekraczają uzyskiwany przez nią dochód tj. zgodnie z oświadczeniem 1800 zł netto. Świadczy to jednoznacznie o tym, że skarżący ma jakieś dodatkowe źródło dochodu, którego jednak na potrzeby złożonego przez niego wniosku o prawo pomocy nie ujawnia. Poza tym, wnioskodawca podał w sposób zbiorczy kwotę na utrzymanie części domu, którą wraz z rodziną zajmuje. Nie wyszczególnił natomiast wydatków na ten cel (tj. za prąd, gaz, opał itp.), jak też nie podał kwoty wydatkowanej na telefon swój i żony, umieszczając ten ostatni wydatek w kwocie 600 zł przeznaczanej na utrzymanie domu. Wnioskujący o pomoc nie przedłożył także wyciągu z rachunku bankowego swojego i żony, który miał zweryfikować jego twierdzenia dotyczące uzyskiwanych dochodów oraz ponoszonych wydatków. Należy także zwrócić uwagę, że skarżący ma dziesięcioletniego syna i siedmioletnią córkę, a zatem – jak sam wskazuje dzieci będące w wieku szkolnym, zaś wśród swoich wydatków wskazał kwotę 200 zł na przedszkole. Należy także zakwestionować jako tzw. wydatek konieczny w rozumieniu art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. kwotę 400 zł przeznaczaną co miesiąc na odzież i obuwie, czy też kwotę 200 zł miesięcznie na środki czystości. Wymiar tychże wydatków przekracza bowiem tzw. niezbędne utrzymanie. Z kolei brak w ogóle podstaw do zaliczenia do tychże wydatków kwoty 100 zł z przeznaczeniem na prezenty urodzinowe, książki i rozrywkę. Instytucja prawa pomocy nie ma na celu ochrony prywatnego majątku strony, lecz służy wsparciu osób, które rzeczywiście go potrzebują tj. bez dochodu lub też z dochodem pozwalającym jedynie na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych. Tymczasem rodzina wnioskodawcy, wbrew jego twierdzeniu o jedynym dochodzie w kwocie 1800 zł netto, wydatkuje co miesiąc kwotę o wiele wyższą tzn. 2800 zł i to nie tylko na podstawowe potrzeby człowieka, lecz także i te dodatkowe, jak np. w zakresie wspomnianej wyżej rozrywki. Powyższe okoliczności nie pozwalają, zdaniem rozpoznającej niniejszy wniosek, na jego uwzględnienie. Przedstawione bowiem dotychczas dane budzą wątpliwości, które nie mogą skutkować udzieleniem stronie wsparcia ze środków publicznych, których ilość jest ograniczona. Uznając więc, że R. B. nie wykazał, że znajduje się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej mu samodzielne sfinansowanie swojego udziału w postępowaniu, odmówiono zwolnienia go od wpisu od skargi. Wzięto przy tym pod uwagę, że do uiszczenia przedmiotowej opłaty zobowiązany jest solidarnie ze współskarżącym bratem. O powyższym orzeczono na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.