II SA/Rz 1047/15

PostanowienieWSA w Rzeszowie2015-09-14

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która jest bezrobotna, ale jej mąż prowadzi działalność gospodarczą generującą dochód, może zostać zwolniona od kosztów sądowych i ustanowiony dla niej adwokat w postępowaniu administracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie może zostać zwolniona od kosztów sądowych ani ustanowiony dla niej adwokat, ponieważ jej sytuacja materialna, uwzględniając dochody męża i posiadany majątek, nie uzasadnia przyznania prawa pomocy w najszerszym ani węższym wymiarze. Dochody rodziny pozwalają na pokrycie kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania.
Stan faktyczny
A. P. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi na decyzję cofającą jej uprawnienia do kierowania pojazdami. Wnioskodawczyni podała, że jest bezrobotna, a jej rodzina (mąż, trzy córki) utrzymuje się z dochodu męża z działalności gospodarczej. Po uzupełnieniu wniosku ujawniono, że dochód męża w 2014 r. wyniósł ponad 40 tys. zł, a rodzina posiada dom, cztery samochody i działkę rekreacyjną. Sąd odmówił przyznania prawa pomocy.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 14 września 2015 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawień do prowadzenia pojazdami kat. B - postanawia - odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kategorii B, A. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym następnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy A. P. podtrzymała zgłoszone wcześniej żądanie, jak też rozszerzyła go o ustanowienie adwokata. Podała, że jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku, z w związku z tym nie stać jej na pokrycie kosztów zainicjowanego jej skargą postępowania. Jako członków wspólnego gospodarstwa domowego wskazała męża oraz trzy córki, w tym dwie pełnoletnie. Podała, że rodzina mieszka w domu o pow. 200 m.kw. i utrzymuje się z dochodu z prowadzonej przez jej męża działalności gospodarczej. Z odpowiedzi na wezwanie - skierowane do skarżącej wobec lakoniczności jej wniosku - wynika, że dochód z działalności gospodarczej męża wnioskodawczyni w 2014 r. wyniósł 40 258,67 zł (3354,88 zł miesięcznie). Jako comiesięczne wydatki rodziny wskazane zostały: 1500 zł – utrzymanie rodziny, 250 zł – prąd, 150 zł – gaz, 120 zł – woda i kanalizacja, 15 zł – wywóz śmieci, 200 zł – opał, 500 zł – utrzymanie 4 samochodów, 150 zł – telefony. Dodatkowo strona podniosła, że pełnoletnie córki są bezrobotne. Poza tym, rodzina posiada działkę rekreacyjną o pow. 400 m.kw. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata wchodzi w zakres całkowitego prawa pomocy, o czym mowa w art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.". Ten najszerszy wymiar prawa pomocy, jak stanowi art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., przeznaczony jest dla osób, które nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei węższy wymiar przyznawanego przez Państwo wsparcia (tj. zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata) przyznawany jest stronie, która nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). W obydwu wymienionych wyżej przepisach ustawodawca na wnioskodawcę nałożył ciężar wykazania, że zachodzi któraś z przedstawionych przesłanek. Wnioskujący o wsparcie Państwa winien złożyć pełne oświadczenie o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach swoich i osób tworzących z nim wspólne gospodarstwo domowe. Dane wniosku skarżącej prowadzą do konkluzji, że z pewnością nie znajduje się ona w sytuacji wymagającej pomocy ze środków publicznych w najszerszym z dopuszczalnych przez prawo wymiarze. Pełne prawo pomocy odnosi się bowiem do osób ubogich, którzy mają trudności z zaspokojeniem swoich podstawowych potrzeb życiowych. Z zaspokojeniem ich tymczasem A. P. nie ma żadnych problemów. Jej mąż uzyskuje bowiem dochód pozwalający bez trudu na pokrycie związanych z tym kosztów. Poza tym, rodzina dysponuje także rekreacyjną działką, jak też stać ją na utrzymanie czterech samochodów. Porównanie z kolei kwoty wskazanego przez stronę dochodu rodziny (3354 zł) z ponoszonymi przez nią wydatkami (2885 zł) daje kwotę 469 zł, która może zostać przeznaczona na koszty sądowe w niniejszej sprawie, jak też częściowe przynajmniej wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika. Należy także zwrócić uwagę, że we wniosku o przyznanie prawa pomocy składająca go wskazała, że jednym z członków wspólnego gospodarstwa domowego jest jej córka M. P. Tymczasem do odpowiedzi na wezwanie o uzupełnienie danych tego wniosku przedłożono wyciąg z rachunku bankowego M. N. Powoduje to wątpliwości co do liczby osób wspólnie gospodarujących ze skarżącą. Jeśli bowiem jej córka wyszła za mąż, to jej męża należałoby uwzględnić wśród wymienionych wyżej osób, a co z tym związane konieczne byłyby także dane dotyczące jego sytuacji materialnej (dochody, majątek). Powyższe powoduje, że uwzględnienie żądania strony, nawet w części, nie jest możliwe. Jak już wyżej wskazano, pełny wymiar prawa pomocy zastrzeżony jest dla osób żyjących na granicy koniecznego utrzymania, zaś częściowe prawo pomocy ma wesprzeć osoby, których konieczne utrzymanie doznałoby uszczerbku w sytuacji pokrycia kosztów postępowania sądowego. Do żadnej z wymienionych grup skarżąca, zdaniem rozpoznającej niniejszy wniosek, nie należy. Dlatego też orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło