II SA/Rz 1048/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa Sędziowie WSA Marcin Kamiński /spr./ AWSA Karina Gniewek-Berezowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie. Przedmiotem skargi J. J. (skarżąca) jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (organ odwoławczy) z dnia [...] września 2020 r. nr [...] o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (organ I instancji) z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego. Stan faktyczny i prawny sprawy ze skargi na powyższe postanowienie przedstawia się następująco. Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 36 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (k.p.a.) zawiadomił strony postępowania, że sprawa dotycząca legalności wykonania robót budowlanych, obejmujących przebudowę drogi (ul. H. M. L.), wykonanych samowolnie na działkach nr ewid. [...] i [...] (obr. 10 - S. I) w J., nie może być załatwiona w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., z uwagi na dużą ilość spraw prowadzonych obecnie w inspektoracie, związanych z zalaniami i uszkodzeniami obiektów budowlanych, w trakcie ulew i wywołanych nimi osuwiskami. Jednocześnie organ wyznaczył nowy termin rozpatrzenia przedmiotowej sprawy, tj. do dnia 31 lipca 2020 r. Decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] organ I instancji działając na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (u.p.b.) oraz zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. - umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie dotyczącej legalności wykonania robót budowlanych, obejmujących przebudowę drogi (ul. H. M. L.), wykonanych samowolnie na dziatkach przed scaleniem: nr ewid. [...] i [...], obecnie na działce nr ewid. [...] (obr. 10 - S. I) w J.. Organ I instancji nadał do pełnomocnika skarżącej dwie przesyłki: pierwsza z wpisanym ręcznie numerem sprawy [...] została nadana w placówce pocztowej w dniu 8 lipca 2020 r. i doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 13 lipca 2020 r., natomiast druga z wpisanym ręcznie numerem sprawy [...] oraz datą "29.06.2020 r." została nadana w dniu 30 czerwca 2020 r. i doręczona pełnomocnikowi skarżącej w dniu 3 lipca 2020 r. W dniu 27 lipca 2020 r. pełnomocnik skarżącej nadał w placówce pocztowej odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. nr [...] organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie skarżącej od decyzji organu I instancji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...], zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego do wniesienia odwołania w art. 129 § 2 k.p.a. Jako podstawę prawną postanowienia organ odwoławczy podał art. 134 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja została doręczona pełnomocnikowi skarżącej za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 3 lipca 2020 r. Wobec tego termin do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] upływał z dniem 17 lipca 2020 r. Natomiast odwołanie skarżącej wniesione przez pełnomocnika datowane dnia 27 lipca 2020 r. zostało wysłane, zgodnie z datą stempla pocztowego na kopercie w dniu 27 lipca 2020 r. Zdaniem organu odwoławczego z powyższego wynika, że nie został zachowany czternastodniowy termin wniesienia odwołania, wynikający z k.p.a. Odwołanie wniesione po terminie nie może skutecznie wszcząć postępowania odwoławczego. W takim przypadku zgodnie z art. 134 k.p.a. organ II instancji ma obowiązek stwierdzić w drodze postanowienia uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W ustawowym terminie skarżąca wniosła skargę na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Skarżąca zarzuciła organowi odwoławczemu błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na wadliwym przyjęciu, że decyzja organu I instancji z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] została doręczona jej pełnomocnikowi w dniu 3 lipca 2020 r., a co za tym idzie uchybił on terminu do wniesienia odwołania, podczas gdy wyżej wskazana decyzja została doręczona pełnomocnikowi w dniu 13 lipca 2020 r., a odwołanie zostało złożone w terminie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jej pełnomocnik przedmiotową przesyłkę odebrał w dniu 13 lipca 2020 r., a następnie w dniu 27 lipca 2020 r. wysłał za pośrednictwem Poczty Polskiej odwołanie, a więc termin określony w przepisach k.p.a. został zachowany. Skarżąca zauważyła, że rzeczywiście pełnomocnik odebrał w dniu 3 lipca 2020 r. przesyłkę nadaną przez organ I instancji, jednakże była to przesyłka zawierająca zawiadomienie z dnia [...] czerwca 2020 r. dotyczące wyznaczenia nowego terminu rozpatrzenia przedmiotowej sprawy. W ocenie skarżącej, organ odwoławczy błędnie przyjął, że zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki zawierającej wyżej wskazane zawiadomienie dotyczyło odbioru przez pełnomocnika decyzji, zwłaszcza, że oba dokumenty datowane są na ten sam dzień. Skarżąca zwróciła uwagę na fakt, że organ I instancji przesyłając akta przedmiotowej sprawy do organu odwoławczego dokonał kontroli odwołania i w piśmie z dnia 3 sierpnia 2020 roku jednoznacznie wskazał, że odwołanie zostało nadane w terminie tj. przed upływem 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługiwała na uwzględnienie, albowiem skarżony organ nie przeprowadził prawidłowo procesu oceny zachowania przez stronę skarżąca terminu do wniesienia odwołania. Z akt sprawy oraz metryki administracyjnej wynika, że w tym samym dniu ([...] czerwca 2020 r.) organ pierwszej instancji wydał akt procesowy ("zawiadomienie z dnia 29.06.2020 r." o niezałatwieniu sprawy w terminie i wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy – "do dnia 31.07.2020 r.", k. 36) oraz decyzję załatwiającą sprawę, k. 38-39). Powyższe akty zostały doręczone stronom, jednak z treści zwrotnych potwierdzeń odbioru przesyłek nie wynika, który rodzaj pisma został doręczony we wskazanych w drukach potwierdzeń dniach. Z samego miejsca w zamieszczenia w aktach określonych potwierdzeń odbioru (zaraz po dokumentach obejmujących zawiadomienie – k. 36 i decyzję – k. 39) nie można jednoznacznie wywnioskować, czy potwierdzenia te dotyczą zawiadomienia, czy też decyzji organu pierwszej instancji, skoro akty te zostały wydane w tym samym dniu, a metryka sprawy lub inne dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie dowodzą, w jakiej kolejności wysłano lub doręczono zawiadomienie i decyzję poszczególnym adresatom. Druki zwrotnych potwierdzeń odbioru nie zawierają zresztą jakiejkolwiek adnotacji co do rodzaju pisma, wskazując jedynie na znak sprawy oraz datę pisma (co do części potwierdzeń odbioru). W tej sytuacji twierdzenie pełnomocnika strony skarżącej, że dokument decyzji został mu doręczony w dniu 13 lipca 2020 r., natomiast zawiadomienie – w dniu 3 lipca 2020 r., jawi się jako wiarygodne. Wątpliwości w tym zakresie – wobec braku przeciwnych dowodów – należy rozstrzygnąć na korzyść prawa strony do zaskarżenia decyzji organu pierwszej instancji. Za takim podejściem przemawia również doświadczenie życiowe i założenie racjonalności działalności organów, które niewątpliwie najpierw powinny były wysłać i doręczyć zawiadomienie, a później decyzję. Niezależnie od powyższego należy stwierdzić, że powyższy problem jest konsekwencją wydania w tym samym dniu wykluczających się aktów (decyzji kończącej postępowanie w pierwszej instancji i zawiadomienia strony o niezałatwieniu sprawy w terminie), bez zadbania o szczegółowy opis przedmiotu pism sporządzonych w tym samym dniu i doręczanych ich adresatom w różnych terminach. Godzi się również zauważyć, że sam organ pierwszej instancji w piśmie z dnia 3 sierpnia 2020 r. przekazującym skarżonemu organowi odwołanie skarżącej z aktami sprawy, wyraźnie stwierdził, że odwołanie zostało "nadane w terminie". Organ drugiej instancji pominął jednak ocenę organu pierwszej instancji, formułując pozbawione podstaw, własne stanowisko co do niezachowania terminu do wniesienia odwołania. Przyjmując zatem, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 13 lipca 2020 r., a odwołanie zostało nadane drogą pocztową w dniu 27 lipca 2020 r., należy uznać, że termin do wniesienia odwołania został zachowany, a zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 134 w zw. z art. 129 § 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji. O zasądzeniu kosztów postępowania nie orzeczono wobec braku stosownego wniosku pełnomocnika procesowego będącego adwokatem.