II SA/Rz 1037/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Magdalena Józefczyk /spr./ Protokolant: sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 27 października 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej - skargę oddala - II SA/Rz 1037/04 UZASADNIENIE Decyzją z [...]r. nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz na podstawie § 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115), po rozpatrzeniu odwołania S.G. utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Nadzoru Sanitarnego w J. z[...]r. [...]o braku podstaw do stwierdzenia u S. G. choroby zawodowej, obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem W odwołaniu od tej decyzji S.G. nie zgadził się z decyzją organu I instancji, gdyż w Zakładach Tworzyw Sztucznych "G." w Ja. pracował przez 27 lat na stanowiskach narażonych na hałas. Zakład pracy nie dysponował pomiarami hałasu do 1991r., a badania prowadzone później - zdaniem skarżącego - nie odzwierciedlają prawdy. Niezrozumiały jest fakt, że zarówno pracodawca jak i organy inspekcji sanitarnej nie zwróciły uwagi na wyniki badań okresowych pracowników, w których potwierdzono szkodliwy wpływ wykonywanej pracy na zdrowie. Organ uwzględnił jedynie zalecenie lekarza dopuszczające wykonywanie pracy najpierw w natężeniu 85dB, a następnie w 80 dB w ochronnikach słuchu. Skarżący zwrócił też uwagę na różnicę w wynikach badań w zakresie ubytku słuchu wykonanych przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w R. oraz przez Instytut Medycyny Pracy I Zdrowia Środowiskowego w S., która wynosiła 4 dB, co wskazywałoby na poprawę słyszalności. Stwierdził, że wyniki badań wykonane w J. ZOZ różnią się diametralnie, bo ubytek słuchu wahał się od 80-90 dB, a nie na poziomie 35-35 dB. Organ odwoławczy nie podzielił argumentów odwołania, wobec zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Organ wyjaśnił, że przy stwierdzeniu choroby zawodowej uwzględnia się choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej z poz. 21 wykazu chorób zawodowych jest potwierdzenie wieloletniej pracy w narażeniu na hałas oraz rozpoznanie przez uprawnione jednostki medycyny pracy choroby obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego o wielkości co najmniej 45dB w uchu lepiej słyszącym. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że skarżący mógł być eksponowany na hałas o zmiennej wielkości podczas pracy zawodowej, co potwierdzają zapisy w okresowych badaniach profilaktycznych oraz analiza narażenia dokonana przez organ I instancji. U skarżącego stwierdzono odbiorcze uszkodzenie słuchu, które mogło być spowodowane działaniem hałasu zawodowego, jednakże wielkość tego uszkodzenia nie spełnia obowiązujących w aktach prawnych kryteriów choroby zawodowej narządu słuchu tj. wielkość ubytku 45dB w uchu lepiej słyszącym. Organ wyjaśnił, że dowodem w sprawie mogą być wyłącznie opinie biegłych lekarzy wykonujących swój zawód w placówkach wymienionych w § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 1115). W skardze do Sądu skarżący wniósł o ponowne rozpoznanie sprawy, bo zaskarżona decyzja jest niesprawiedliwa i krzywdząca, a uzasadnienia decyzji obydwu instancji są małowiarygodne, gdyż przepisano całe akapity z wywiadu zawodowego. Nie wyjaśniono, w jaki sposób została osiągnięta wielkość ubytku słuchu w takiej wysokości, bowiem audiogramy wykonane przez jasielskich lekarzy wykazują ubytek słuchu pomiędzy 80-90 dB. Nie zgodził się z twierdzeniem organów, że badania przeprowadzone w J. nie miały znaczenia dla sprawy, bowiem lekarze ci otrzymali uprawnienia do wykonywania zawodu lekarza. Podniósł że kłopoty ze słuchem zaczęły się w 1997r., a więc jeszcze w czasie kiedy był pracownikiem ZTS "G." i to zakład winien był skierować skarżącego na badania o podejrzenie choroby zawodowej. Tymczasem zakład zlekceważył nawet zalecenia lekarskie odnośnie wyposażenia w ochronniki słuchu, w które otrzymał z dwuletnim opóźnieniem. Skarżący podniósł, że jednostki medyczne odmówiły mu wydania jego wyników badań. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 stawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej w skrócie p.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Poddawszy takiej kontroli zaskarżoną decyzje Sąd doszedł do przekonania, że nie zaistniały przypadki wymienione w art. 145 § 1 p.p.s.a., to jest naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie przepisów prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono wpływ na wynik sprawy, skutkujące potrzebą wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W rozpoznawanej sprawie zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej nastąpiło 19 marca 2003r. przez lekarza sprawującego opiekę profilaktyczną nad pracownikiem. Zgłoszenie to nastąpiło w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. nr 132, poz. 115), zwane dalej rozporządzeniem, które weszło w życie 3 września 2002r. Stosownie do § 2 ust. 2 cyt. rozporządzenia, zgłoszenie choroby zawodowej oraz jej rozpoznanie może nastąpić u pracownika lub byłego pracownika, zwanego dalej "pracownikiem", w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym lub po zakończeniu pracy w takim narażeniu, nie później jednak niż w okresie, który został określony w wykazie chorób zawodowych. Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej u pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową dokonuje pracodawca zatrudniający pracownika, u którego podejrzewa się chorobę zawodową, albo lekarz, który podczas wykonywania zawodu powziął podejrzenie choroby zawodowej u pracownika (§ 3 ust. 1). Ze skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej wynika, że dotyczy ono pracy w hałasie do 85 dB, gdyż skarżący był zatrudniony w narażeniu na ten czynnik w środowisku pracy, w okresie od 18.08.1975r. do sierpnia 2002, kiedy przeszedł na rentę. Zatem zgłoszenie dotyczy choroby zawodowej wymienionej w pkt 21 wykazu chorób zawodowych tj. obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem, wyrażony podwyższeniem progu słuchu o wielkości co najmniej 45 dB w uchu lepiej słyszącym, obliczony jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,i 3 kHz, przy czym zgłoszenie wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych, upoważniających do rozpoznania choroby zawodowej mimo wcześniejszego zakończenia narażenia zawodowego nie może przekroczyć 2 lat od jej zakończenia. W przypadku skarżącego został zachowany termin zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzyma podejrzenie zgłoszenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika, którego dotyczy podejrzenie na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej, o której mowa w § 5 ust.2 rozporządzenia, powiadamiając o tym pracodawcę i jednostkę państwową medycyny pracy sprawującą profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem, z którym pracodawca zawarł umowę w trybie określonym odrębnymi przepisami. Z akt sprawy wynika, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w J. o wszczęciu postępowania powiadomił jednostkę medycyny pracy, która dokonała zgłoszenia choroby zawodowej u skarżącego, sporządził kartę oceny narażenia zawodowego wg załącznika nr 4 rozporządzenia, zobowiązał pracodawcę do przedłożenia charakterystyki narażenia zawodowego, a z udziałem skarżącego sporządził protokół z postępowania w sprawie choroby zawodowej (akta admin. I inst. karty nr 2-8). W dalszej kolejności S.G. został skierowany na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do jednostki orzeczniczej. Badania w I instancji wykonywano w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w R.W orzeczeniu lekarskim nr 25/2004 stwierdzono brak podstaw do rozpoznania obustronnego trwałego ubytku słuchu typu ślimakowego spowodowanego hałasem – pkt 21. W uzasadnieniu jednostka orzecznicza wyjaśniła, że analizowane wyniki badań profilaktycznych od 1997r. nie ujawniły przeciwwskazań do pracy w hałasie ponad 85 dB. Wykonane 3-krotne, poszerzone badania audiometryczne słuchu wykazały obustronny ubytek słuchu typu odbiorczego, którego średnia wielkość wynosi w uchu prawym – 37 dB, a w uchu lewym - 35 dB. Wielkość rozpoznanego ubytku słuchu oraz tylko okresowe narażenie na hałas nieznacznie przekraczający normatywy higieniczne (86,8 dB) nie dawały podstaw do rozpoznania choroby zawodowej słuchu. W wyniku ponownego badania w Instytucie Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., w orzeczeniu lekarskim nr 31376/04 potwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, stwierdzając niedosłuch odbiorczy typu ślimakowego. Podwyższenie progu słuchu wyrażone jako średnia arytmetyczna dla częstotliwości audiometrycznych 1,2,3 kHz wynosi UP – 37 dB, a UL – 31 dB. Dla rozpoznania choroby zawodowej nie zostały spełnione wielkości ubytku słuchu wynoszące co najmniej 45 db w uchu lepiej słyszącym. Dodać wypada, że orzeczenie wydane w wyniku ponownego badania jest orzeczeniem ostatecznym (§ 7 ust.3 rozporządzenia). Wynik żadnego z badań nie osiągnął ubytku słuchu rzędu 45 dB, która to wielkość ma być najniższą w uchu lepiej słyszącym, dla uznania schorzenia za chorobę zawodową. Choroba zawodowa jest pojęciem normatywnym, którego definicja została zawarta w § 2 rozporządzenia. W myśl tego przepisu chorobą zawodową są choroby ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanym "narażeniem zawodowym", przy czym zgłoszenie to ma być dokonane w czasie określonym dla danego schorzenia podanego w wykazie chorób. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie. Z przytoczonego przepisu wynika, że sam fakt wykonywania pracy w środowisku pracy, w którym występują czynniki szkodliwe nie stanowi wyłącznej przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej. Stwierdzone schorzenie ma spełniać kryteria wymienione w wykazie, a źródłem tego schorzenia bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem ma być czynnik szkodliwy dla zdrowia występujący w środowisku pracy. W rozpoznawanej sprawie jednostki orzecznicze obydwu stopni nie potwierdziły występowania schorzenia wymienionego w poz. 21 wykazu chorób zawodowych, bowiem wielkości ubytku słuchu są mniejsze niż 45 db w uchu lepiej słyszącym. Z tego też względu organy inspekcji sanitarnej prawidłowo orzekły o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Sąd na podstawie materiału dowodowego ustalił, że nie zostały naruszone gwarancje procesowe skarżącego w postępowaniu przed organami inspekcji sanitarnej. Potwierdza to fakt dwukrotnego badania skarżącego w jednostkach orzeczniczych. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, Sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie. Z orzeczenia WOMP w R. wynika, że do materiału dowodowego dołączono zaświadczenia lekarskie wystawione przez ZOZ Przychodnię Zakładową "G." w J. za lata 1997 –2002 i były one przedmiotem oceny przez te jednostki. W uzasadnieniu orzeczenia WOMP w R. napisano, że wyniki badań profilaktycznych od 1997r. nie ujawniły przeciwwskazań do pracy w hałasie ponad 85 dB (karta akt admin. nr 24). Z tego też względu nieuzasadniony jest zarzut pominięcia tych dowodów podniesiony przez skarżącego w odwołaniu, jak i na rozprawie przed sądem. Nietrafny jest też zarzut, co do treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Uzasadnienie to zawiera elementy wymienione w art. 107 § 3 k.p.a, to jest uzasadnienie faktyczne i prawne. Zakres uzasadnienia faktycznego sprowadza się do przedstawieni stanu faktycznego będącego podstawą do orzekania przez organ i dlatego cytowanie ustaleń zawartych w wywiadzie zawodowym, pokazuje na jakich faktach organ oparł swoje rozstrzygniecie. Sąd nie odniósł się natomiast do wyników badania słuchu wykonanych przez inne niż wymienione w § 5 rozporządzenia jednostkach, bowiem tylko jednostki wymienione w tym przepisie są uprawnione do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący badaniom w takich jednostkach był poddany dwukrotnie. Przedstawiona na rozprawie nieuwierzytelniona kserokopia wywiadu zawodowego z 9.08.2002r., w którym jako czynnik szkodliwy związany ze środowiskiem pracy został wymieniony hałas w granicach dopuszczalnych norm nie miała wpływu na wynik sprawy, bowiem bezspornym jest, że pracę skarżący wykonywał w hałasie, co wykazano w karcie oceny narażenia zawodowego oraz w protokole z postępowania w sprawie choroby zawodowej. Mając na uwadze przedstawiony stan faktyczny i prany sprawy Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalił.