II SA/Rz 1044/10

PostanowienieWSA w Rzeszowie2010-12-23

Skład orzekający: Piotr Godlewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy strona została częściowo zwolniona od kosztów sądowych, a jej sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania, należy przyznać jej prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata w celu wniesienia skargi kasacyjnej?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która została częściowo zwolniona od kosztów sądowych i której sytuacja materialna nie pozwala na poniesienie pełnych kosztów postępowania, powinna mieć przyznane prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. Brak możliwości poniesienia kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru, przy jednoczesnym braku możliwości ograniczenia wydatków na zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Odmienne stanowisko pozbawiłoby stronę możliwości skorzystania z pełni przysługujących jej uprawnień, w tym do kontroli instancyjnej orzeczenia.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni E. P. wniosła skargę na decyzję Wojewody dotyczącą zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Po wezwaniu do opłacenia wpisu sądowego, została częściowo zwolniona od kosztów sądowych. Następnie jej skarga została odrzucona z powodu nieprzedłożenia odpisów. Wnioskodawczyni złożyła wniosek o ustanowienie adwokata, wskazując na brak środków finansowych, nieznajomość przepisów oraz zły stan zdrowia swój i matki. Jej dochody z rent wynoszą łącznie 1710 zł netto, a stałe miesięczne wydatki 790 zł.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie Piotr Godlewski po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku E. P. o ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia przyznać wnioskodawczyni prawo pomocy obejmujące ustanowienie adwokata. W załatwieniu wniosku E. P. złożonego w wyniku wezwania jej do opłacenia wpisu sądowego w kwocie 500 zł. od wniesionej przez nią skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2010 r. Nr [...], postanowieniem referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 8 grudnia 2010 r. zwolniono ją od kosztów sądowych ponad kwotę 200 zł. Postanowieniem z dnia 14 grudnia 2010 r. WSA w Rzeszowie odrzucił skargę E. P. z uwagi na nieprzedłożenie w terminie jej odpisów. Wnioskiem z dnia 21 grudnia 2010 r. skarżąca zwróciła się o ustanowienie dla niej adwokata wskazując, że nie stać jej na jego wynajęcie, a sama z uwagi na nieznajomość przepisów oraz zły stan zdrowia swojego i pozostającej pod jej opieką 90-letniej matki nie daje sobie rady w postępowaniu sądowym. Wg zawartego w tym wniosku oświadczenia, wraz z matką zamieszkuje w drewnianym domu o pow. 40 m² posadowionym na 20-arowej działce, posiada także drugą działkę budowlaną o pow. 13,43 a. Źródło ich utrzymania stanowią pobierane renty w wysokości odpowiednio 740 i 960 zł. (wg zalegających w aktach sądowych dokumentów są to kwoty netto, których dokładna wysokość wynosi 746 i 964 zł.). Złożenie przez skarżącą wniosku o ustanowienie adwokata należy wiązać z zamiarem wniesienia przez nią skargi kasacyjnej od postanowienia o odrzuceniu skargi, której sporządzenie objęte jest tzw. przymusem adwokackim. Ponieważ E. P. została w sprawie zwolniona od kosztów sądowych tylko w części, rozpatrzenie wniosku o ustanowienie zastępcy prawnego także wymaga rozpatrzenia pod względem spełnienia przez nią przesłanki do przyznania częściowego prawa pomocy, a więc wykazania braku możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - określanej dalej jako P.p.s.a. Ocena możliwości płatniczych wnioskodawczyni generalnie nie pozostawia wątpliwości, że analogicznie do większości kosztów sądowych nie będzie ona w stanie ponieść również kosztów ustanowienia fachowego pełnomocnika z wyboru. Nie pozwala na to warunkowana osiąganymi dochodami i ponoszonymi wydatkami sytuacja materialno – bytowa jej i zamieszkującej z nią matki. Na dochody te składają się pobierane przez nie świadczenia rentowe w łącznej wysokości 1710 zł. netto. Z wziętego pod uwagę z urzędu dodatkowego oświadczenia złożonego przez skarżącą na etapie rozpatrywania jej wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych wynika, że ich stałe miesięczne wydatki na ogrzewanie, zakup leków oraz opłaty za gaz, energię elektr. i wodę wynoszą 790 zł. Z uwagi na ich charakter, należy je zakwalifikować jako służące zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych, a przez to nie dające możliwości ich ograniczenia lub zaniechania celem poczynienia dodatkowych oszczędności. Pozostała kwota, tj. ok. 920 zł. przeznaczana jest wg oświadczenia wnioskodawczyni na zakup żywności, środków czystości oraz opłacenie telefonu (ewentualnie na inne drobne nieprzewidziane wydatki). Swoim charakterem zasadniczo odpowiadają więc one wcześniej wymienionym. W tej grupie zapewne bez wątpienia bezwzględnie dominują wydatki na zakup żywności, zwłaszcza wobec wyraźnie zaakcentowanej przez skarżącą we wcześniejszym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych a pozostającej w ścisłym związku ze stanem zdrowia jej i matki potrzeby zdrowego odżywiania i stosowania suplementów diety. W tej sytuacji trudno wymagać względem wnioskodawczyni, aby przy uprzednim uznaniu zdolności jej partycypacji w kosztach sądowych tylko do kwoty 200 zł. i niewielkim odstępie czasowym od wydania postanowienia w tym przedmiocie (8 grudnia 2010 r.) wywiązała się ona z obowiązku poniesienia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie w znacznie większej części. Stwierdzony faktyczny brak możliwości ustanowienia przez nią adwokata z wyboru skutkuje zatem uwzględnieniem złożonego wniosku i jego przyznaniem w ramach prawa pomocy. Odmienne uznanie pozbawiałoby skarżącej możliwości skorzystania z pełni przysługujących jej jako stronie postępowania uprawnień, w tym do ewentualnej kontroli instancyjnej orzeczenia Sądu I instancji. W związku z powyższym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 oraz art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło