II SA/Rz 1046/19

WyrokWSA w Rzeszowie2019-12-16

Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Magdalena Józefczyk, Elżbieta Mazur - Selwa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy może zostać wydana bez uwzględnienia w analizie urbanistycznej działki sąsiadującej bezpośrednio z terenem inwestycji oraz zabudowy istniejącej na działce inwestycyjnej?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, ponieważ organ odwoławczy naruszył zasadę dobrego sąsiedztwa, nie uwzględniając w analizie urbanistycznej działki nr 1421, która graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji. Ponadto, pominięto analizę zabudowy istniejącej na działce inwestycyjnej (nr 1418/6). Niewyjaśnienie tych kwestii miało istotny wpływ na wynik sprawy i stanowiło samodzielną podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych bliźniaczych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów K.p.a. i rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w szczególności poprzez pominięcie w analizie urbanistycznej działki sąsiadującej (nr 1421) oraz zabudowy istniejącej na działce inwestycyjnej, a także poprzez nieprawidłowe ustalenie następców prawnych zmarłego współwłaściciela działki nr 1421.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego i zasądzono od Kolegium na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi E. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej E. R. kwotę 997 zł /słownie: dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem kontroli jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego ( dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") z dnia [...] czerwca 2019 r., [...]utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta ( dalej: "organ I instancji") z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] ustalająca na wniosek L.S.L. warunki zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pn.: "cztery budynki mieszkalne jednorodzinne bliźniacze na działkach nr 1418/6, 1411/2 obr. 212 przy ul. C. w [...]". W podstawie prawnej decyzji powołano art 104 § 1, art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art 4 ust. 2 pkt 2, art 59 ust. 1 i art 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz.U. z 2018 r., poz. 1945 ze zm., dalej: "u.p.z.p."). Z uzasadnienia decyzji i akt sprawy wynika, że zaskarżona do Sądu decyzja jest trzecią w kolejności decyzją organu odwoławczego. Jej wydanie poprzedzało wydanie następujących decyzji: - decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...], - uchylająca tą decyzję decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2018 r., nr [...], - decyzja z dnia [...] października 2018 r, nr [...], -uchylająca tą decyzję decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] grudnia 2018 r., nr [...], - decyzja z dnia [...] kwietnia 2019 r., nr [...], - utrzymująca tą decyzję w mocy i zaskarżona do Sądu decyzja Kolegium z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...]. Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 10 kwietnia 2017 r. L.L. wystąpił o wydanie decyzji w sprawie warunków zabudowy na zamierzenie inwestycyjne pn.: "dwa budynki mieszkalne jednorodzinne bliźniacze" na działkach 1418/2 i 1411 polegające na budowie dwóch budynków. Pismem z dnia 30 listopada 2017 r. wniósł o zmianę nazwy inwestycji na cztery budynki mieszkalne jednorodzinne bliźniacze na działkach 1418/2 i 1411. W toku postępowania pismem z dnia 10 lipca 2018 r. skierowanym do Urzędu Miasta wskazał, że zakres wniosku dotyczy działek 1418/6, 1411/2 dołączając wyrys mapy z naniesionym terenem inwestycji, uwzględniający nowe numery działek oraz wypis z ewidencji gruntów. Organ I instancji ostatnio wymienioną decyzją ustalając warunki zabudowy dla inwestycji stwierdził, że zostały spełnione wszystkie warunki do wydania decyzji. W oparciu o wyniki analizy urbanistycznej, ustalono warunki i wymagania kształtowania ładu przestrzennego w szczególności poprzez określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni terenu objętego wnioskiem, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanego obiektu, w tym szerokości elewacji frontowej, oraz geometrii dachu, wskazując, że wymagania dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowego zamierzenia inwestycyjnego ustalono zgodnie ze sposobami określonymi w przepisach Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania ( Dz.U. Nr 164, poz. 1588; dalej: "rozporządzenie MI") a także przedstawioną przez wnioskodawcę koncepcją planowanej inwestycji. Wskazano, że projekt decyzji uzyskał pozytywne opinie i uzgodnienia właściwych organów, w tym: - Wydziału Geodezji Urzędu Miasta w zakresie ochrony gruntów rolnych, - Miejskiego Zarządu Dróg, -Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, -Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego , -Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie. Jednocześnie wskazano, że planowana inwestycja nie należy do mogących znacząco oddziaływać na środowisko i nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazując, że działki 1418 i 1411 obr. 212 ( z których powstały działki nr 1418/6, 1411/2) znajdują się w obszarze stanowiska archeologicznego wskazano, że należy dochować wymogów wynikających z uzgodnień z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków, zgodnie z postanowieniem uzgodnieniowym z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] tj. zapewnić nadzór archeologiczny podczas prac ziemnych, nadzór może być pełniony przez uprawnionego archeologa, o uprzednim uzyskaniu oddzielnego pozwolenia konserwatorskiego na prowadzenie tego typu prac archeologicznych. Wskazano jednocześnie, że gestorzy sieci zapewnili dostęp do energii elektrycznej – według warunków PGE dystrybucja S.A., zaopatrzenie w wodę- wg warunków MPWiK sp. z o.o., kanalizację sanitarną według warunków MPWiK sp. z o.o. W zakresie odprowadzania wód opadowych z połaci dachowych i z powierzchni o zmniejszonej chłonności (parking, dojazd, dojścia, place) do sieci kanalizacji deszczowej wg warunków właściciela sieci lub w przypadku jej braku powierzchniowo na teren własnej działki, zaznaczając, że należy dołączyć stosowne wyliczenia potwierdzające, że woda opadowa z dachów i utwardzonych nawierzchni będzie mogła ulec wchłonięciu na teren biologicznie czynny w granicach działki objętej wnioskiem, zaopatrzenie w gaz według warunków ZG. Stwierdzono także, że teren ma dostęp do drogi publicznej, powiatowej od ulicy S. poprzez drogę wewnętrzną ul. C. biegnącą przez działkę nr 1401/1 oraz działki 1401/3 i działkę 1401/4, a także poprzez działkę 1418/5, nakazując aby połączenie komunikacyjne zaprojektować w uzgodnieniu i na warunkach podanych przez MZD, zaznaczając jednocześnie by wody opadowe i roztopowe zbierane z powierzchni utwardzonej nie spływały na teren pasa drogowego. Wskazano także, aby dojazd do planowanych budynków został zrealizowany zgodnie z przepisami techniczno –budowlanymi. Zaznaczono konieczność zapewnienia jednego miejsca postojowego. W zakresie ochrony interesów osób trzecich, zastrzeżono, że projektowana inwestycja nie może pozbawiać dostępu do drogi publicznej, korzystania z wody, kanalizacji, energii elektrycznej i cieplnej oraz ze środków łączności, dostępu do światła dziennego do pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi, uciążliwości wywołanych przez hałas, wibracje, zakłóceń elektrycznych, promieniowania, zanieczyszczenia powietrza wody i gleby. Przy projektowaniu rozwiązań dotyczących odprowadzenia wód deszczowych z połaci dachowych, z powierzchni terenu o zmniejszonej chłonności i odwodnienia pozostałej części terenu w sposób szczególny nakazano uwzględnić wpływ ewentualnych zmian w stosunkach wodnych na stabilność posadowienia istniejących budynków i budowli i zapewnić co najmniej zachowanie aktualnego stanu stosunków wodnych w granicach lokalizacji i w bezpośrednim sąsiedztwie. W odwołaniu od powyższej decyzji E.B. działając jako pełnomocnik Z.H. właściciela działki nr ewid. 1416 oraz E.S.R. właściciela działki nr 1415 wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art 10 § 1 K.p.a. poprzez niewyjaśnienia danych aktualnych współwłaścicieli działki nr 1421 podnosząc, że współwłaścicielem tej działki był F.K., który zmarł przed wszczęciem postępowania, a organ nie ustalił w sposób pewny następców prawnych wyżej wymienionego, co powinno było nastąpić na podstawie przepisów prawa cywilnego. W dalszej kolejności podniosła zarzut naruszenia § 4-8 rozporządzenia MI polegający na niewskazaniu w analizie urbanistycznej szczegółowych wyliczeń wskaźników powierzchni zabudowy dla poszczególnych działek znajdujących się w granicach obszaru analizowanego wraz z podaniem powierzchni działek i wielkości znajdujących się na ich budynków, ograniczając się jedynie do procentowego wskaźnika. Nie podzielając powyższych zarzutów Kolegium utrzymało decyzję organu I instancji w mocy. Wbrew postawionym zarzutom stwierdził, że dokonana przez organ I instancji analiza odpowiadała, tak wymogom formalnym, jak i faktycznym. Prawidłowo wyznaczono obszar analizowany, wykonując przy tym dyspozycje zamieszczone w poprzednich kasacyjnych decyzjach organu II instancji. Odpierając zarzut niewskazania wielkości poszczególnych powierzchni do wielkości znajdujących się na nich zabudowań wskazał, że podany wskaźnik procentowy został wyliczony przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia. Ocenił także, że krąg stron został ustalony właściwie. Organ I instancji dokonał tego na podstawie aktu zgonu, informacji uzyskanych z Urzędu Miasta Wydział Spraw Obywatelskich oraz oświadczeń następców prawnych po zmarłym współwłaścicielu działki nr 1421. W skardze do Sądu E. R. i Z. H. zarzucili naruszenia: - art 1027 K.c. wskazując, że spadkobierca może udowodnić swoje prawa wynikające z dziedziczenia tylko stwierdzeniem nabycia spadku albo zarejestrowanym aktem poświadczenia dziedziczenia, - art 10 § 1 w zw. z art 28 K.p.a. poprzez naruszenie obowiązku zapewnienia czynnego udziału w postepowaniu, - §5 ust. 1 rozporządzenia MI poprzez przyjęcie wskaźnika 25,58 -29,81 % i niewskazanie przy jego wyliczeniu na jakich działkach, jakie budynki i jakiej wielkości się znajdują, pominięcie przy tym w analizie działki 1421. Skarga Z.H. została odrzucona prawomocnym postanowieniem WSA z dnia 9 października 2019 r., sygn. akt II SA/Rz 1046/19. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:. Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r. poz. 2325 –ze zm.; dalej: "P.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl z kolei art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 P.p.s.a. Skarga okazała się być zasadna w zakresie, w jakim zarzuca pominięcie w dokonanej analizie urbanistycznej i tym samym ocenie zasady dobrego sąsiedztwa działki 1421 bezpośrednio graniczącej z działką inwestycyjną. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja ustalająca warunki zabudowy. Tytułem wstępu wskazać należy, że decyzja o warunkach zabudowy rozstrzyga o dopuszczalności realizacji określonej inwestycji na objętym wnioskiem inwestora terenie, dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Celem postępowania w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy jest ocena, czy zamierzona przez inwestora zmiana zagospodarowania terenu, dla której nie został uchwalony miejscowy plan, jest dopuszczalna. Jednocześnie decyzja o warunkach zabudowy jest pierwszą decyzją wydawaną w procesie inwestycyjnym. Ma ona charakter ogólny i wstępny i nie upoważnia do podjęcia i realizacji inwestycji, lecz stanowi podstawę do ubiegania się o pozwolenie na budowę. Dopiero w następnym etapie procesu inwestycyjnego organ architektoniczno - budowlany ustala szczegóły techniczne dotyczące planowanej inwestycji i ocenia, czy w światle Przepisów prawa budowlanego i wydanych do niego przepisów wykonawczych możliwe jest udzielnie pozwolenia na realizację zamierzonej inwestycji. ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 września 2013 r, sygn. akt II OSK 813/12, to i pozostałe powołane w sprawie orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach: orzeczenia.nsa.gov.pl). Celem postepowania w przedmiocie wydania warunków zabudowy jest ustalenie dla planowanej inwestycji zmiany zagospodarowania terenu, polegającej na budowie obiektu budowlanego takich warunków w zakresie zabudowy i zagospodarowania terenu, które pozwoliłyby na włączenie dalej inwestycji w ład przestrzenny okolicy, nie zaś poszukiwanie rozwiązań umożliwiających inwestorowi maksymalne zainwestowanie określnej nieruchomości, bez jakiejkolwiek kontroli organów administracji publicznej ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 717/17). Osiągnięcie powyższego celu realizowane jest między innymi przy pomocy zasady dobrego sąsiedztwa o jakiej mowa w art 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Przystępując do ustalenia czy możliwe jest ustalenie dla danego zamierzenia warunków zabudowy, należy dokonać analizy i ustalić czy zabudowa na terenie sąsiadującym z terenem, na którym inwestor zamierza realizować nową zabudowę, jest taka, że sposób wykonania tej zabudowy pozwala na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy. Wynikająca z art 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. ocena inwestycji z punktu widzenia kontynuacji istniejącej zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych, nie oznacza zakazu lokalizacji zróżnicowanej zabudowy oraz bezwzględnego obowiązku kontynuacji parametrów zabudowy występujących na działce w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Celem zasady jest jedynie zagwarantowanie ładu przestrzennego jako takiego ukształtowania przestrzeni, który tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w przyporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, gospodarczo –społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno –estetyczne. Powstająca w sąsiedztwie zabudowanej już działki nowa zabudowy powinna odpowiadać charakterystyce urbanistycznej ( kontynuacja funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu linii zabudowy i intensywności wykorzystania terenu) i architektonicznej ( gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych zabudowy już istniejącej. Określenie powyższe charakterystyki jest obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie w sprawie warunków zabudowy, a także jest jednym z elementów rozstrzygnięcia znajdującego się w treści decyzji. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził naruszenie powyżej zasady. Analiza urbanistyczna przeprowadzona przed wydaniem decyzji Prezydenta Miasta ustalającej warunki zabudowy, utrzymanej w mocy zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazuje na duży stopień szczegółowości w ustalaniu parametrów sąsiedniej zabudowy. Ustalenia w tym zakresie były wynikiem dwukrotnego uchylania przez organ II instancji decyzji organu I instancji i wytknięcia uchybień w tym zakresie, jednak ponownie poczynione ustalenia nie są wolne od wad. Wymienione na stronie 2 i 3 analizy, działki stanowią wszystkie działki sąsiadujące z wnioskowanymi o warunki zabudowy działkami, za wyjątkiem znajdującej się w bezpośrednim sąsiedztwie działki 1421. Stanowi to naruszenie zasady ustalania dobrego sąsiedztwa. Z dołączonych do akt dokumentów, w tym map wynika, że działka ta jest zabudowana. Dopóki zatem nie zostanie ustalona charakterystyka tej działki, ocena spełnienia warunku dobrego sąsiedztwa nie może zostać uznana za pełną i wystraczającą. Wprawdzie przeprowadzona analiza wskazuje na duże zróżnicowanie w zakresie istniejącej sąsiedniej zabudowy niemniej jednak, brak ustaleń w zakresie charakterystyki i parametrów najbliższej zabudowy nie pozwala na zaakceptowanie dokonanych ustaleń i wyciągniecie wniosków co do spełnienia warunków dla wydania promessy realizacji inwestycji. Skoro nie ustalono parametrów najbliższej zabudowy nie można stwierdzić, że wnioskowana inwestycja wpisze się w harmonijną całość uwzględniając, o czym była mowa na wstępie wszelkie uwarunkowania funkcjonalne, gospodarczo –społeczne, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno – estetyczne. Umknęło to organowi odwoławczemu. Pomimo obowiązku ponownego, wyczerpującego i wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, organ odwoławczy nie stwierdził naruszenia, uchybiając z kolei art 138 § 1 pkt 1 K.p.a., co stanowiło samodzielną przyczynę uchylenia decyzji tego organu. Stwierdzenie powyższego uchybienia stanowi samodzielną podstawę do uchylenia decyzji. Niewyjaśnienie powyższych kwestii ma ewidentny wpływ na wynik spawy. Na obecnym etapie wątpliwe są bowiem ustalenia wszystkich wskaźników sąsiedniej zabudowy. Dopóki nie zostaną ustalone wszystkie wskaźniki zabudowy działki 1421 wnioski o kontynuacji zabudowy są przedwczesne. Naruszono w ten sposób art 7 i 77 § 1 K.p.a. Braki w tym zakresie organ odwoławczy powinien był dostrzec i usunąć korzystając z dyspozycji art 136 § 2 K.p.a. Ponadto Sąd stwierdza, że dokonując oceny sąsiedniej zabudowy pominięto zabudowę istniejącą na działkach objętych wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy a mianowicie na działce 1418/6. Z dołączonych do akt dokumentów w tym map wynika, że wskazana działka jest zabudowana budynkiem o nieokreślonej funkcji i parametrach. Tymczasem nie ulega wątpliwości, że w sytuacji, w której wniosek o ustalenie warunków zabudowy dotyczy nieruchomości zabudowanej, podczas przeprowadzania analizy funkcji oraz cech zabudowy nie można pominąć zabudowy istniejącej na działce inwestora. Zabudowa znajdująca się już na działce, na której ma zostać zrealizowana nowa inwestycja wraz z zabudową posadowioną na innych działkach, współtworzy pewien ład przestrzenny na terenie wyodrębnionym jako obszar analizowany.( wyrok NSA z dnia 21 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1449/07). Ustalenia te wydają się być tym bardziej uzasadnione jeśli wziąć pod uwagę, że wyznaczona przez organy linia zabudowy dla planowanej inwestycji została usytuowana za tym budynkiem, w miejscu graniczącym z jego ścianą. Za bezzasadny Sąd natomiast uznał zarzut naruszenia art 10 § 1 w zw. z art 28 K.p.a. polegający na niezapewnieniu czynnego udziału wszystkim stronom postępowania poprzez nie wyjaśnienie danych aktualnych współwłaścicieli działki nr 1421. Skarżąca w toku postępowania administracyjnego, a aktualnie także we wniesionej skardze do Sądu podnosiła, że właścicielem działki 1421 był F.K., a organy nie ustaliły w sposób pewny, na podstawie postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku jego spadkobierców i aktualnych właścicieli działki nr 1421, przez co naruszyły art 1027 K.c. Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazać należy, że w toku postępowania nie jest konieczne ustalenie następców prawnych wyłącznie na podstawie postanowienia stwierdzającego nabycie spadku. Przepis 1027 K.c. dotyczy sytuacji, gdy spadkobierca powołuje się wobec osoby trzeciej na swe prawa spadkowe z tytułu dziedziczenia, a nie w sytuacji, w której osoba trzecia dochodzi roszczeń wobec spadkobiercy ( wyrok SN z dnia 19 czerwca 1975 r., sygn. akt III CRN 102/75). W orzecznictwie przyjmuje się, że wyłączność dowodzenia nabycia spadku dokumentami, o których mowa w art 1027 k.c. nie oznacza iż osoba trzecia nie może uznać za spadkobiercę osoby jeszcze nie legitymującej się postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku lub poświadczonym aktem dziedziczenia. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku nie uniemożliwia wystąpienia przez osobę trzecią przeciwko spadkobiercy na drogę sądową, zaś następstwo po zmarłym osoba trzecia, która nie rości sobie praw do spadku, może wykazywać wszelkimi środkami dowodowymi. W tym zakresie nie ma zastosowania reguła z art 1027 k.c. ( tak Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I ACa 757/12). Wskazuje się, że art 1027 k.c. dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy spadkobierca powołuje się wobec osoby trzeciej na swe prawa spadkowe z tytułu dziedziczenia, a nie sytuacji, w której osoba trzecia dochodzi roszczeń wobec spadkobiercy.( Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 19 czerwca 1975 r., sygn. akt III CRN 102/75). Zatem w przypadku śmierci strony, prowadzone postępowanie sądowe może być kontynuowane jedynie z udziałem jej następców prawnych, jeżeli jego przedmiot należy do praw i obowiązków zmarłej strony, które są przedmiotem dziedziczenia ( art 922 k.c.). Uprawnienie do udziału w postępowaniu sądowym wytoczonym przez stronę, która zmarła, powinno być wykazane notarialnym poświadczeniem dziedziczenia lub postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku ( art 1025 § 1 , art 1027 k.c.), w odniesieniu do obowiązku udowodnienia nabycia prawa materialnego lub zobowiązania po spadkodawcy. Natomiast dla podjęcia postępowania ukształtowało się zapatrywanie, że nie jest konieczne wykazanie następstwa prawnego postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku, wystarczy uprawdopodobnienie następstwa ( postanowienie SN z dnia 28 stycznia 2016 r., sygn. akt III CZP 100/15). W niniejszej sprawie nie można organom postawić zarzutu naruszenia powyższych przepisów. Po ustaleniu przez organ, że właściciel działki 1421 F.K. zmarł, na podstawie nadesłanego na wniosek organu odpisu skróconego aktu zgonu, informacji uzyskanych z Urzędu Miasta , a następnie na podstawie oświadczeń: B. K., M.K. i G. H. organ ustalił, że nie przeprowadzono postępowania spadkowego po zmarłym F.K., a spadkobiercami po zmarłym są żona – B. K., córka – G. H. oraz syn – M. K. Ustalenia te były wystarczające do podjęcia postępowania z tak ustalonymi spadkobiercami. Zdaniem Sądu w sposób wystraczający zostało uprawdopodobnione, że najbliżsi członkowie rodziny zmarłego są jednocześnie jego spadkobiercami, co zgodnie z powołanymi orzeczeniami stanowiło wystarczającą przesłankę do podjęcia postępowania. Ewentualne pominięcie nieustalonych, a istniejących spadkobierców nie stanowi wady powodującej konieczność uchylenia z tego powodu zaskarżanej decyzji. Przesłanka, wznowieniowa polegająca na nie zapewnieniu stronie udziału w postępowaniu administracyjnym bez jej winy (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.) wiąże się ściśle z art. 147 K.p.a., stosownie do którego wznowienie postępowania z tej przyczyny następuje tylko na żądanie strony. Takie rozwiązanie ustawowe powoduje, że tylko od woli strony, która została pominięta w postępowaniu zależy, czy skorzysta z prawa do żądania wznowienia, ewentualnie podniesienia zarzutu zaistnienia przesłanki wznowieniowej w skardze wniesionej do sądu administracyjnego. Inne podmioty nie mają prawa do zastępowania uprawnionej strony i korzystania z zarzutu wystąpienia podstaw do wznowienia, powołując się na to, że nie wszystkie strony, które powinny brać udział w postępowaniu, zostały do udziału w nim dopuszczone. Mając to wszystko na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art 145§ 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art 200, 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 li. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz.U. 2018 r., poz. 265). W ponownie przeprowadzonym postępowaniu zadaniem organu odwoławczego będzie uzupełnienie materiału dowodowego we wskazanym przez Sąd zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło