II SA/Rz 1030/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Ewa Partyka po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 r. w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosków AB i RB o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skarg AB i RB na decyzję Wojewody [.] z dnia [.] czerwca 2015 r. nr [.] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy w żądanym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu w kwocie 500 zł od wspólnie wniesionych w jednym piśmie procesowym skarg na opisaną w sentencji decyzję, skarżący wystąpili z wnioskami o przyznanie im prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Odrębnymi postanowieniami z dnia 15 września 2015 r. referendarz sądowy odmówiła przyznania skarżącym prawa pomocy. Z zachowaniem ustawowego terminu od orzeczeń tych wniesiono sprzeciw. Z informacji przekazanych przez skarżących wynika, że wraz z ojcem, który reprezentuje ich w postępowaniu sądowym jako pełnomocnik, mieszkają we wspólnym domu w [.]. Według oświadczenia nie prowadzą jednak wspólnego gospodarstwa domowego, a każda z rodzin prowadzi odrębną gospodarkę finansową i utrzymuje się samodzielnie. RB osiąga dochód w kwocie 1800 zł, na utrzymaniu ma żonę i dwoje małoletnich dzieci; według oświadczenia koszt utrzymania jego rodziny wynosi nie mniej niż 2900 zł miesięcznie. W domu zajmuje powierzchnię 80 m2. Z kolei Ab osiąga dochód w kwocie 1400 zł, na utrzymaniu ma żonę i małoletnie dziecko; według oświadczenia koszt utrzymania jego rodziny wynosi nie mniej niż 3000 zł miesięcznie. W domu zajmuje powierzchnię 70 m2. Bracia są współwłaścicielami nieruchomości rolnej nr ewid. 1361/5 o pow. 0,10 ha (której dotyczy postępowanie). Dom, w którym mieszkają znajduje się na innej działce o nr ewid. 953 (dane z Geoportalu). Nie posiadają oszczędności i innych wartościowych przedmiotów. Opłaty za media (prąd, woda, kanalizacja, telefon, gaz, internet) wynoszą odpowiednio miesięcznie 800 zł i 700 zł, na żywność przeznaczają po 800 zł, opłaty za przedszkola wynoszą po 200 zł, na odzież i obuwie przeznaczają po 400 zł, na paliwo po 300 zł, środki czystości po 200 zł, książki, rozrywkę i prezenty urodzinowe po 100 zł, lekarstwa i dentystę po 200 zł. Pomimo wezwania przez referendarza nie odnieśli się do kwestii posiadanych rachunków bankowych przez nich i ich żony, jak też pojazdów mechanicznych; nie nadesłali także żądanych wyciągów z tychże rachunków. Nie uszczegółowili też ponoszonych wydatków podając jedynie uogólnione wyżej wymienione kwoty. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Na wstępie zwrócić należy uwagę, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe zostało zainicjowane skargą wniesioną przed tą datą, dlatego też – w myśl art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) dalej: "Ppsa", stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z nim, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżący ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Tak więc, to na wnioskodawcach ciąży obowiązek wykazania ww. przesłanek, które podlegają sądowej weryfikacji. Biorąc pod uwagę, że wnioskodawcy są współwłaścicielami nieruchomości, z którą wiążą interes prawny w postępowaniu administracyjnym, w myśl art. 214 w zw. z art. 199 Ppsa, zobowiązani są do solidarnego ponoszenia kosztów zainicjowanego przez siebie postępowania sądowego. Z tej też przyczyny rozpoznając zgłoszone żądania przyznania prawa pomocy Sąd ocenił łącznie ich stan majątkowy i rodzinny. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali okoliczności uzasadniających zastosowanie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa. Przede wszystkim wskazane przez nich wydatki na utrzymanie rodzin znacznie, niemal dwukrotnie, przewyższają ujawnione dochody, co podaje w wątpliwość złożone oświadczenia o stanie majątkowym. Skoro pokrywają comiesięcznie wydatki na poziomie 3 000 zł każdy z osobna, to z pewnością muszą posiadać albo oszczędności albo dodatkowe źródła dochodu – sami lub ich żony albo rodzice, którzy mogą ich wspierać finansowo, zwłaszcza że wszyscy mieszkają w jednym obiekcie. Nie korzystają zaś z pomocy społecznej, a nie wykazali, aby zaciągali jakieś zobowiązania finansowe, skoro nie posiadają dodatkowych źródeł dochodu czy choćby oszczędności. Ponadto, pomimo wezwania, nie przestawili wyciągów z posiadanych przez nich i ich żony rachunków bankowych; w ogóle nie odnieśli się do tego wezwania. Nie wykazali, jakie rzeczywiście ponoszą wydatki na poszczególne media, na jakich zasadach dokonują podziału kwot wynikających z rachunków, np. za prąd, gaz, wodę czy usługi telekomunikacyjne, czy też np. posiadają odrębne liczniki i umowy na dostawę tych mediów, co mogłoby potwierdzić - albo zaprzeczyć - oświadczeniu o prowadzeniu odrębnych gospodarstw domowych. Nie złożyli oświadczeń co do posiadanych pojazdów, choć wydatkują na paliwo po 300 zł każdy. Sugeruje to więc ich posiadanie. Nadto, Sądowi wiadome jest z urzędu, że podobnych wyjaśnień – pomimo wezwania, AB nie złożył również w sprawie o sygn. II SA/Rz 1447/14. Z podanych względów Sąd uznał, że skarżący nie wykazali w dostateczny sposób swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i rodzinnej. Złożone oświadczenia nie są wiarygodne, nie zostały poparte np. dowodami z dokumentów (rachunkami, wyciągami bankowymi). Są niekompletne i wynika to z braku współdziałania z Sądem w wyjaśnianiu okoliczności mających istotne znaczenie z punktu widzenia dyspozycji art. 246 Ppsa. Tymczasem przyznanie prawa pomocy związane jest z finansowaniem kosztów postępowania sądowego ze środków publicznych i wymaga, aby decyzje w tym zakresie podejmowane były na podstawie nie budzących wątpliwości okoliczności przedstawionych przez osoby niemające do ukrycia żadnych informacji o swojej rzeczywistej kondycji majątkowej. Wyjaśnić przy tym należy, że Sąd uznał za zbędne kierowanie do nich kolejnego wezwania w tym zakresie, skoro poprzednie wystosowane przez referendarza sądowego nie zostało wykonane w pełnym zakresie, a w interesie wnioskodawców było ujawnienie wszystkich istotnych okoliczności mogących mieć wpływ na rozpoznanie wniosków o przyznanie prawa pomocy. Z podanych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji postanowienia.