II SA/Rz 1034/15

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 16 października 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku D. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego - postanawia - przyznać wnioskodawczyni D. B. prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. D. B. i J. B. wezwani zostali do solidarnego uiszczenia wpisu w kwocie 100 zł od ich wspólnej skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi J. B. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 15 września 2015 r. referendarz sądowy w tut. Sądzie przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, odmawiając uwzględnienia żądania o ustanowienie zawodowego pełnomocnika. Postanowieniem z dnia 22 września 2015 r. tut. Sąd odrzucił z kolei skargę D. B. z uwagi na jej nieopłacenie przez wymienioną. Po otrzymaniu odpisu tego ostatniego orzeczenia D. B. złożyła w tut. Sądzie wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku uiszczenia opłaty od skargi z jednoczesnym żądaniem zwolnienia od kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wobec powyższego, wysłano do strony egzemplarz urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy celem jego wypełnienia i odesłania do Sądu. W złożonym następnie wniosku D. B. podtrzymała żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, podając, że uzyskuje emeryturę w wysokości 757,26 zł netto, która to kwota pozwala jej na bardzo skromne życie. Podkreśliła, że pozostaje w stałym leczeniu, co powoduje określone wydatki. Wnioskodawczyni wskazała, że na jej majątek składają się: gospodarstwo rolne o pow. 3,20 ha oraz dom o pow. 75 m.kw. Emerytura pobierana przez męża wynosi 1089,21 zł netto. Podniosła, że mąż także pozostaje w leczeniu. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek o przyznanie prawa pomocy, w tym więc o zwolnienie od kosztów sądowych strona postępowania sądowego może złożyć na każdym etapie tego postępowania, co wynika z brzmienia art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), określanej w dalszej części jako "P.p.s.a.". Należy jednak mieć na względzie, że wywołuje on skutki na przyszłość tzn. dotyczy kosztów sądowych, które mogą się ewentualnie pojawić w dalszym toku postępowania. W sytuacji zaś, gdy strona wezwana do uiszczenia określonej opłaty sądowej nie uiściła jej, to żądanie przywrócenia terminu do dokonania tego rodzaju czynności procesowej jest niedopuszczalne, jako, że – co wyżej zaznaczono – P.p.s.a. nie przewiduje terminu dla złożenia wniosku o prawo pomocy. Skoro więc terminu takiego nie można przekroczyć, to jako niedopuszczalne należy traktować żądanie jego przywrócenia. Inną kwestią jest natomiast złożenie ewentualnego wniosku o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi, o ile oczywiście istnieją przyczyny uzasadniające zaistniałe opóźnienie. Należy też wskazać, że D. B. złożyła do tut. Sądu skargę wraz z mężem J. B. i wobec jej odrzucenia w stosunku do niej, przedmiotowy środek zaskarżenia zostanie rozpoznany jako pochodzący od J. B. Przechodząc z kolei do merytorycznego rozpoznania żądania strony o prawo pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych należy wskazać, że w tym zakresie skorzystano z danych przedstawionych dla potrzeb instytucji prawa pomocy, przez skarżącego, z którym D. B. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym. I tak wynika z nich, że w 2014 r. rodzina uzyskała środki pieniężne od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w związku z posiadaniem gruntów rolnych w wysokości 2040,35 zł. Comiesięczne wydatki wnioskodawczyni i jej męża przedstawiają się następująco: żywność – 620 zł, leczenie – 250 zł, "inne istotne" – 80 zł, energia elektryczna – 235 zł, woda – 33 zł, kanalizacja – 30 zł, wywóz śmieci – 12 zł, węgiel – 290 zł, drewno – 100 zł, telefony – 50 zł, utrzymanie ciągnika rolniczego – 120 zł, utrzymanie samochodu osobowego – 90 zł, gaz – 110 zł. Powyższe informacje skłaniają do uwzględnienia żądania wnioskodawczyni. Wynika z nich bowiem, że praktycznie całość dochodów rodziny przeznaczana jest na wydatki odnoszące się do zaspokojenia podstawowych potrzeb człowieka. Wedle zaś art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., częściowe prawo pomocy (tj. takie, o jakie ubiega się wnioskodawczyni) przysługuje osobie, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Skoro więc uzyskiwane przez wnioskodawczynię i jej męża dochody służą pokryciu wydatków związanych z utrzymaniem własnym, leczeniem (co obrazuje złożona w sprawie dokumentacja lekarska) oraz utrzymaniem domu, to spełniona jest określona wyżej przesłanka przyznania stronie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z podanych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.