II SA/Rz 1049/16

PostanowienieWSA w Rzeszowie2016-08-26

Skład orzekający: Agata Kosowska-Dudzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykazała swojej sytuacji finansowej i nie odpowiedziała na wezwanie sądu do uzupełnienia wniosku?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych nie może zostać uwzględniony, jeśli strona nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, a nadto nie odpowie na wezwanie sądu do uzupełnienia wniosku i przedłożenia stosownych dokumentów. Brak wykazania przesłanek uzasadniających zwolnienie od kosztów oznacza, że strona nie udowodniła, iż jej sytuacja uzasadnia odstąpienie od zasady ponoszenia kosztów przez strony postępowania.
Stan faktyczny
K. L. złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą zalewania nieruchomości wodami opadowymi i wniosła o zwolnienie od całości kosztów sądowych. Wnioskodawczyni podała swoją sytuację rodzinną i dochodową, jednak sąd wezwał ją do uzupełnienia informacji dotyczących wydatków, posiadanych środków transportu oraz do przedłożenia dokumentów finansowych. K. L. nie odpowiedziała na wezwanie sądu.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy K. L. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Rzeszowie Agata Kosowska-Dudzik po rozpoznaniu w dniu 26 sierpnia 2016 roku w Rzeszowie na posiedzeniu niejawnym wniosku K. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dni [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie zalewania nieruchomości wodami opadowymi - postanawia - odmówić przyznania prawa pomocy. K. L. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zalewnia nieruchomości wodami opadowymi zawarła wniosek o zwolnienie od całości kosztów sądowych. Następnie we wniosku złożonym na urzędowym formularzu (PPF) Wskazała, że jest wdową, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką i zięciem. Od 1990 r. pozostaje pod stałą opieką lekarską. Przeszła kilka operacji. Wymaga zabiegów rehabilitacyjnych w sanatoriach. Oświadczyła, że często brakuje jej środków na bieżące wydatki. Jej dom o pow. 140 m.kw., którego wraz z córką są współwłaścicielkami był już sześciokrotnie zalewany, co wiązało się ze znacznymi kosztami. Na dochody rodziny składają się emerytura skarżącej – 1404,32 zł oraz zysk z działalności gospodarczej prowadzonej przez córkę – 1200 – 2000 zł. Wydatki rodziny są następujące: media – 350 zł, bieżące remonty – 200 zł, leczenie – 100 zł, rehabilitacja – 100 zł, ubezpieczenie domu – 400 zł rocznie. Celem uzyskania większej ilości informacji odnośnie do sytuacji finansowej strony, wezwano ją do wskazania comiesięcznych wydatków związanych z zakupem żywności, lekarstw, odzieży, środków czystości, opłatami dotyczącymi utrzymania domu, z tytułu korzystania z telefonu i Internetu, wskazania posiadanych środków transportu i kosztów ich utrzymania. Ponadto, wezwano skarżącą do przedłożenia kserokopii rachunków dotyczących utrzymania domu, kserokopii zeznania podatkowego córki za 2015 r. oraz składanych przez nią deklaracji VAT za trzy ostatnie okresy rozliczeniowe. Wezwanie to K. L. odebrała w dniu 5 sierpnia 2016 r. i do dnia 12 sierpnia 2016 r., jak też do dnia rozstrzygania w przedmiocie jej wniosku nie udzieliła na nie jakiejkolwiek odpowiedzi. Rozpoznając wniosek zważono, co następuje: Brak podstaw do uwzględnienia żądania strony. Dotyczy ono zwolnienia od kosztów sądowych, a więc częściowego prawa pomocy, na co wskazuje brzmienie art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718), zwanej dalej "P.p.s.a.". Wsparcie to może uzyskać osoba, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o czym stanowi art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Mając na uwadze brzmienie tego ostatniego unormowania stwierdzić należy, że to rzeczą wnioskodawcy jest udowodnienie, iż spełnia on wskazaną w nim przesłankę prawa pomocy. Dlatego też chcąc uzyskać żądane dofinansowanie ze środków publicznych winien on w złożonym wniosku w sposób szczegółowy opisać swoją sytuację rodzinną, majątkową i dochodową. Tylko bowiem pełne dane w tym zakresie umożliwiają przeprowadzenie oceny kondycji finansowej strony w aspekcie brzmienia cytowanego art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Aby ułatwić stronie przedstawienie wszystkich danych niezbędnych z tego punktu widzenia ustawodawca przewidział – w art. 255 P.p.s.a. - instytucję wezwania o wskazanie dodatkowych danych i przedłożenie dodatkowych dokumentów. Nie jest zasadne przyznanie prawa pomocy stronie, która nie tylko nie podała potrzebnych informacji w złożonym wniosku, ale także nie odpowiedziała na skierowane do niej we wskazanym wyżej trybie wezwanie. Należy bowiem przyjąć wówczas, że nie wykazała ona, iż jej sytuacja uzasadnia odstąpienie od wyrażonej w art. 199 P.p.s.a. zasady, że to strony postepowania ponoszą związane z ich udziałem w tym postępowaniu koszty. Sytuacja taka wystąpiła w niniejszej sprawie, bowiem K. L. nie udzieliła żądanych od niej danych, jak też nie nadesłała stosownej dokumentacji. Nie wskazała przede wszystkim wielkości wszystkich comiesięcznych wydatków rodziny. Nie wyjaśniła, czy rodzina dysponuje jakimiś środkami transportowymi. Nie potwierdziła także sytuacji materialnej rodziny poprzez przedstawienie rachunków związanych z utrzymaniem domu, zeznania podatkowego córki za ostatni rok oraz kopii deklaracji VAT składanych przez tę ostatnią w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą. Tym samym konieczne było przyjęcie, że sytuacja wnioskodawczyni nie wymaga, by ogół społeczeństwa ponosił wydatek związany z zainicjowanym przez nią postępowaniem sądowym, a przynajmniej strona nie zdołała tego wykazać. Dlatego orzeczono o odmowie zwolnienia K. L. od kosztów sądowych, czego podstawę stanowił art. 258 § 2 pkt 7 w zw. z art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło