II SA/Rz 1047/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Mazur-Selwa po rozpoznaniu w dniu 1 października 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawień do prowadzenia pojazdami kat. B - p o s t a n a w i a - odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. II SA/Rz 1047/15 Uzasadnienie Przedmiotem skargi A. P. skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] kwietnia 2015 r. nr [...], w przedmiocie cofnięcia uprawień do prowadzenia pojazdami kat. B. W skardze A. P. wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W złożonym następnie na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podtrzymała ww. żądanie, a dodatkowo wniosła o ustanowienie adwokata. Postanowieniem z 14 września 2015 r. referendarz sądowy WSA odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy w powyższym zakresie. Od tego postanowienia skarżąca złożyła sprzeciw nie wskazując jakichkolwiek okoliczności, dotyczących złożonego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności podkreślić należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 658). Postępowanie sądowe w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte skargą wniesioną przed tą datą, dlatego zgodnie z art. 2 ustawy nowelizującej, przepis art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej P.p.s.a.), stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zgodnie z tym przepisem, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do art. 245 § 1, § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata musi więc odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy, przy czym to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istotą instytucji prawa pomocy jest to, że znajduje ono zastosowanie wobec osób pozostających w ubóstwie. Dokonana przez Sąd ponowna analiza złożonego wniosku nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet w części. Informacje podane przez skarżącą nie potwierdziły, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Sąd ustalił, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z mężem i trzema córkami, (w tym dwie pełnoletnie). Rodzina mieszka w domu o pow. 200 m² i utrzymuje się z dochodu z prowadzonej przez jej męża działalności gospodarczej. Natomiast skarżąca jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Z odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego (pismo z 4 września 2015 r. wraz załącznikami) - wynika, że dochód z działalności gospodarczej męża wnioskodawczyni w 2014 r. wyniósł 40 258,67 zł (tj. 3354,88 zł miesięcznie). Jako comiesięczne wydatki rodziny wskazane zostały: 1500 zł – utrzymanie rodziny, 250 zł – prąd, 150 zł – gaz, 120 zł – woda i kanalizacja, 15 zł – wywóz śmieci, 200 zł – opał, 500 zł – utrzymanie 4 samochodów, 150 zł – telefony. Dodatkowo strona podniosła, że pełnoletnie córki są bezrobotne. Poza tym, rodzina posiada działkę rekreacyjną o pow. 400 m². Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata musi więc odbywać się przy dokładnym rozpatrzeniu sytuacji majątkowej wnioskodawcy, przy czym to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Istotą instytucji prawa pomocy jest to, że znajduje ono zastosowanie wobec osób pozostających w ubóstwie. Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy, Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia wniosku skarżącej ani w całości, ani także w części, gdyż wskazane przez nią informacje nie uzasadniają zwolnienia od kosztów sądowych w zakresie, w jakim składająca sprzeciw tego oczekuje. Fakt posiadania przez skarżącą domu, działki rekreacyjnej i czterech samochodów, a także posiadanie stałych źródeł dochodów oraz zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, nie potwierdza wymaganego w tych okolicznościach procesowych ubóstwa osób wnioskujących o przyznanie prawa pomocy w całości (a nawet w części), co powoduje, że obowiązek ten nie może zostać w stosunku do skarżącej wyłączony lub ograniczony, gdyż stałoby to w sprzeczności z ustawowymi zasadami przyznawania prawa pomocy. Nie do zaakceptowania jest sytuacja, że pomoc prawna ze środków publicznych może zostać przyznana w razie braku spełnienia wymaganych przesłanek. Skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Dodatkowo poniesienie w niniejszej sprawie kosztów postępowania nie będzie wiązało się dla rodziny skarżącej z uszczerbkiem w koniecznym utrzymaniu, gdyż mają oni zaspokojone podstawowe potrzeby życiowe (takie jak żywność, opłaty związane z utrzymaniem domu, czy też 4 samochodów). Potrzeby te pokrywane są w pełni z prowadzonej przez męża skarżącej działalności gospodarczej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 245 § 2 oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.