II SA/Rz 1030/23

WyrokWSA w Rzeszowie2023-11-02

Skład orzekający: Paweł Zaborniak, Elżbieta Mazur - Selwa, Karina Gniewek - Berezowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z powodu braku spełnienia przesłanek ustawowych, w szczególności braku stałej i długotrwałej opieki oraz rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki, jest zgodna z prawem w sytuacji, gdy opieka nad osobą niepełnosprawną jest wykonywana sporadycznie i nie ogranicza możliwości podjęcia pracy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie, która faktycznie sprawuje stałą lub długotrwałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia. W sprawie Skarżąca nie wykazała, że sprawuje taką opiekę, gdyż jej działania były sporadyczne i nie wymagały rezygnacji z pracy. W konsekwencji odmowa przyznania świadczenia była prawidłowa i zgodna z prawem.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania świadczenia, wskazując na brak stałej i długotrwałej opieki oraz rezygnacji z zatrudnienia. Skarżąca była nieobecna podczas prób wywiadu środowiskowego, a zakres wykonywanych przez nią czynności opiekuńczych był sporadyczny i nie wymagał rezygnacji z pracy. Matka była w miarę samodzielna i nie wymagała stałej opieki.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr SKO.4115.308.2023 oraz decyzję Wójta Gminy z dnia 10 marca 2023 r. nr ŚR.524-1.2.2023.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa AWSA Karina Gniewek - Berezowska /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 2 listopada 2023 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu z dnia 18 kwietnia 2023 r. nr SKO.4115.308.2023 w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego – skargę oddala – Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Przemyślu (dalej: "Organ II instancji", "Organ odwoławczy", "SKO", "Kolegium") z 18 kwietnia 2023 r. nr SKO.4115.308.2023, utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] (dalej: "Organ I instancji", "Wójt") z 10 marca 2023 r. nr ŚR.524-1.2.2023 wydaną w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W podstawie prawnej decyzji Organ powołał art. 138 § 1 w zw. z art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.; dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 17 ust. 1a i art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 390; dalej: "u.ś.r."). Wydanie decyzji poprzedzało postępowanie administracyjne o następującym przebiegu. Wnioskiem z 10 lutego 2023 r. M. W. (dalej: "Skarżąca") zwróciła się do Wójta o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego związanego ze sprawowaniem opieki nad matką A. O., legitymującą się wypisem z treści orzeczenia Rzeczoznawcy Kasy o okresowej niezdolności do samodzielnej egzystencji do maja 2024 r. W trakcie postępowania administracyjnego Organ I instancji ustalił, że osoba wymagająca opieki jest wdową i zamieszkuje wraz z synem i jego rodziną. Osoba wymagająca opieki oprócz Skarżącej ma jeszcze czworo dzieci: jedna córka pracuje zawodowo i zamieszkuje w A., druga córka zamieszkuje w S. i prowadzi gospodarstwo rolne, jeden syn zamieszkuje wraz z rodziną w S. w domu rodzinnym, w celach zarobkowych wyjeżdża poza granice Polski oraz drugi syn pracuje zawodowo i zamieszkuje w A. Z kolei Skarżąca jest osobą długotrwale bezrobotną, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy, bez prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Podczas postępowania pracownicy podjęli trzy próby przeprowadzenia rodzinnego wywiadu środowiskowego ze Skarżącą w miejscu zamieszkania jej matki w dniach: 20.02.2023 r., 22.02.2023 r. oraz 24.02.2023 r. W trakcie każdej wizyty pracowników socjalnych Skarżąca była nieobecna. Podczas pierwszej próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ze Skarżącą, pracownicy socjalni spisali stosowny protokół z rozmowy z osobą wymagającą opieki, która poinformowała ich, że jej córka – Skarżąca jest chora i wymiotuje z uwagi na [...] i w tym dniu nie pojawiła się u niej. Ponadto wskazała, że córka wykonuje wobec niej następujące czynności: obcinanie paznokci - w razie potrzeby, wskazuje dawkowanie leków bez ich podawania codziennego, pranie pościeli w miejscu zamieszkania Skarżącej, wypisywanie recepty od lekarza rodzinnego - w razie potrzeby, robienie zakupów - w razie potrzeby. Skarżąca odwiedza matkę jeden raz w tygodniu (odległość od miejsca zamieszkania kobiet wynosi 0.5 km). Osoba wymagająca opieki wyjaśniła również, że obecnie nie potrzebuje stałej opieki, ponieważ funkcjonuje samodzielnie. Sama przygotowuje dla siebie posiłki zgodnie z dietą, sama wykonuje czynności higieniczne, sama się ubiera i przebiera. Podczas tej próby przeprowadzenia wywiadu w domu był obecny syn A. O., z którym ww. zamieszkuje. Ze złożonego przez niego oświadczenia wynika, że jego matka jest samodzielna, w jej przypadku można mówić o pomocy, a nie stałej i długotrwałej opiece jaką świadczy względem niej jego siostra – Skarżąca. Podał, że jego matka nocuje u córki M. tylko w sytuacji, kiedy jest taka potrzeba, w związku z koniecznością zabezpieczenia dzieci w momencie, kiedy ona nie jest w stanie im tej opieki zapewnić. Na wizyty do lekarza rodzinnego chodzi sama, a do lekarzy specjalistów zawozi ją jego żona albo siostra E. W innych sytuacjach matka nie nocuje poza domem. Z informacji uzyskanych przez Organ I instancji z urzędu wynika z kolei, że Skarżąca jest osobą [...]. Osoba wymagająca opieki podczas pozostawania przez Skarżącą w [...] przejęła opiekę nad małoletnimi wnuczkami do czasu [...]. Ponadto wiadomym jest, że Skarżąca jest w ciąży i posiada własne problemy zdrowotne. W wyniku tak przeprowadzonego postępowania administracyjnego, Wójt Gminy [...] decyzją z 10 marca 2023 r. nr ŚR.524-1.2.2023 odmówił przyznania Skarżącej prawa do wnioskowanego świadczenia. ze względu na brak spełnienia ustawowych przesłanek do jego przyznania. W uzasadnieniu decyzji Wójt powołał się na art. 17 ust. 1b pkt 1 u.ś.r., zgodnie z którym warunkiem przyznania świadczenia jest powstanie niepełnosprawności u osoby wymagającej opieki przed 18 rokiem życia lub w trakcie trwania nauki w szkole lub szkole wyższej nie później niż do ukończenia 25 roku życia oraz brak sprawowania stałej opieki nad matką. Od powyższej decyzji Skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła odwołanie, w którym zarzuciła naruszenie prawa materialnego, mającego istotny wpływ na wydanie przedmiotowej decyzji, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. akt K38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Wobec tak sformułowanego zarzutu Skarżąca wniosła o uwzględnienie odwołania i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia. Po rozpoznaniu złożonego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Przemyślu, opisaną na wstępie decyzją z 18 kwietnia 2023 r. nr SKO.4115.308.2023 utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Za błędny Kolegium oceniło pogląd Organu I instancji co do sposobu wykładni art. 17 ust. 1b u.ś.r. zwłaszcza w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r. o sygn. K 38/13. Wyjaśniło, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Organ odwoławczy wskazał, że należy wziąć pod uwagę, że skutkiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do art. 17 ust. 1b u.ś.r. jest stwierdzenie, że opiekunowie dorosłych osób niepełnosprawnych muszą być przez ustawodawcę traktowani jako podmioty należące do tej samej kategorii. Nie mogą być traktowani w sposób odmienny. W stanie prawnym sprzed wydania wyroku Trybunału ich sytuacja prawna była zróżnicowana. Zróżnicowanie to było powiązane z określeniem momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki jako istotnego kryterium regulacji prawnej prowadząc jednak do arbitralnego, a więc niekonstytucyjnego, zróżnicowania w obrębie tej samej grupy podmiotów podobnych. W konsekwencji, wbrew stanowisku Organu I instancji, nie jest dopuszczalne oparcie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r., która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Przepis ten może być stosowany, jednak z pominięciem kryterium momentu powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki. Kolegium wyjaśniło, że Organ I instancji odniósł się do "stałości opieki". Świadczenie pielęgnacyjne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie jest bowiem przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż wynika ona z prawnego i moralnego obowiązku np. dziecka względem rodzica, lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą i nie ma innych możliwości zapewnienia opieki osobie niepełnosprawnej. Jest kompensacją strat materialnych. Z dokonanych ustaleń wynika, że A. O. pomimo osiągniętego wieku i opisanego stanu zdrowia jest osobą w miarę samodzielną, nie jest osobą leżącą, niezdolną do samodzielnego pozostania w domu, dla której należy podporządkować rutynę dnia codziennego. Z akt sprawy nie wynika, żeby wymagała stałego nadzoru w związku ze stanem umysłowym. Z dokumentacji wynika, że to właśnie A. O. sprawuje opiekę nad małoletnimi dziećmi Skarżącej, w sytuacjach w których ona nie jest w stanie samodzielnie, [...], tej opieki im zapewnić. Jednocześnie jak wynika z ustaleń Wójta, Skarżąca zamieszkuje w odległości od domu matki ok 0,5 km i odwiedza matkę raz w tygodniu, posiada własną rodzinę i obecnie jest w ciąży. W ocenie Kolegium zarówno te fakty, jak i wątpliwości Organu I instancji co do sprawowanej opieki prowadzą do wniosku, że nie daje ona rękojmi prawidłowego sprawowania stałej opieki nad matką w dłuższej perspektywie. M. W. reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę na ww. decyzję Kolegium, w której zwróciła się o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] z 10 marca 2023 r. nr ŚR.524-1.2.2023 i orzeczenie co do istoty sprawy, poprzez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy Organowi I instancji do ponownego rozpoznania; o zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, a także o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym. Pełnomocnik Skarżącej zarzucił naruszenia prawa materialnego, poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r., poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez Skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że istotą opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jest nie tylko jej stałość i ciągłość, ale także zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą jest sprawowana; zapewnienie jej egzystencji, której bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Zatem nie sposób przyjąć, że skoro pomoc (opieka) świadczona przez Skarżącą matce nie jest wykonywana przez całą dobę (a jedynie we wskazanych godzinach), to tym samym nie można mówić o opiece "stałej i długoterminowej" w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. Abstrahując od kwestii, że w sprawowaniu opieki, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. chodzi przede wszystkim o pomoc w zapewnieniu zaspokojenia normalnych, podstawowych i codziennych potrzeb egzystencjalnych osobie niepełnosprawnej, których ta z uwagi na stopień niepełnosprawności (schorowania) nie jest w stanie sobie sama zapewnić. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: a) naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Ponadto, jak wynika z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy [...] odmawiającą Skarżącej przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad matką. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. 1a. Osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. 1b. Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia. W pierwszej kolejności wskazać należy, że w toku postępowania odpadła negatywna przesłanka przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, o jakiej mowa w art. 17 ust. 1b u.ś.r. Prawidłowo Kolegium powołało się wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, w którym Trybunał orzekł, że art. 17 ust, 1b u.ś.r. w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnoprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji. W konsekwencji rację należy przyznać również Kolegium, że nie było dopuszczalne oparcie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b u.ś.r. Wyjaśnić należy, że świadczenie pielęgnacyjnej jest to pomoc finansowa Państwa świadczona rodzinom dotkniętym niepełnosprawnością. Stanowi rekompensatę za sprawowanie faktycznej opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, powodującej w konsekwencji niemożność wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej przez opiekuna. Celem świadczenia pielęgnacyjnego jest udzielenie materialnego wsparcia osobom, które rezygnują z aktywności zawodowej, żeby opiekować się osobą niepełnosprawną. Z oczywistych względów opieka ta musi odpowiadać potrzebom osoby niepełnosprawnej. Dla spełnienia przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r. zasadnicze znaczenie ma faktyczne sprawowanie opieki w zakresie wynikającym z orzeczenia o niepełnosprawności i pozostająca z tą opieką w związku przyczynowo - skutkowym rezygnacja bądź niepodejmowanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Warunek "niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki" należy łączyć z wymogiem sprawowania stałej lub długotrwałej i osobiście świadczonej opieki. Zakres czynności rzeczywiście świadczonych przez opiekuna na rzecz osoby niepełnosprawnej, musi w sposób oczywisty stanowić przeszkodę do wykonywania pracy zawodowej. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że zgodnie z brzmieniem art. 17 ust. 1 u.ś.r. na równi z rezygnacją z zatrudnienia należy traktować niepodejmowanie pracy w celu sprawowania opieki. Przyjmuje się, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobie bezrobotnej, która była zatrudniona lub wykonywała pracę zarobkową w formach określonych w art. 3 pkt 22 u.ś.r. i zrezygnowała z niej bądź też mając możliwość podjęcia zatrudnienia lub wykonywania pracy zarobkowej, z możliwości tej nie korzysta w celu sprawowania opieki. W sprawie nie ulega wątpliwości, że osoba wymagająca opieki tj. A. O. legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Nie ulega także wątpliwości, że Skarżąca – córka wymagającej opieki znajduje się w grupie osób obowiązanych do opieki i jednocześnie uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego. Jak wykazało również przeprowadzone przez Organy postepowanie, Skarżąca wykonuje względem matki czynności opiekuńcze, jednak ich zakres z całą pewnością nie mieści się w zakresie opieki, o jakiej mowa w analizowanym przepisie. Świadczy o tym chociażby fakt, że podczas trzykrotnie podejmowanej próby przeprowadzenia wywiadu środowiskowego ze Skarżącą w dniach: 20, 22 i 24 lutego 2023 r., ta nie była obecna. O ile można się zgodzić, że sprawujący opiekę może opuszczać mieszkanie swojego podopiecznego, choćby w celu wykonania zakupów czy innych czynności opiekuńczych, które mieszczą się w zakresie opieki a wymagają wyjścia na zewnątrz, to jednak nieobecność Skarżącej nie były nimi usprawiedliwiona. Podczas pierwszej próby matka Skarżącej wyjaśniła, że ta jest chora, a ponadto jest w ciąży i wymiotuje, w związku z czym przebywa pod adresem swojego zamieszkania. Również kolejne nieobecności Skarżącej nie zostały usprawiedliwione okolicznościami świadczącymi o tym, że jej nieobecność spowodowana jest czynnościami mieszczącymi się w zakresie wyręczania osoby podopiecznej z jej codziennych obowiązków. Ponadto czynności podane przez matkę Skarżącej, jako wykonywane w ramach świadczonej pomocy nie mogą zostać uznane za takie, których wykonywanie na co dzień powoduje konieczność rezygnacji z pracy. Po pierwsze matka Skarżącej podała, że czynności te świadczone są jedynie w razie potrzeby. Po drugie wskazane czynności to: obcinanie paznokci, dawkowanie leków bez ich codziennego podawania, pranie pościeli, "wypisywanie recepty od lekarza rodzinnego", zakupy. Po trzecie matka Skarżącej przyznała, że obecnie nie potrzebuje stałej opieki ponieważ funkcjonuje samodzielnie, sama przygotowuje sobie posiłki zgodnie z dietą, sama wykonuje czynności higieniczne, ubiera się, a córka odwiedza ją raz w tygodniu. Nie bez wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia pozostają wyjaśnienia zamieszkującego wraz z matką brata Skarżącej D. O., który pouczony o odpowiedzialności za składanie fałszywych oświadczeń wskazał, że matka uzyskała orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności z inicjatywy jego małżonki, która zgromadziła stosowne orzeczenia lekarskie. Oświadczył, że matka aktualnie jest w stanie samodzielnie funkcjonować, nie jest osobą leżącą, nie wymaga pielucho – majtek, sama przygotowuje posiłki, nie opłaca rachunków ponieważ takich nie posiada. Obejściem zajmuje się jego żona wraz z dziećmi. Matka samodzielnie sprząta pokój, który zajmuje, samodzielnie się ubiera. Wymaga opieki, ale nie jest to opieka całodobowa czy stała. Dodał, że na wizyty lekarskie chodzi sama lub zawozi ją na nie jego żona, albo druga siostra E. Zaprzeczył by taką opiekę sprawowała Skarżąca. Podniósł, że matka przebywa w mieszkaniu Skarżącej tylko wtedy gdy zachodzi potrzeba opieki nad dziećmi Skarżącej. Podczas kolejnych prób przeprowadzenia wywiadu środowiskowego 22 kwietnia i 24 lutego 2023 r. Skarżącej również nie było w miejscu zamieszkania matki. W uzasadnieniu do decyzji Organ stwierdził, że z informacji znanych mu z urzędu Skarżąca jest osobą [...]. W świetle powyższych okoliczności Sąd stwierdza, że wnioski Organów o braku spełnienia przez Skarżącą przesłanek do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są oczywiste. Świadczone przez Skarżącą czynności w ramach opieki nad matką są sporadyczne i nie angażują jej na tyle by móc w ogóle rozważać kwestię zakresu świadczonych usług na tle możliwości podjęcia zatrudnienia. Sąd nie ma wątpliwości i nie miały ich również Organy, że czynności te mogą być wykonywane bez jakiegokolwiek ograniczenia w możliwości zatrudnienia. W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy był wyczerpujący i wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia. Zaprzeczył on twierdzeniom Skarżącej, że zrezygnowała z pracy w związku z opieką nad matką. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że stan zdrowia matki nie był powodem rezygnacji z pracy, ani też nie generował zakresu opieki wymagającego takiej rezygnacji. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło