II SA/Rz 1033/11

PostanowienieWSA w Rzeszowie2011-11-22

Skład orzekający: Paweł Zaborniak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu, może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca posiada pewne zasoby majątkowe i uzyskuje dochody, mimo że ich wysokość nie pozwala na pokrycie wszystkich kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu, może zostać przyznane jedynie osobie fizycznej, która wykaże całkowity brak środków majątkowych zdatnych do pokrycia kosztów postępowania. W przypadku posiadania przez stronę pewnych zasobów majątkowych (np. nieruchomości, pojazdu, stałych dochodów), które nie pozwalają na pokrycie wszystkich kosztów, ale których poniesienie spowodowałoby uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego, możliwe jest przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych, ale nie ustanowienie adwokata z urzędu.
Stan faktyczny
Strony skarżące A. i J. Ł. złożyły wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z urzędu w sprawie dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Uzasadniły wniosek brakiem wystarczających środków na pokrycie wpisu sądowego w kwocie 500 zł oraz skomplikowanym stanem prawnym sprawy. Rodzina skarżących składa się z pięciu osób, a ich miesięczne dochody wynoszą 2641 zł, przy czym ponoszą znaczne wydatki związane z utrzymaniem gospodarstwa domowego, edukacją i leczeniem.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono strony skarżące od kosztów sądowych w pełnej wysokości. 2. Odmówiono ustanowienia adwokata z urzędu.

Pełny tekst orzeczenia

22 listopad 2011 r. POSTANOWIENIE Referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Referendarz sądowy Paweł Zaborniak po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2011 r., na posiedzeniu niejawnym wniosku A. i J. Ł., o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie adwokata z urzędu, do sprawy ze skargi wyżej wymienionych oraz M. G., na decyzję Wojewody [...], z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...], o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, - postanawia – 1. zwolnić strony skarżące od kosztów sądowych w pełnej wysokości, 2. odmówić ustanowienie adwokata z urzędu. Strony skarżące A. i J. Ł. w ramach sprawy o sygn. II SA/Rz 1033/11, złożyły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został złożony do sprawy dotyczącej kontroli decyzji Wojewody [...] wyrażającej zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, wszczętej ze skargi A. i J. Ł. oraz M. G. Ze względu na przedmiot skargi, strony skarżące zobowiązane są do solidarnego uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. Wniosek o prawo pomocy został uzasadniony brakiem wystarczających środków na pokrycie wpisu sądowego oraz skomplikowanym stanem prawnym sprawy. Rodzina Ł. składa się z pięciu osób. W skład gospodarstwa wchodzą oprócz skarżących trzy córki. Gospodarstwo domowe uzyskuje łączne dochody w kwocie 2641 zł. Wydatki konieczne rodziny stanowi – czynsz za mieszkanie 630 zł, opłaty za nośniki energii 500 zł, dojazdy do kliniki w G. 320 zł, czesne córki A. 530 zł, mieszkanie córki A. – 320 zł, czesne za naukę i bilet miesięczny córki M. 315 zł. Pozostała część dochodów jest przeznaczana na pokrycie wydatków związanych z zakupem wyżywienia oraz ubrania. Należy dodać, że w dyspozycji członków gospodarstwa jest dom, mieszkanie, 1,3 ha nieruchomości rolnej, a także samochód osobowy marki DAEWOO. Stwierdzono, co następuje: Strony skarżące ubiegają się o przyznanie prawa pomocy w całości. Ze względu na tak szeroko ustalone granice wniosku o prawo pomocy, A. i J. Ł. powinni udowodnić, że spełniają przesłanki, których mowa w treści art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej P.p.s.a.). W myśl tego przepisu, prawo pomocy w zakresie całkowitym może otrzymać osoba fizyczna, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego ze względu na brak jakichkolwiek środków majątkowych zdatnych do pokrycia tych kosztów. Strony skarżące wykazały w sposób nie budzący wątpliwości, że nie będą w stanie pokryć kosztów sądowych z własnych zasobów. Wysokość wpisu sądowego w kwocie 500 zł, a także ewentualne przyszłe wpisy sądowe i opłaty, zdecydowanie przekraczają ustalone możliwości majątkowe stron. Dlatego zasadnym jest zniesienie tych ciężarów finansowych w pełnej wysokości. Nie jest natomiast uzasadniony wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. Skarżący posiadają pewne zasoby majątkowe, które nie pozwalają traktować ich za osoby całkowicie pozbawione możliwości współuczestniczenia w kosztach postępowania. Warto przypomnieć, że art. 245 § 1 pkt 1 p.p.s.a. dotyczy takich osób fizycznych, które nie posiadają żadnych środków majątkowych zdatnych do pokrycia kosztów postępowania sądowego. Skarżący posiadają majątek w postaci pojazdu samochodowego, nieruchomości, domu oraz mieszkania. Uzyskują także stałe dochody. Wobec tego ich sytuacja nie jest na tyle ciężka aby wymagała stosowania tak szerokiej pomocy jaką przewiduje art. 245 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Reasumując, strony wykazały przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, czyli udowodniły że poniesienie części kosztów postępowania spowoduje uszczerbek na poziomie utrzymania koniecznego członków ich gospodarstwa domowego (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Z zaznaczonych wyżej względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia w oparciu o art. 246 § 1 pkt 1 i 2 oraz art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło