II SA/Rz 1038/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Magdalena Józefczyk Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ AWSA Jolanta Kłoda-Szeliga Protokolant starszy specjalista Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2025 r. sprawy ze skargi A. T. na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. nr [...] w przedmiocie wotum zaufania dla Wójta Gminy [...] – skargę oddala – II SA/Rz 1038/25 UZASADNIENIE A.T. (dalej: "skarżący") złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2025 r. w sprawie udzielenia Wójtowi Gminy [...] wotum zaufania. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 2 w zw. z art. 7 Konstytucji RP polegające na nieuzasadnieniu zaskarżonej uchwały, podczas gdy w świetle zasady demokratycznego państwa prawnego i adresowanego do wszystkich organów władzy publicznej nakazu działania na podstawie i w granicach prawa, niedopuszczalne jest podejmowanie aktów władzy publicznej - w tym uchwał organów stanowiących samorządu terytorialnego - bez ujawnienia przyczyn przemawiających za konkretnym rozstrzygnięciem, co w rezultacie nie pozwala na ocenę ich legalności, zasadności i zgodności z powszechnie obowiązującym prawem, - art. 18 ust. 2 pkt 4a w zw. z art. 28aa ust. 4 w zw. z art. 28aa ust. 9 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2024 r. poz. 1465 ze zm. – dalej: "u.s.g.") poprzez brak przeprowadzenia debaty nad raportem o stanie gminy i odrzucenie uchwały w przedmiocie udzielenia Wójtowi Gminy [...] wotum zaufania, tj. odmowa udzielenia Wójtowi Gminy [...] wotum zaufania, będące konsekwencją wykorzystania instytucji wotum zaufania wyłącznie jako instrumentu stricte politycznego, a tym samym niewskazanie rzeczywistego motywu podjęcia przez Radę Gminy [...] zaskarżonej uchwały, podczas gdy wyłączną przyczyną nieudzielenia wotum zaufania może być negatywna ocena działalności organu wykonawczego w raportowanym okresie, niekorzystna ocena samej treści raportu (np. gdy nie spełnia on wymogów, określonych w uchwale rady lub nie zawiera obligatoryjnych elementów), czy niedopełnienie terminu do jego przedstawienia. Wobec powyższych zarzutów skarżący zwrócił się o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie od Klubu Radnych "[...]" na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów ewentualnego zastępstwa procesowego. Dodatkowo zwrócił się o przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., dowodu z dokumentów: - uchwały nr [...] Rady Gminy [...] w sprawie udzielenia Wójtowi Gminy [...] wotum zaufania z dnia [...] czerwca 2025 r., - protokołu z sesji Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2025 r., - nagrania audio-video z sesji Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2025 r., link do transmisji [....], - opinii Regionalnej Izby Obrachunkowej z wykonania budżetu za 2024 rok, - wniosku Komisji Rewizyjnej Rady Gminy [...] udzielenie absolutorium za 2024 rok, - raportu o stanie Gminy [...] za rok 2024 r. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnił, że jest radnym Rady Gminy [...] w kadencji 2024 - 2028. W [....], [...] czerwca 2025 r., odbyła się XV sesja Rady Gminy [...] o charakterze absolutoryjnym. Wzięło w niej udział 14 radnych oraz zaproszeni goście: Wójt Gminy T.K., Sekretarz Gminy J.H., Skarbnik Gminy A.G., sołtysi, kierownicy referatów Urzędu Gminy, kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w [....], dyrektor Gminnego Żłobka "[...]" oraz mieszkańcy. Po zatwierdzeniu porządku obrad, poszerzonego o cztery dodatkowe projekty uchwał, radni przystąpili do głosowania nad projektami. Spośród 27 wprowadzonych projektów uchwał, Rada Gminy przyjęła 25, natomiast dwa nie uzyskały wymaganej większości głosów. Jednym z kluczowych punktów sesji była debata nad raportem o stanie Gminy [...] za 2024 rok. Dokument ten, zgodnie z art. 28aa u.s.g., został przedłożony Radzie Gminy oraz opublikowany w wymaganym ustawowo terminie w celu umożliwienia mieszkańcom zapoznania się z jego treścią. W trakcie sesji raport został omówiony przez Wójta Gminy [...]. Skarżący wyjaśnił, że formalnie debata nad raportem o stanie gminy nie odbyła się. Żaden z obecnych radnych nie zabrał głosu, nie zgłaszał zastrzeżeń do stanu gminy, nie odniósł się do przedstawionego dokumentu, ani nie miał wątpliwości czy pytań do Wójta. Stosunkiem głosów 8 przeciw (Klub Radnych [...]) do 6 za, Rada Gminy odmówiła udzielenia wotum zaufania Wójtowi Gminy [...]. Skarżący podkreślił, że jako radny nie zgadza się z sytuacją, w której wotum nie zostało udzielone, jak również z okolicznościami z tym związanymi. Jako mieszkaniec Gminy [...] uważa, że Wójt powinien otrzymać wotum zaufania. Gmina jest zarządzana dobrze, co ukazano w raporcie o stanie Gminy. Nad raportem nie przeprowadzono żadnej debaty, nikt nie zabrał głosu a radni głosujący przeciwko nie sformułowali względem Wójta, jako organu wykonawczego gminy, żadnych zarzutów. Zaznaczył, że w jego ocenie, ale także i ocenie części radnych decyzja o nieudzieleniu wotum zaufania miała charakter personalny, mimo, że odnosiła się do dokumentu związanego z poprzednim okresem (dotyczył on roku 2024 a więc okresu dotyczącego poprzedniej kadencji władz). Niedopuszczalnym jest uzależnienie udzielenia wotum zaufania dla organu wykonawczego gminy jakim jest Wójt od osobistych sympatii czy antypatii poszczególnych radnych, tym bardziej, że nie podjęli oni jakiejkolwiek debaty na temat przedstawionego raportu o stanie gminy i nie przedstawili żadnego argumentu przemawiającego przeciwko Wójtowi. Skarżący podkreślił ponadto, że kluczowe znaczenie ma to, że zaskarżona uchwała nie zawiera uzasadnienia. Takie działanie radnych nie daje możliwości poznania przesłanek, którymi kierowali się oddając głos przeciwko udzieleniu wotum zaufania, tym bardziej, że nie było debaty nad raportem. Nie można pomiąć faktu, że Regionalna Izba Obrachunkowa zaopiniowała pozytywnie sprawozdanie z wykonania budżetu za rok 2024. Wykonanie budżetu zostało również pozytywnie zaopiniowane przez Komisję Rewizyjną Rady Gminy. Kontynuacją tego stanu rzeczy było sformułowanie wniosku o udzielenie Wójtowi absolutorium z tego tytułu. Skarżący powołując się na art. 18ust. 2 pkt 4a, art. 28aa u.s.g. podkreślił, że zarówno uchwała o udzieleniu wotum zaufania, jak i uchwała o nieudzieleniu wotum zaufania musi zostać podjęta, jako efekt rozpatrzenia raportu. Aby ten wymóg zweryfikować uchwała musi zawierać uzasadnienie. Wymóg sporządzenia uzasadnienia uchwały w przedmiocie udzielania wotum zaufania organowi wykonawczemu z tytułu rozpatrzenia raportu nie odnosi się do możliwości zweryfikowania przez Sąd zasadności przyjętych przez radnych ocen dotyczących tego raportu, lecz tego czy taka ocena w ogóle została przeprowadzona. Nie ma podstaw by wnioskować, że może to być tzw. "uchwała milcząca". Akceptacja możliwości nieuzasadniania uchwał podejmowanych na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 4a u.s.g. pociągałaby za sobą dopuszczalność wykorzystywania tego instrumentu dla celów politycznych, zarówno w tych układach, w których w radzie przeważałaby opcja opozycyjna względem organu wykonawczego, jak i wtedy, gdy rada byłaby temu organowi przychylna. Brak uzasadnienia uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania w trybie art. 18 ust. 2 pkt 4a u.s.g. stanowi istotne naruszenie prawa, albowiem uniemożliwia weryfikację prawidłowości realizacji kompetencji uchwałodawczej przez radę i w istocie nie pozwala na zidentyfikowanie motywów, jakimi kierowała się rada. W demokratycznym państwie prawnym nie może być akceptowana samowolna, arbitralna decyzja organów publicznych, niepodporządkowana celom tego porządku i wartościom, którym ma służyć władza publiczna. Reguła ta należy do samej istoty zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP). Końcowo skarżący podkreślił, że jako radny i mieszkaniec Gminy [...] posiada interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Głosował nad udzieleniem wotum zaufania Wójtowi. Brak udzielenia tego wotum wpływa na sferę jego praw jako radnego i mieszkańca. Fakt braku udzielenia wotum zaufania - w razie wyrażenia takiej samej oceny w roku następującym - jest podstawą do podjęcia przez Radę Gminy uchwały o przeprowadzenie referendum w sprawie odwołania Wójta. Także brak wyrażenia wotum zaufania stanowi dla wyborców wskazówkę co do prawidłowości sprawowania urzędu Wójta w zakresie dbania o stan Gminy, co przekłada się na jego ocenę jako osoby pełniącej funkcję organu wykonawczego i skarżącego jako radnego, który głosował nad udzieleniem wotum zaufania. Uchwała w przedmiocie nieudzielenia wotum zaufania wójtowi, podjęta z naruszeniem prawa (np. z naruszeniem przepisów o trybie procedowania, bez przedstawienia raportu o stanie gminy, z pominięciem debaty, lub bez zapewnienia prawa głosu), narusza interes prawny skarżącego jako członka rady, który ma ustawowy obowiązek udziału w legalnym procesie decyzyjnym, odpowiada za legalność i transparentność uchwał podejmowanych przez radę, ponosi polityczne i prawne konsekwencje decyzji rady, w tym także wobec mieszkańców, opinii publicznej i organów nadzoru. W związku z tym, skarżący posiada indywidualny, osobisty i aktualny interes prawny w stwierdzeniu nieważności uchwały podjętej z naruszeniem prawa, ponieważ jako radny uczestniczy w procesie uchwałodawczym, a zakwestionowany akt wpływa bezpośrednio na jego sytuację prawną jako członka organu, który nie może godzić się na procedowanie sprzeczne z prawem. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy [...] – reprezentowana przez Przewodniczącego Rady Gminy [...], wniosła o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że brak uzasadnienia uchwały w sprawie nieudzielenia organowi wykonawczemu gminy wotum zaufania nie stanowi istotnego naruszenia prawa, które uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały. Wyjaśnił, że uchwała w przedmiocie udzielenia wójtowi wotum zaufania posiada specyficzny charakter i z tego względu nie może posiadać odrębnego uzasadnienia. Jest podejmowana po przedstawieniu raportu o stanie gminy oraz po przeprowadzeniu debaty nad tym raportem i wynikającymi z niego informacjami. Po zakończeniu debaty nad raportem o stanie gminy, głosowaniu rady gminy podlega uchwała o udzieleniu wójtowi wotum zaufania. To zatem projekt uchwały o udzieleniu wójtowi wotum zaufania, jest wcześniej przygotowany i poddany głosowaniu rady gminy. Niepodjęcie takiej uchwały o udzieleniu wójtowi wotum zaufania jest równoznaczne z podjęciem uchwały o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania. Skutek następuje z mocy prawa. Nieprzegłosowanie jednej uchwały jest równoznaczne z podjęciem innej uchwały treściowo odmiennej tj. o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania. Organ zaznaczył, że nie było projektu uchwały o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania i nie był on przedmiotem głosowania. Podkreślił, że podjęcie takiej uchwały jest z jednej strony powiązane z negatywnym wynikiem głosowania nad projektem uchwały o udzieleniu wotum zaufania wójtowi, który zresztą stanowi przejaw oceny radnych raportu o stanie gminy zaprezentowanego przez organ wykonawczy gminy, a z drugiej strony jest skutkiem pewnego automatyzmu wynikającego z treści regulacji normatywnej zawartej w art. 28aa ust. 9 u.s.g. Zatem ta uchwała, o treści negatywnej, nie jest przedmiotem odrębnego głosowania. Jako niezasadne organ ocenił zarzuty dotyczące niezachowania procedury przy podejmowaniu uchwały o udzieleniu wotum zaufania dla Wójta Gminy. Procedura rozpatrzenia raportu o stanie gminy i głosowania nad udzieleniem wotum zaufania Wójtowi została przeprowadzona zgodnie z obowiązującym prawem. Z przebiegu obrad Rady Gminy w dniu [...] czerwca 2025 r., co zostało utrwalone na nagraniu z sesji (czas: 1:45:47), jednoznacznie wynika, że Przewodniczący Rady zaprosił radnych do wypowiedzenia się w sprawie raportu i projektu uchwały. Każdy z radnych miał faktyczną i realną możliwość zabrania głosu w debacie nad raportem, nikt nie został tej możliwości pozbawiony. Brak zgłoszeń do wypowiedzi nie może być utożsamiany z brakiem przeprowadzenia debaty, skoro warunki do jej odbycia zostały stworzone, a możliwość wypowiedzi zapewniona. Żadnemu z radnych nie odmówiono głosu, nie ograniczono też jego czasu wypowiedzi. Nie było takiej potrzeby, skoro żaden z radnych nie zgłosił chęci zabrania głosu. Odnośnie stwierdzenia skarżącego, że brak udzielenia wotum zaufania Wójtowi Gminy [...] odnosił się również do poprzedniego Wójta Gminy, organ wyjaśnił, że takie stanowisko nie znajduje oparcia w przepisach prawa ani w ugruntowanej praktyce samorządowej. Zgodnie z art. 28aa u.s.g. Rada Gminy rozpatruje raport o stanie gminy, który przedstawia Wójt aktualnie sprawujący urząd. Wotum zaufania, pomimo, że odnosi się do działalności wójta w roku poprzedzającym, jest udzielane aktualnemu Wójtowi, który reprezentuje organ wykonawczy w chwili podejmowania uchwały i który przedstawia raport o stanie gminy. Oznacza to, że podmiotem oceny Rady Gminy nie jest osoba fizyczna, która sprawowała funkcję wcześniej, lecz osoba aktualnie pełniąca funkcję wójta w dacie głosowania niezależnie od tego, czy pełniła tę funkcję przez cały rok objęty raportem. Uchwała rady gminy w sprawie udzielenia wotum zaufania, podjęta w roku 2025 w odniesieniu do raportu za rok 2024, odnosi się do obecnego Wójta, nie zaś do jego poprzednika. Organ stwierdził także, że próba przeforsowania stanowiska przez skarżącego jakoby uchwała o udzieleniu wotum zaufania Wójtowi Gminy miała charakter "instrumentu stricte politycznego" jest błędna i niepoparta obiektywnym materiałem dowodowym. Reasumując organ stwierdził, że procedura udzielenia wotum zaufania została przeprowadzona prawidłowo i zgodnie z przepisami prawa bowiem: 1. uchwała o nieudzieleniu wotum powstaje automatycznie, gdy nie zostanie przyjęta uchwała o jego udzieleniu. Brak uzasadnienia uchwały o nieudzieleniu wotum zaufania nie stanowi naruszenia prawa. Uzasadnienie takiej uchwały byłoby spekulatywne, ponieważ nie da się ustalić motywów głosujących radnych; 2. uchwała o udzieleniu wotum zaufania głosowana jest po debacie nad raportem o stanie gminy. Odrzucenie tej uchwały oznacza z mocy prawa, że wotum nie zostało udzielone bez potrzeby osobnego głosowania; 3. mandat radnego jest wolny, radny nie podlega instrukcjom ani nie musi uzgadniać decyzji z innymi. Radny odpowiada tylko politycznie przed wyborcami, nie przed przewodniczącym czy innymi radnymi; 4. podczas sesji [....] czerwca 2025 r. zapewniono możliwość debaty, choć nikt nie zabrał głosu. Brak wypowiedzi radnych nie oznacza braku debaty, skoro warunki do niej zostały stworzone. Nie naruszono art. 28aa ust. 4, 5 i 9 u.s.g.; 5. wotum zaufania udzielane jest aktualnemu wójtowi, który przedstawia raport. Rada ocenia obecnego wójta, niezależnie od tego, kto pełnił urząd w roku objętym raportem. Twierdzenie, że uchwała dotyczy poprzedniego wójta, jest błędne i bezpodstawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta, z mocy art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., obejmuje również akty prawa miejscowego oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej Przedmiotem skargi jest uchwała Rady Gminy [...] z dnia [....] czerwca 2025 r. w sprawie udzielenia Wójtowi tej Gminy wotum zaufania. Powyższa instytucja została wprowadzona do polskiego porządku prawnego z dniem 31 stycznia 2018 r. na podstawie ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w celu zwiększenia udziału obywateli w procesie wybierania, funkcjonowania i kontrolowania niektórych organów publicznych. Z uzasadnienia poselskiego projektu ustawy (druk nr 2001, Sejm VIII kadencji) wynika, że zasadniczym celem wprowadzonych zmian oraz nowej instytucji wotum zaufania było przede wszystkim przyznanie mieszkańcom danej gminy możliwości corocznej kontroli organu wykonawczego gminy, który pomimo bezpośrednio demokratycznej legitymacji, powinien być w toku kadencji poddawany kontroli członków wspólnoty samorządowej - bezpośrednio w toku debaty na raportem o stanie gminy (zob. art. 28aa ust. 6-8 u.s.g.) lub za pośrednictwem właściwej rady gminy, która na podstawie raportu i wyników debaty wyraża w imieniu członków wspólnoty gminnej stanowisko co do raportu. W pierwszej kolejności Sąd badał legitymację skarżącego w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały. Zgodnie bowiem z przepisem art. 101 ust. 1 u.s.g., każdy, czyj interesprawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Z powyższego przepisu wynika, że legitymacja do wniesienia skargi jest oparta o kryterium "interesu prawnego", co wymaga istnienia związku pomiędzy sferą indywidualnych praw i obowiązków wnoszącego skargę a zaskarżonym aktem. Skarżący wywodzi swój interes prawny z faktu bycia radnym i mieszkańcem Gminy [...], który głosował nad udzieleniem wotum zaufania, a uchwała o nieudzieleniu wotum zaufania wójtowi, podjęta z naruszeniem prawa (np. z naruszeniem przepisów o trybie procedowania, bez przedstawienia raportu o stanie gminy, z pominięciem debaty, lub bez zapewnienia prawa głosu), narusza interes prawny skarżącego jako członka rady, który ma ustawowy obowiązek udziału w legalnym procesie decyzyjnym, odpowiada za legalność i transparentność uchwał podejmowanych przez radę, ponosi polityczne i prawne konsekwencje decyzji rady, w tym także wobec mieszkańców, opinii publicznej i organów nadzoru. W ocenie Sądu skarżący jako radny i mieszkaniec Gminy [...] niewątpliwie mieści się w grupie podmiotów, o których mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., a zatem jest legitymowany do złożenia skargi. Warunki podjęcia uchwały w sprawie wotum zaufania zostały określone przepisami art. 18 ust. 2 pkt 4a w zw. z art. 28aa ust. 1-9 u.s.g. i są powiązane z raportem o stanie gminy, który musi zostać przedstawiony radzie gminy przez wójta gminy. Raport ten obejmuje podsumowanie działalności wójta w roku poprzednim, w szczególności realizację polityk, programów i strategii, uchwał rad gminy i budżetu obywatelskiego, (rada gminy może określić szczegółowe wymogi dotyczące raportu). Kolejnym wymogiem formalnym jest rozpatrzenie raportu o stanie gminy podczas sesji, na której jest podejmowana uchwała rady gminy w sprawie udzielenia lub nieudzielenia absolutorium wójtowi, z tym że rozpatrzenie raportu następuje w pierwszej kolejności. Oznacza to, że sprawa udzielenia wotum zaufania ma charakter ogólny i uprzedni względem sprawy udzielenia absolutorium z wykonania budżetu, a zatem zagadnienia objęte zakresem uchwały w sprawie absolutorium są wyłączone ze sprawy udzielenia wotum zaufania. Warto przy tym wskazać na różnicę między tymi dwoma instytucjami. Wotum zaufania jest wyrażeniem zaufania do organu wykonawczego przed podjęciem przez niego działań, a absolutorium jest akceptacją jego pracy (zwłaszcza finansowej) po jej zakończeniu. Udzielenie absolutorium jest więc oceną przeszłości, a wotum zaufania oceną przyszłości. Dalsze wymogi formalne to debata nad przedstawionym raportem o stanie gminy, w której radni mogą zabierać głos bez ograniczeń czasowych, jak również mogą zabierać głos mieszkańcy gminy po uprzednim zgłoszeniu przewodniczącemu rady. Podjęcie uchwały musi być poprzedzone głosowaniem radnych nad udzieleniem wotum zaufania, przy czym uchwała o udzieleniu wotum zaufania jest podejmowana bezwzględną większością głosów ustawowego składu rady. W rozpoznawanej sprawie warunki formalne, poprzedzające podjęcie uchwały w sprawie wotum zaufania dla Wójta Gminy [...] zostały w całości przez Radę tej Gminy spełnione. Z protokołu z XV Sesji Rady Gminy z dnia [...].06.2025 r. wynika, że pkt 21 porządku obrad przewidywał przedstawienie raportu o Stanie Gminy [...] za 2024 rok (ppkt a), przedstawienie wniosków i zapytań mieszkańców do raportu o stanie gminy (ppkt b), debatę nad raportem (ppkt c) oraz głosowanie nad udzieleniem wotum zaufania Wójtowi Gminy [...] (ppkt d). Z protokołu sesji wynika również, że realizacja punktu 21 obrad rozpoczęła się od informacji, że wszyscy radni otrzymali raport o stanie Gminy [...] oraz że nie wpłynęły wnioski i zapytania od mieszkańców gminy, a następnie głos zabrał wójt T.K. Jak wynika z treści protokołu w pierwszej kolejności wskazał on, że raport zawiera najważniejsze informacje społeczno-gospodarcze dotyczące sytuacji Gminy [...] za rok 2024, w tym typowe problemy małej gminy wiejskiej związane z ujemną demografią, starzeniem się społeczności lokalnej, niskim poziomem dochodów, koniecznością finansowania zadań inwestycyjnych z kredytów bankowych, niedofinansowaniem zadań oświaty nałożonych na gminę. W zakresie kwestii finansowych Wójt zauważył, że w 2024 r. plan dochodów wykonano w 93 %, a wydatków w 92 %, jednak dla zrównoważenia budżetu niezbędne było zaciągnięcie kredytu w wys. 6,7 mln zł. W 2024 r. zrealizowano inwestycje na kwotę 17 mln zł. Z protokołu sesji wynika, że po wystąpieniu Wójta nikt nie podjął debaty. W dalszej kolejności przedstawiono projekt uchwały w sprawie wotum zaufania i Przewodniczący Rady zarządził głosowanie, w którym brało udział 14 radnych (a więc bezwzględna większość przy ustawowym składzie rady – 15 radnych) – 6 głosowało za udzieleniem wotum zaufania, 8 przeciwko, przy braku głosów wstrzymujących się. Zgodnie z art. 28aa ust. 9 u.s.g. niepodjęcie uchwały o udzieleniu wójtowi wotum zaufania jest równoznaczne z podjęciem uchwały o nieudzieleniu wójtowi wotum zaufania. Zarówno przebieg sesji, jak i głosowania wskazują, że warunki formalne podjęcia zaskarżonej uchwały nie zostały naruszone. Brak debaty nad raportem, przy zapewnionej możliwości jej przeprowadzenia, co jest niesporne w rozpoznawanej sprawie, wbrew zarzutom skargi nie może stanowić o wadliwości uchwały. Jak wskazuje WSA w Lublinie w wyroku z dnia 18 marca 2021 r. III SA/Lu 915/20, nawet gdyby radni gminy nie brali w ogóle czynnego udziału w debacie, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że mogłoby dojść do naruszenia procedury określonej w art. 28aa u.s.g. Z przepisu art. 24 ust. 1 u.s.g. wynika wprawdzie, że radny jest obowiązany brać udział w pracach rady gminy i jej komisji oraz innych instytucji samorządowych, do których został wybrany, czy desygnowany, co obejmuje również udział w dyskusjach (debatach) i głosowaniach. Jednakże obowiązek ten nie jest prawnie sankcjonowany. W konsekwencji, nawet brak wystąpienia któregokolwiek z radnych podczas debaty nad raportem o stanie gminy, nie może skutkować stwierdzeniem, że naruszono wymogi podjęcia uchwały w sprawie wotum zaufania wynikające z art. 28aa u.s.g. i że uchwała rady gminy jest z tego powodu niezgodna z prawem. WSA w Lublinie podzielił w tym zakresie pogląd wyrażony w wyroku NSA z dnia 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 600/20. W kwestii braku uzasadnienia zaskarżonej uchwały należy podkreślić w pierwszej kolejności, że regulacje ustawy o samorządzie gminnym nie przewidują wprost obowiązku w zakresie sporządzania uzasadnień do przyjmowanych uchwał. W orzecznictwie sądowym wskazuje się co prawda na powinność sporządzania uzasadnienia do uchwał podejmowanych przez radę gminy, niemniej jednak Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie zwraca uwagę na specyfikę uchwały w przedmiocie udzielenia wotum zaufania. Treść tej uchwały powstaje bowiem de facto w wyniku głosowania, o czym stanowi wprost art. 28aa ust. 9 u.s.g. Tę specyfikę podkreślił WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 18 stycznia 2022 r. IV SA/Po 954/21, przyjmując, że zarówno sporządzenie post factum uzasadnienia do uchwały powstającej z mocy prawa (uchwały w sprawie nieudzielenia wotum), jak i podjęcie np. odrębnej uchwały w sprawie uzasadnienia owej uchwały w sprawie nieudzielenia wotum zaufania nie znajduje podstawy prawnej (i jako takie jest wykluczone na gruncie zasady legalizmu). Niedopuszczalne byłoby również sporządzenie uzasadnienia uchwały przed debatą nad raportem. Radni mogą bowiem podjąć decyzje związane z głosowaniem z różnych przyczyn - ani nie da się ich przewidzieć przy sporządzaniu uzasadnienia, ani nie należy zmuszać radnego, by przy głosowaniu nad wotum kierował się treścią takiego "uzasadnienia" (które niejako by sygnował). Wreszcie takie wcześniejsze "uzasadnienie" nie mogłoby nawet odnosić się do przebiegu debaty, gdyż nie wiadomo byłoby czy i kto zabierze na niej głos (nie mówiąc już o tym, co powie). W konsekwencji WSA w Poznaniu przyjął brak możliwości sporządzenia uzasadnienia uchwały, która wynika z charakteru instytucji wotum zaufania. Każdy radny samodzielnie ocenia działalność wójta, gdyż ustawodawca nie sprecyzował tu żadnych jednoznacznych kryteriów prawnych. Odnosząc te uwagi do działającego kolegialnie organu stanowiącego trzeba uznać, że tym samym zagwarantowana została mu daleko idąca dyskrecjonalność. Każdy z radnych może dysponować własnym poglądem na określoną sferę działalności wójta. Z tego zbioru przekonań i intencji nie można próbować odtwarzać uzasadnienia prawnego dla podejmowanego rozstrzygnięcia, brak jest też podstaw ustawowych do prób "uzgadniania" opinii radnych czy prób wartościowania poszczególnych argumentów celem przekształcenia je w spójne uzasadnienie. Reasumując – rada gminy nie jest kompetentna do przygotowania uzasadnienia projektu uchwały lub uzasadnienia uchwały. Sąd orzekający w niniejszej sprawie te poglądy aprobuje, znajdują one zresztą akceptację w najnowszym orzecznictwie (por. również wyroki WSA w Kielcach z dnia 22 listopada 2021 r., II SA/Ke 675/21, WSA w Gdańsku z dnia 18 lutego 2021 r., II SA/Gd 829/20 oraz WSA w Opolu z dnia 25 października 2021 r., II SA/Op 492/21), choć należy odnotować, że poprzednio dominował inny pogląd w kwestii wymogu uzasadnienia uchwały w sprawie wotum zaufania - m. in. wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 11 marca 2021 r., II SA/Rz 1138/20 i z dnia 17 sierpnia 2021 r., II SA/Rz 707/21. Jak trafnie zauważa WSA w Gdańsku w powołanym wyżej wyroku, każdy z radnych może dokonać swobodnej oceny przedstawionego raportu i na podstawie powyższego dokonać pozytywnej bądź negatywnej oceny działania wójta. Z obowiązujących przepisów nie wynika adresowany do każdego z radnych, którzy głosowali przeciwko udzieleniu wotum zaufania czy wstrzymali się od głosu obowiązek uzasadniania powodów swojego stanowiska i jego oficjalnego przedstawiania. Nie istnieją również regulacje, które nakazywały przewodniczącemu rady gminy sporządzenie swoistego "zbiorczego" uzasadnienia stanowisk radnych, którzy głosowali przeciwko uchwale w sprawie udzielenia wotum zaufania czy wstrzymali się od głosu. Uchwała w sprawie wotum zaufania, a właściwie wynik przeprowadzonego przez radę głosowania nad nią, jest efektem wewnętrznego przekonania każdego z radnych. W tym przypadku ani organ nadzoru, ani sąd administracyjny nie może badać motywów takiego lub innego sposobu głosowania przez radnych, gdyż to wiąże się już z wykonywaniem przez nich mandatu udzielonego przez wyborców. Co więcej, niemożliwym jest odrębne uzasadnienie uchwały, która nawet nie była odrębnie procedowana, gdyż jej milczące podjęcie jest konsekwencją niepodjęcia innej uchwały (por. wyrok WSA w Opolu z dnia 25 października 2021 r., II SA/Op 492/21). Z przedstawionych wyżej przyczyn Sąd nie mógł zatem uwzględnić zarzutów skargi, a brak stwierdzonych istotnych naruszeń prawa w zaskarżonej uchwale skutkował oddaleniem skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a. .