II SA/Rz 1048/17

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 13 sierpnia 2018 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku M. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji - postanawia - odmówić zmiany postanowienia referendarza sądowego z dnia 24 kwietnia 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1048/17. Postanowieniem z dnia 28 listopada 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Zażalenie M. W. na to orzeczenie oddalił Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 marca 2018 r. sygn. akt I OZ 192/18, przez co zakwestionowane postanowienie WSA w Rzeszowie w tym samym dniu stało się prawomocne. Z kolei postanowieniem z dnia 20 marca 2018 r. tut. Sąd odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia przez skarżącą braków skargi w postaci nadesłania odpisu tej skargi. M. W. złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie, wnosząc jednocześnie o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odmówił przyznania skarżącej prawa pomocy, a rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy przez Sąd postanowieniem z dnia 15 czerwca 2018 r. W związku z powyższym, M. W. wezwana została do uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od jej zażalenia na postanowienie tut. Sądu z 20 marca 2018 r. W terminie do dokonania tej czynności skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, zaznaczając, że jej sytuacja materialna od czasu złożenia poprzedniego wniosku uległa znacznemu pogorszeniu. Wnioskodawczyni podniosła, że nie jest w stanie bez uszczerbku w leczeniu własnym i męża ponieść dalszych kosztów niniejszego postępowania sądowego. Zwróciła uwagę, że obecność adwokata jest aktualnie konieczna ze względu na dotychczasowy sposób prowadzenia sprawy tj. z jej pokrzywdzeniem. Jako majątek swój i męża, z którym pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym strona wskazała dom (64 m.kw.) oraz działkę siedliskową (0,21 ha), natomiast jako jedyne dochody podała renty w wysokościach: 1497 zł oraz 1713 zł. Następnie przedstawiła wydatki, które poniosła w czerwcu bieżącego roku: lekarstwa – 466 zł, dopłata do szyny podjazdowej dla wózka inwalidzkiego – 553,50 zł, zaległa opłata za gaz – 834 zł, bieżąca opłata za gaz – 244,72 zł, prąd – 297,55 zł, wyżywienie – 814 zł. Skarżąca wskazała, że jej zobowiązanie wobec PGNiG wynosi aktualnie 1669 zł. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Jak już podniesiono, postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2018 r. odmówiono zwolnienia M. W. od kosztów sądowych, jak też odmówiono ustanowienia na jej rzecz adwokata. Obecnie w niniejszej sprawie M. W. ponownie ubiega się o prawo pomocy i to w takim samym zakresie. W zaistniałej sytuacji skorzystano z regulacji zawartej w art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302), zwanej dalej "P.p.s.a." mogącej mieć zastosowanie w sprawie w zw. z treścią art. 167a § 1 P.p.s.a. Ten ostatni przepis umożliwia mianowicie stosowanie do postanowień referendarza sądowego przepisów dotyczących postanowień sądu. W myśl z kolei powołanego wcześniej art. 165 P.p.s.a., postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Wzruszenie orzeczenia w trybie powołanego ostatnio przepisu możliwe jest tylko w razie zaistnienia przewidzianego w nim warunku, a to "zmiany okoliczności sprawy". Chodzi tutaj o sytuację, gdy okoliczności przesądzające o określonym sposobie rozstrzygnięcia danej kwestii obecnie są odmienne od tych, które zdecydowały o tym uprzednio tj. przy wydawaniu tego rozstrzygnięcia. Ze względu na fakt, iż dla przyznania prawa pomocy kluczowe są dane dotyczące sytuacji materialnej strony, to do modyfikacji wydanego już w tym przedmiocie orzeczenia konieczne jest zaistnienie zmian w tym właśnie zakresie tzn. w odniesieniu do stanu rodzinnego, majątku czy dochodów wnioskodawcy i innych osób prowadzących wspólne z nim gospodarstwo domowe. M. W. składając aktualny wniosek o prawo pomocy podniosła, że jej sytuacja materialna od czasu złożenia poprzedniego wniosku w tym zakresie uległa znacznemu pogorszeniu. Analiza przedstawionych przez nią danych tak uprzednio, jak i obecnie prowadzi jednakże do odmiennego wniosku. Faktycznie więc sytuacja skarżącej uległa pewnym zmianom, jednak są to zmiany "na lepsze". Mianowicie, wzrostowi uległy pobierane przez wymienioną i jej męża świadczenia rentowe tj. z 1455 zł do 1497 zł (w przypadku skarżącej) oraz z 1664 zł do 1713 zł (w odniesieniu do męża strony). Poza tym, znacznie obniżyła się wielkość wydatków rodziny związana z leczeniem tj. z kwoty 1122 zł do kwoty 466 zł. Skarżąca podała także aktualnie mniejsze wydatki na żywność tj. 814 zł (uprzednio 870 zł). Wreszcie, bardzo dużemu zmniejszeniu uległa kwota zobowiązania strony wobec PGNiG tj. z 4170 zł do 1669 zł. To wszystko wskazuje więc na poprawę sytuacji materialnej skarżącej, która nie uprawnia do zmiany wcześniej wydanego w odniesieniu do niej postanowienia o odmowie przyznania prawa pomocy. Należy podnieść, że nadal aktualne jest zawarte w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 24 kwietnia 2018 r. stwierdzenie, iż obecny etap sprawy nie wymaga udziału w niej zawodowego pełnomocnika. Podniesiony przez wnioskodawczynię argument, że udział taki jest konieczny w związku ze sposobem prowadzenia niniejszej sprawy, który skarżąca kwestionuje, nie może mieć w tym względzie żadnego znaczenia. Przepisy o prawie pomocy jako przesłanki jego przyznania ustanawiają bowiem tylko sytuację ekonomiczną. Ta zaś w przypadku M. W. umożliwia jej poczynienie choćby niewielkich oszczędności na poczet kosztów postępowania, zwłaszcza, że aktualnie jest to kwota 100 zł, stanowiąca najniższą możliwą opłatę sądową tytułem wpisu od środka zaskarżenia. Jak już podkreślono zarówno w postanowieniu referendarza, jak i tut. Sądu, trudno zaliczyć skarżącą i jej męża do osób ubogich, którzy uzyskując dochód – obecnie 3210 zł nie są w stanie samodzielnie sfinansować swojego udziału w niniejszym postępowaniu. Mając na względzie powyższe, orzeczono jak w sentencji uznając, że M. W. nadal nie wykazała, by prawo pomocy było w jej wypadku uzasadnione i to w jakiejkolwiek części. Podstawę orzeczenia stanowiły art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 2, § 3, art. 246 § 1 pkt 1, pkt 2 oraz art. 165 i art. 167a § 1 P.p.s.a.