II SA/Rz 1043/17
PostanowienieWSA w Rzeszowie2017-11-10
Skład orzekający: Małgorzata Futera
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji materialnej i życiowej, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych?Ratio decidendi
Wniosek o ustanowienie radcy prawnego w ramach prawa pomocy nie może zostać uwzględniony, jeśli strona, mimo wezwania do uzupełnienia braków formalnych, nie wykazała swojej sytuacji materialnej i życiowej. Brak tych informacji uniemożliwia prawidłową ocenę możliwości płatniczych strony i istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie dotyczącej odmowy ustalenia prawa do odsetek od zasiłku stałego. Skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada majątku i pobiera zasiłek stały. Został wezwany do uzupełnienia informacji o warunkach mieszkaniowych, kosztach utrzymania, wydatkach, rachunkach, wydatkach na zdrowie, pomocy od osób trzecich, dodatkowych dochodach, wyciągach bankowych i środkach transportu. Skarżący nie uzupełnił wniosku. Sąd umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych z uwagi na ustawowe zwolnienie strony w sprawach z zakresu pomocy społecznej i odmówił ustanowienia radcy prawnego z powodu niewykazania przez stronę jej sytuacji materialnej.Rozstrzygnięcie
I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienia od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia radcy prawnego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Małgorzata Futera po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia prawa do odsetek od zasiłku stałego postanawia I. umorzyć postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienia od kosztów sądowych, II. odmówić ustanowienia radcy prawnego.
Sygn. II SA/Rz 1043/17
U Z A S A D N I E N I E
Skarżący w niniejszej sprawie wniósł o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku odniósł się do kwestii merytorycznych sprawy, nie zaś do sytuacji usprawiedliwiającej żądanie przyznania prawa pomocy. Z treści formularza wynika, że skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada jakiegokolwiek majątku: rzeczy ruchomych, nieruchomości, zasobów pieniężnych. Pobiera zasiłek stały w kwocie 604 zł. Podał, że opłaty za telefon wynoszą 30 zł, na leki wydaje 200 zł. Skarżący został wezwany do uzupełnienia swojego oświadczenia w ramach przepisu art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej zwanej P.p.s.a.) – o wyjaśnienie warunków mieszkaniowych (tytuł prawny do lokalu), podanie rodzaju wydatków i kwot pieniężnych związanych z kosztami utrzymania, a w szczególności na: żywność, odzież, użytkowanie mieszkania (remonty, naprawy bieżące i generalne), wyposażenie mieszkania, transport, inne towary i usługi, przedłożenie kserokopii rachunków za dostarczane media: gaz, energię elektryczną, wodę, kanalizację, telefon, inne opłaty za ostatnie 3 okresy rozliczeniowe, udokumentowanie wydatków związanych z ochroną zdrowia, podanie informacji o ewentualnym uzyskiwaniu pomocy w utrzymaniu od osób trzecich (rodzaj i wielkość pomocy), podanie informacji o ewentualnych dodatkowych źródłach dochodu i jego wysokości, przedłożenie wyciągów z rachunków bankowych i kart kredytowych, posiadanych przez skarżącego, z ostatnich 3 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, podanie informacji o wszystkich posiadanych środkach transportu (marka, model, rok produkcji). Niektóre informacje co do sytuacji skarżącego można odnaleźć w aktach, ale należało je potwierdzić z uwagi na upływ czasu. Skarżący wezwanie przemilczał.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono:
W pierwszej kolejności odnosząc się do wniosku skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z treścią art. 239 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. Do takiej właśnie kategorii należy przedmiotowa sprawa. Powyższe oznacza, że skarżący nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy samego prawa. Zwolnienie dokonane na mocy niniejszego przepisu oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych, jak i ponoszenia wydatków.
W związku z tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawca korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych, rozpoznanie jego wniosku w tym przedmiocie stało się zbędne. W takiej sytuacji postępowanie wywołane wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych należało umorzyć na podstawie przepisu art. 249a P.p.s.a. stanowiącym, że jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. W konsekwencji referendarz działając na podstawie art. 249a w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 P.p.s.a. postanowił jak w pkt. I sentencji.
Skarżący zawnioskował również o ustanowienie pełnomocnika – radcy prawnego. Zgodnie z art. 262 P.p.s.a. przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego na zasadach prawa pomocy mają odpowiednie zastosowanie dla stron korzystających z ustawowego zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Z przepisu art. 245 § 3 P.p.s.a. wynika, że prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje ustanowienie pełnomocnika. Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie rozpoznającego wniosek skarżący nie wykazał, że nie jest
w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, w tym przypadku kosztów ustanowienia pełnomocnika z wyboru. Przede wszystkim skarżący nie wywiązał się z nałożonego w wezwaniu obowiązku. Milczenie skarżącego w kwestiach odnoszących się do jego sytuacji, należy potraktować jako odmowę ujawnienia swojej rzeczywistej sytuacji materialnej i życiowej, uniemożliwiając ustalenie istnienia przesłanek warunkujących przyznanie prawa pomocy. Brak wymienionych informacji budzi wątpliwości czy skarżący faktycznie wymaga wsparcia w postaci ustanowienia pełnomocnika.
W takim stanie rzeczy, bez dodatkowych informacji, o które był wzywany skarżący, nie można dokonać prawidłowej oceny jego możliwości płatniczych.
W związku z powyższym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w pkt. II sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło