II SA/Rz 1047/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Paweł Zaborniak Sędziowie WSA Joanna Zdrzałka /spr./ WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych -skargę oddala- Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 5 ust. 3 – 3b i art. 8b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 670 z późn. zm.), Prezydent Miasta [...] uznał PS za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu organ podał, że skarżący pomimo skierowania do niego pisemnego wezwania, nie stawił się w wyznaczonym terminie na wywiad alimentacyjny i złożenie oświadczenia majątkowego. Ponadto jak wynika z informacji uzyskanych od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w [...], prowadzącego egzekucję alimentów wobec PS, w ciągu ostatnich sześciu miesięcy skarżący nie wywiązywał się z płatności w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Okoliczności te, w myśl powołanych wyżej przepisów, obligowały organ do wydania decyzji w przedmiocie uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego. PS wniósł odwołanie od ww. decyzji argumentując, że niestawiennictwo przed organem I instancji wynikało z jego winy, lecz spowodowane było stanem zdrowia. Odwołujący się podkreślił, że doznał złamania nogi, skutkiem czego utracił zatrudnienie. Obecnie nie odzyskał jeszcze pełnej sprawności, niemniej jest osobą zarejestrowaną w Urzędzie Pracy i poszukującą zatrudnienia. Podkreślił, że zajmuje się wychowaniem syna, łoży na jego utrzymanie, a w lipcu, gdy uzyska zatrudnienie, spłaci ciążące na nim zobowiązania. Jednocześnie skarżący zwrócił się o przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego. Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy opisaną decyzję organu I instancji. W ocenie Kolegium zgromadzone w aktach dokumenty nie budzą wątpliwości, że w sprawie zaistniały wskazane przez organ I instancji okoliczności obligujące organ do uznania skarżącego za dłużnika alimentacyjnego, a zatem kwestionowane rozstrzygnięcie uznać należało za odpowiadające prawu. Pismem z dnia 15 października 2019 r. odwołujący został wezwany do stawienia się w terminie 7 dni celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia majątkowego. W piśmie tym został pouczony o konsekwencjach niezastosowania się do wezwania. Wezwanie doręczono skarżącemu w dniu 14 listopada 2018 r. i pomimo upływu terminu skarżący nie stawił się w siedzibie organu celem uczynienia zadość ciążącemu na nim obowiązkowi. Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że skarżący w żaden sposób nie usprawiedliwił swojego niestawiennictwa. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy podniósł, że wezwanie do stawienia się przed organem I instancji skarżący odebrał w dniu 14 listopada 2018 r., a przedstawione przez niego badania lekarskie stawu skokowego datowane są na 30 września 2018 r. Jeżeli istotnie stan zdrowia stanowiłby przeszkodę w wykonaniu nałożonego obowiązku stawiennictwa, odwołujący winien uprzedzić organ I instancji o niemożności stawienia się, bądź też stawić się w późniejszym terminie, czego jednak nie uczynił. Od odebrania wezwania do dnia wszczęcia postępowania w sprawie uznania go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych upłynęło natomiast około sześć miesięcy i w tym czasie skarżący w żaden sposób nie skontaktował się z organem w celu wyjaśnienia sprawy. Co nie mniej istotne, nie uczynił tego również po doręczeniu mu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w opisywanej sprawie. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, PS wniósł o poddanie kontroli zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. Podkreślił, że bierze aktywnie udział w wychowywaniu swojego dziecka, w tym partycypuje w kosztach jego utrzymania. Zaznaczył, że poszukuje zatrudnienia, jednak jego stan zdrowia zniechęca potencjalnych pracodawców do zawarcia z nim umowy o pracę. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje; Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2167). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie: P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach. Dokonując takiej kontroli Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, a zatem skarga PS podlega oddaleniu. W opisywanej sprawie podstawę do wydania decyzji o uznaniu skarżącego za dłużnika uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego stanowił art. 5 ust. 3 i 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 670 z późn. zm.). Zgodnie z art. 5 ust. 3 wskazanej ustawy, w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Stosownie zaś do art. 5 ust. 3a ustawy, decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Wskazane regulacje określają przesłanki pozytywne do wszczęcia postępowania oraz przesłankę negatywną do wydania decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W sytuacji gdy zobowiązany utrudnia czynności organu - m.in. przez uniemożliwienie przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego - organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Postępowanie o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może nastąpić po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy, chyba, że zachodzi przypadek określony w art. 5 ust. 3a. Przenosząc powyższe rozważania na płaszczyznę niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że Prezydent Miasta [...] zasadnie uznał [...] za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Sąd, działając z urzędu i nie będący związany zarzutami skargi, nie stwierdził, aby w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W szczególności ustalenia dotyczące stanu faktycznego sprawy, potwierdzone dokumentami, nie budzą wątpliwości i w ocenie Sądu mogły stanowić podstawę do stwierdzenia istnienia przesłanek do wydania decyzji w oparciu o art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, a także kontroli decyzji organu I instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Z nadesłanych akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia 15 października 2018 r. Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w [...] wezwał skarżącego do stawienia się w terminie 7 dni celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia wywiadu alimentacyjnego. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, wezwanie doręczono osobiście skarżącemu w dniu 14 listopada 2019 r., jednakże pozostało ono bez odpowiedzi. Wymaga przy tym podkreślenia, że skarżący nie stawił się w siedzibie organu zarówno w terminie określonym w wezwaniu z dnia 15 października 2018 r., jak i przez okres następnych dziesięciu miesięcy, czyli w okresie poprzedzającym wydanie decyzji przez Prezydenta. Nie nawiązał kontaktu z organem I instancji również po doręczeniu mu zawiadomienia z dnia 20 maja 2019 r. o wszczęciu postępowania w sprawie uznania za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zatem wobec uzyskania informacji od Komornika Sadowego przy Sądzie Rejonowym w [...] (pismo z dnia [...]) o niewywiązywanie się przez skarżącego w okresie ostatnich sześciu miesięcy z płatności w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów, organ I instancji zasadnie decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] uznał go za uchylającego się od obowiązku alimentacyjnego. Sąd nie dopatrzył się również, aby zaskarżona decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] została wydana z naruszeniem przepisów prawa. W ocenie Sądu, organ odwoławczy prawidłowo podzielił ocenę stanu faktycznego dokonaną przez organ I instancji oraz legalność zatasowanych przez niego przepisów prawa. Wyjaśnił przy tym w uzasadnieniu decyzji podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz przesłanki, które zadecydowały o zastosowanie względem skarżącego przepisów art. 5 ust. 3 i 3a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Ponadto Kolegium w sposób wyczerpujący odniosło się do zarzutów odwołania i wyjaśniło skarżącemu dlaczego podnoszone przez niego kwestie związane ze stanem zdrowia nie mogły zostać uwzględnione jako przyczyna nienawiązaniu kontaktu z organem I instancji. Sąd powyższe wyjaśnienia podziela i abrobuje. Jeżeli stan zdrowia skarżącego istotnie uniemożliwiał nawiązanie kontaktu z organem administracji, a w konsekwencji przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i złożenie oświadczenia majątkowego, skarżący winien podjąć działania mające na celu powiadomienie organu o takim stanie rzeczy (choćby telefonicznie lub za pośrednictwem osoby działającej jego imieniem), a następnie wykazać tę okoliczność za pomocą stosownej dokumentacji lub zaświadczeń, aktualnych na datę prowadzenia przez organ postępowania. Z wszystkich tych przyczyn, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.